مطالعات جدید نشان می‌دهد انسان‌های دوران پارینه‌سنگی از ترکیب سنگ، چوب، الیاف گیاهی و احتمالاً مواد سمی برای ساخت ابزارهای شکار استفاده می‌کردند. اکنون باستان‌شناسان ابزارهای سنگی‌ای یافته‌اند که احتمالاً با سم گیاهی برای شکار آماده شده بودند.

همشهری آنلاین -یکتا فراهانی: پژوهشی تازه که نتایج آن در مجله علمی ساینس منتشر شده، پنجره‌ای کم‌نظیر به زندگی انسان‌ها در شبه‌جزیره عربستان در دوران پارینه‌سنگی گشوده است. محققان در محوطه‌ای باستانی در کنار دریاچه‌ای کهن، بیش از پنج‌هزار ابزار سنگی و بقایای جانوران بزرگ را بررسی کرده‌اند. آزمایش‌های شیمیایی روی برخی از ابزارها، نشانه‌هایی از ترکیبات گیاهی سمی را آشکار کرده است؛ یافته‌ای که احتمال استفاده از سلاح‌های مسموم برای شکار را مطرح می‌کند.



انسان‌ها ۱۲۵ هزار سال پیش در عربستان با سلاح‌های سمی شکار می‌کردند؟

سلاح‌هایی با رد سم گیاهی

محوطه باستانی «عروق الجلیبه» در جنوب عربستان و در محدوده بیابان ربع‌الخالی قرار دارد. این منطقه حدود ۱۲۵ هزار سال پیش در کنار دریاچه‌ای آب شیرین به نام «موندافان» قرار داشت؛ دریاچه‌ای با وسعت تقریبی ۳۴۰ کیلومتر مربع که زیستگاه جانوران متنوعی بود.

گروه پژوهشی بیش از پنج‌هزار و ۵۰۰ ابزار سنگی را در این محوطه شناسایی کرد. بررسی چند قطعه نوک‌تیز نشان داد که آن‌ها آثار ضربه و برخورد با اجسام سخت را دارند.

زمانی که عربستان سرسبز بود

به گزارش مجله Science تصور زندگی اسب‌های آبی در منطقه‌ای که امروز پوشیده از تپه‌های شنی است، دشوار به نظر می‌رسد. اما حدود ۱۲۵ هزار سال پیش، در دوره‌ای مرطوب، دریاچه موندافان محیطی مناسب برای زندگی جانوران بزرگ فراهم کرده بود.

فسیل‌های کشف‌شده در این محوطه به جانورانی مانند اسب آبی، گاومیش، شتر، غزال، آهوی عربی و شترمرغ تعلق دارند. گیاهانی مانند نخل، نی و درختچه‌ها نیز در اطراف دریاچه رشد می‌کردند.

پراکندگی ابزارهای سنگی در کنار بقایای حیوانات نشان می‌دهد این منطقه احتمالاً محل شکار و آماده‌سازی لاشه جانوران بوده است. پژوهشگران همچنین آثاری از الیاف و بقایای گیاهی یافته‌اند که نشان می‌دهد ساکنان منطقه از گیاهان برای تهیه ابزار، مواد اتصال‌دهنده و احتمالاً غذا استفاده می‌کردند.

انسان‌ها ۱۲۵ هزار سال پیش در عربستان با سلاح‌های سمی شکار می‌کردند؟
​

قدیمی‌ترین سلاح‌های مسموم جهان

اگر تفسیر پژوهشگران درست باشد، این ابزارها می‌توانند قدیمی‌ترین شواهد شناخته‌شده از استفاده از سم در سلاح‌های شکار باشند. پیش‌ازاین، سر پیکان‌های مسموم با قدمتی حدود ۶۰ هزار سال در آفریقای جنوبی شناسایی شده بودند.

بااین‌حال، کریس کلارکسون، یکی از پژوهشگران این مطالعه، تأکید کرده است که هنوز مشخص نیست سم چگونه آماده می‌شده یا تا چه اندازه در شکار مؤثر بوده است؛ بنابراین بهتر است این یافته را شواهد احتمالی استفاده از سلاح‌های مسموم بدانیم، نه اثبات قطعی یک رکورد تاریخی.

انسان‌ها ۱۲۵ هزار سال پیش در عربستان با سلاح‌های سمی شکار می‌کردند؟

حقایقی پیچیده‌تر از تصور ما

این کشف نشان می‌دهد انسان‌های آن دوران فقط ابزارهای ساده سنگی نمی‌ساختند؛ آن‌ها سنگ را با چوب، الیاف، رزین و احتمالاً مواد سمی ترکیب می‌کردند تا ابزارهای پیچیده‌تری بسازند. به‌این‌ترتیب، بیابان امروزی عربستان بار دیگر نشان داده است که در گذشته می‌توانسته زیستگاهی پررونق و محل زندگی گروه‌های انسانی با فناوری‌های پیشرفته برای زمان خود باشد.