باشگاه خبرنگاران جوان - یکی از پرتکرارترین پرسش‌ها و دغدغه‌های جوانان در آستانه تصمیم‌گیری برای زندگی مشترک، جایگاه احساسات و پیوند عاطفی پیش از ازدواج است: «آیا تشکیل خانواده بدون تجربه عشقی عمیق و شورانگیز، تصمیمی نادرست به شمار می‌رود؟» یا در مقابل، «آیا می‌توان بدون اشتیاق اولیه و تنها بر پایه معیار‌های منطقی پیمان زناشویی بست؟» تأثیرپذیری از روایت‌های نمایشی و باور‌های عامیانه، این تصور را پدید آورده است که عشق آتشین، پیش‌شرط نخستین و تضمین‌کننده سعادت هر پیوندی است. بررسی‌های علمی در حوزه روان‌شناسی خانواده و سلامت روان نشان می‌دهند که واقعیت پیوند مشترک، بسیار فراتر از هیجانات زودگذر اولیه است.
نخستین گام در شفاف‌سازی این موضوع، تفکیک میان «شیدایی و دلباختگی هیجانی» با «عشق عمیق و متعهدانه» است. دلباختگی ناگهانی، پدیده‌ای روان‌شناختی و تا حدودی فیزیولوژیک است که با ترشح بالای پیام‌رسان‌های عصبی، افزایش تمرکز وسواس‌گونه بر ویژگی‌های مثبت طرف مقابل و نادیده‌انگاری آشکار کاستی‌ها همراه می‌شود. در این مرحله، فرد ممکن است تصوری آرمانی و فراتر از واقعیت از همراه احتمالی خود بسازد.
این شور مفرط اگرچه خوشایند و محرک است، اما ماهیتی موقت دارد و ماندگاری آن در درازمدت ناممکن است. با شروع زندگی زیر یک سقف و رویارویی با مسئولیت‌های واقعی، فشار‌های اقتصادی، سازگاری اخلاقی و چالش‌های روزمره، پرده هیجان فرو می‌افتد و واقعیت چهره می‌نماید. چنانچه پایه‌های رابطه صرفاً بر این کشش عاطفی اولیه بنا شده باشد و تناسب‌های فردی و اجتماعی لازم وجود نداشته باشد، بنیان پیوند به‌سرعت دچار سستی و تعارض خواهد شد.
برای ورود به پیمان زناشویی، شیفتگی تام لازم نیست، اما وجود دو مؤلفه عاطفی حیاتی است: «پذیرش همه‌جانبه» و «کشش اولیه دوسویه». باید میان نبود علاقه شدید با بی‌میلی و کراهت تمایز گذاشت:
عشق پایدار و سازنده در زندگی مشترک، پدیده‌ای ناگهانی و حاضر و آماده نیست، بلکه ساختاری تدریجی و حاصل همکاری مشترک است.
این دلبستگی ایمن در بستر شناخت دقیق، گفت‌و‌گو‌های شفاف، پذیرش تفاوت‌ها، مهارت حل تعارض و التزام به اخلاق زناشویی شکل می‌گیرد و در طول زمان تعمیق می‌یابد.
این گونه از وابستگی سالم، در برابر حوادث و فراز و نشیب‌های زندگی به‌مراتب منعطف‌تر و مقاوم‌تر از شیدایی‌های هیجانی ناگهانی عمل می‌کند.
تناسب ارزش‌ها و جهان‌بینی: آیا نگاه هر دو طرف به اصول بنیادین زندگی، معنویت، استقلال، کار و خانواده در یک راستاست؟
بلوغ هیجانی و مهارت ارتباطی: آیا طرف مقابل توانایی کنترل خشم، پذیرش خطا، مسئولیت‌پذیری و همدلی را در شرایط پرتنش داراست؟
امنیت روانی و عزت نفس: آیا در کنار او می‌توان بدون نقاب، صادقانه سخن گفت و از قضاوت‌های ناعادلانه در امان بود؟
انگیزه و اشتیاق متقابل: آیا میل به تلاش، گذشت منصفانه و رشد دوسویه در هر دو شخص به یک میزان جریان دارد؟
شور و اشتیاق شدید عاشقانه، شرط لازم و حتمی برای آغاز یک ازدواج موفق نیست؛ آنچه الزام و اهمیت قطعی دارد، «تناسب، آگاهی، پذیرش متقابل و کشش مثبت اولیه» است.
منبع: روزنامه خراسان