در هفته سوم مهرماه، مجموع بازدید تکذیبیه‌ها و اصلاحیه‌های مرتبط با ۱۰ شایعه پربازدید این بازه، حدود ۴۰ درصد بیشتر از بازدید اخبار جعلی بوده است.
به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از مرکز ملی فضای مجازی، ستاد رسانه‌ای مرکز ملی فضای مجازی در گزارشی به بررسی کمی و کیفی اخبار جعلی و تکذیب‌شده در بازه زمانی ۱۵ تا ۲۱ مهرماه ۱۴۰۵ پرداخته است. در این بازه، از میان ۱۴۷ خبر جعلی شناسایی‌شده، ۴۷ مورد به‌طور رسمی تکذیب شد و در اتاق رصد اخبار جعلی (اراج) مورد واکاوی و داده‌کاوی قرار گرفت.
تکذیبیه‌ها بیشتر از خبرهای جعلی دیده شدند
تکذیب سریع، اما ماندگاری چندروزه برخی شایعه‌ها
در ۸ مورد از ۱۰ شایعه، تکذیب یا اصلاحیه ظرف یک تا پنج ساعت منتشر شد؛ میانه زمان انتشار تکذیبیه سه ساعت بود. در دو مورد دیگر، اصلاح یا تکذیب یک روز پس از انتشار خبر جعلی انجام شد.
با این حال، خبرهای جعلی بین یک تا چهار روز در گردش بودند و میانگین ماندگاری آن‌ها به ۲٫۷ روز رسید. چهار شایعه چهار روز در گردش بود؛ از جمله ادعاهای مربوط به واگذاری اراضی چابهار، بازگشت شریفی زارچی به ایران و مهاجرت زینب ابوطالبی.
چهره‌های شناخته‌شده و موضوعات سیاسی و بین‌المللی در کانون شایعه‌ها
در میان موضوعات پرتکرار، شایعه‌های مربوط به چهره‌های شناخته‌شده سهم قابل‌توجهی داشتند؛ از بازگشت یک استاد دانشگاه و مهاجرت یک مجری تا درگذشت میرحسین موسوی.
مسائل سیاسی و بین‌المللی نیز در چند مورد مطرح شدند؛ از ادعای واگذاری زمین به افغانستان و تعطیلی جلسات مجلس تا سخنان منتسب به وزیر خارجه آمریکا درباره تاریخ ایران و یونان و ادعای عبور کامل نفت از تنگه هرمز.
شایعه شیوع طاعون در روسیه، پلمب دو مجموعه ورزشی و تحریف سخنان شهید علی لاریجانی نیز در این فهرست قرار داشتند.
خبرگزاری‌ها و نهادهای دولتی در تکذیب شایعه‌ها فعال بودند
در میان ۴۳ خبر تکذیب‌شده از سوی خبرگزاری‌های رسمی کشور، خبرگزاری‌های تسنیم، فارس، مهر و صداوسیما به‌ترتیب بیشترین سهم را در منبع تکذیبیه‌ها داشتند. وزارت امور خارجه و سپاه پاسداران نیز از نهادهای فعال در پاسخ به شایعات و اخبار جعلی مرتبط با حوزه کاری خود بودند.