مطالعات تازه نشان داده است که کووید طولانی‌مدت (Long COVID) اثر متمایزی بر میکروبیوم دستگاه تنفسی بر جای می‌گذارد.
باشگاه خبرنگاران جوان؛ جواد فراهانی - مطالعه‌ای که به‌تازگی در نشریه *European Respiratory Journal* منتشر شده، تفاوت‌های قابل‌توجهی را در ترکیب میکروبیوم دهان و دستگاه تنفسی افراد مبتلا به کووید طولانی‌مدت آشکار کرده است.
این تفاوت‌ها ارتباط نزدیکی با علائم تنفسی، شناختی و گوارشیِ مشخصه‌ی این بیماری دارند و مسیر‌های جدیدی را برای درک علل و درمان‌های احتمالی آن می‌گشایند.
این پژوهش که بخشی از پروژه تحقیقاتی PHOSP-COVID بود، شامل ۷۷۱ نفر می‌شد که بین فوریه ۲۰۲۰ تا مارس ۲۰۲۱ در ۳۸ بیمارستان بریتانیا تحت درمان کووید-۱۹ قرار گرفته بودند.
محققان شرکت‌کنندگان را بر اساس شدت علائم در پنج ماه پس از ترخیص از بیمارستان، در چهار گروه دسته‌بندی کردند؛ از گروه «بسیار شدید» (شامل اختلالات عمیق جسمی، روانی و شناختی) تا گروه «خفیف» (شامل بهبودی مطلوب). شش ماه پس از ترخیص، نمونه‌های بزاق و خلط جمع‌آوری شد و برای تعیین ترکیب میکروبیوم، از روش توالی‌یابی DNA استفاده گردید.
نتایج نشان داد که تفاوت‌های متمایزی در میکروبیوم بیماران مبتلا به کووید طولانی‌مدت با علائم بسیار شدید در مقایسه با افراد دارای علائم خفیف‌تر وجود دارد. این تغییرات ارتباط مستقیمی با کاهش عملکرد ریه و علائم عصبی-شناختی—مانند «مه مغزی» و مشکلات حافظه و تمرکز—و همچنین علائم گوارشی نظیر درد، حالت تهوع و اسهال داشت. نکته قابل‌توجه، مشاهده فراوانی باکتری‌های تولیدکننده اسید لاکتیک بود که با نشانگر‌های التهاب در نمونه‌های خون همبستگی داشت.
دکتر دانیلا آلفرس دِ لیما هدلی، نویسنده اصلی این مطالعه از دانشگاه داندی، تأکید می‌کند که با توجه به اهمیت میکروبیوم در سلامت کلی و تأثیر ویروس بر سیستم‌های مختلف بدن—و به‌ویژه با در نظر گرفتن اینکه مطالعات پیشین تغییراتی را در میکروبیوم روده نشان داده‌اند—میکروبیوم کاندیدای مهمی برای نقش داشتن در کووید طولانی‌مدت محسوب می‌شود.
پروفسور جیمز چالمرز، مدیر بخش تحقیقات تنفسی دانشگاه داندی، نیز خاطرنشان کرد که تغییرات در میکروبیوم مجاری تنفسی محدود به مشکلات ریوی نیست و به علائم عصبی و گوارشی نیز گسترش می‌یابد؛ امری که نشان‌دهنده تأثیر وسیع‌تر میکروبیوم بر سلامت بدن است. علیرغم اهمیت این یافته‌ها، محققان هنوز نمی‌دانند که آیا این تغییرات میکروبی قبل یا بعد از عفونت کووید-۱۹ رخ داده است، و همچنین مسیر طولانی مدت آنها چگونه می‌تواند باشد. آنها بر نیاز فوری به درک علل کووید طولانی مدت به منظور توسعه درمان‌های بهتر تأکید می‌کنند، به ویژه با توجه به اینکه میکروبیوم را می‌توان از طریق آنتی‌بیوتیک‌ها، پروبیوتیک‌ها یا سایر مداخلات اصلاح کرد.
در یک تحول مرتبط، مطالعه دیگری به رهبری دکتر یانگ لی در کالج دانشگاهی لندن - شامل ۱۳۰ شرکت‌کننده در بریتانیا - تغییرات مشابهی را در میکروبیوم‌های دهانی و تنفسی بیماران کووید طولانی مدت پس از بستری شدن در بیمارستان تأیید کرد. این مطالعه کاهش تنوع باکتریایی مفید و افزایش باکتری‌های بیماری‌زا را نشان داد - که این تغییرات را به علائم مداوم تنفسی و عصبی مرتبط می‌کند - و در نتیجه این ایده را تقویت می‌کند که چنین تغییرات بیولوژیکی می‌تواند به عنوان یک نشانگر زیستی برای تشخیص کووید طولانی مدت و توسعه درمان‌های هدفمند عمل کند.
منبع: Medical Xpress