دلیجان-دهیار کهک در مرکزی گفت:غار سن‌ایک کهک با برخورداری از سازندهای میلیون‌ساله، میان ظرفیت‌های گردشگری دلیجان و چالش حفاظت از میراث ملی، نیازمند مدیریت هوشمندانه در مسیر توسعه پایدار است.
محمدحسین حاجعلی در گفتگو با خبرنگار مهر با اشاره به ویژگی‌های منحصربه‌فرد غار سن‌ایک کهک دلیجان، اظهار کرد: این جاذبه با برخورداری از پرتگاه‌های داخلی، ستون‌های آهکی بلند و سازندهای مخروطی سرخ‌رنگ، ظرفیت متفاوتی برای گردشگری شهرستان دلیجان ایجاد کرده است.
وی گفت: غار سن‌ایک کهک از جاذبه‌هایی است که مسیر دسترسی به فضای داخلی آن، بخشی از هویت این پدیده طبیعی را شکل می‌دهد.
وی افزود: قدمت چندمیلیون‌ساله و ساختارهای سنگی ویژه، از اهمیت طبیعی و زمین‌شناختی آن می‌کاهد و باید اذعان کرد این غار صرفاً فضایی زیرزمینی برای تماشای سنگ‌ها نیست، بلکه مجموعه‌ای از سازندهای آهکی، اختلاف ارتفاع‌ها و پرتگاه‌ها را در خود جای داده که شناخت و پیمایش آن مستلزم دقت و تخصص است.
حاجعلی بیان کرد: ارتفاع یکی از ستون‌های شناخته‌شده این غار حدود ۱۴ متر گزارش شده است که این ابعاد، تصویری از مقیاس بزرگ سازندهای داخلی آن را به دست می‌دهد و شکل‌گیری این ساختارها حاصل فرایندهای طبیعی طولانی‌مدتی است که طی آن مواد معدنی به‌تدریج رسوب کرده و شکل‌های گوناگون سنگی را پدید آورده‌اند.
دهیار روستای کهک با اشاره به چالش‌های موجود در پیمایش این غار، تأکید کرد: پرتگاه‌ها و مسیرهای دشوار در کنار زیبایی سازندها، ضرورت توجه جدی به مسائل ایمنی را دوچندان می‌کند.
حاجعلی با اشاره به آسیب‌پذیری بالای سازندهای آهکی، هشدار داد: ساختارهایی که طی میلیون‌ها سال شکل گرفته‌اند، ممکن است بر اثر یک رفتار نادرست در مدت کوتاهی تخریب شوند چرا که شکستن چکیده‌ها و چکنده‌ها، دست‌کاری ستون‌های آهکی، نوشتن یادگاری روی دیواره‌ها و رها کردن زباله، علاوه بر لطمه زدن به سیمای غار، ارزش طبیعی و علمی آن را نیز به شدت کاهش می‌دهد.
وی تصریح کرد: حفاظت از غار سن‌ایک باید با ویژگی‌های واقعی آن متناسب باشد و مسیرهای فنی و سازندهای شکننده، ایجاب می‌کند که ورود به بخش‌های دشوار با برنامه‌ریزی، تجهیزات مناسب و رعایت دقیق ضوابط ایمنی انجام شود همچنین آموزش گردشگران درباره پرهیز از لمس یا تخریب سازندها و جلوگیری از آلودگی محیط، می‌تواند در کاهش آسیب‌های انسانی و محیط‌زیستی مؤثر باشد.
حاجعلی با اشاره به ظرفیت‌های اقتصادی گردشگری طبیعی گفت: جاذبه‌ای مانند غار سن‌ایک زمانی می‌تواند برای روستای کهک ارزش اقتصادی ایجاد کند که ارتباط آن با سایر خدمات و ظرفیت‌های منطقه برقرار شود و حضور برنامه‌ریزی‌شده گردشگران می‌تواند تقاضا برای اقامتگاه‌های بوم‌گردی روستای کهک، محصولات محلی، صنایع‌دستی و خدمات راهنمایی را افزایش دهد و بخشی از درآمد حاصل از گردشگری را به کسب‌وکارهای محلی اختصاص دهد.
وی با اشاره به جایگاه قانونی این اثر در فهرست آثار ملی، گفت: غار سن‌ایک کهک در ۱۱ دی‌ماه ۱۳۸۰ با شماره ۴۶۰۸ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده و در کنار ارزش زمین‌شناختی خود، فرصتی برای معرفی چهره کمترشناخته‌شده گردشگری شهرستان دلیجان به شمار می‌رود.
حاجعلی گفت: چنین رویکردی می‌تواند به شناساندن ظرفیت‌های طبیعی دلیجان کمک کند، بدون آنکه بهای معرفی این میراث، تخریب ویژگی‌های متمایزکننده آن باشد.