ایلام- ایرنا- بارندگی شدید پاییزی اوائل هفته جاری دره‌شهر در کمتر از یک ساعت به یک‌هزار و ۵۰۰ هکتار از زمین‌های کشاورزی این شهرستان آسیب زد و برآوردهای آغازین از خسارت حدود ۳۵۰ میلیارد تومانی ناشی از این پدیده حکایت دارد.
به گزارش ایرنا، این حجم بالا از خسارت ضرورت جبران زیان بهره‌برداران و بازنگری در شیوه مواجهه با خطرهای جوی را دوباره به صدر مسائل کشاورزی ایلام آورده است.
بارش برای استانی که سال‌ها با کم‌آبی و فشار بر منابع آب رو به رو بوده فرصتی ارزشمند به شمار می‌رود، اما همراهی بارندگی شدید با تگرگ و وزش باد می‌تواند در زمانی کوتاه حاصل ماه‌ها کوشش و دسترنج کشاورزان را با خسارت روبه‌رو کند.
در این میان بارندگی اوائل هفته جاری دره‌شهر بار دیگر نشان داد که تأمین آب مورد نیاز کشت و محافظت از محصول در برابر رخدادهای شدید هوا دو ضرورت همزمان در کشاورزی استان ایلام است.
خسارت در آستانه برداشت
مدیر جهاد کشاورزی دره‌شهر میزان خسارت بارندگی، تگرگ و تندباد باد اخیر به یک‌هزار و ۵۰۰ هکتار از زمین‌های کشاورزی شهرستان را نزدیک ۳۵۰ میلیارد تومان اعلام کرد.
زاهد زینی‌وند با اشاره به آسیب دیدن کشتزارهای ماش، کنجد، برنج و لوبیا گفت که ارزیابی میزان خسارت و بررسی وضعیت مزارع آسیب دیده برای تعیین دقیق‌تر زیان بهره‌برداران و راهکارهای پیشگیرانه اهمیت دارد.
میزان خسارت در هر مزرعه به نوع محصول، مرحله رشد و شدت آسیب بستگی دارد و از بین رفتن کامل محصول با کاهش عملکرد یا افت کیفیت محصول قابل برداشت یکسان نیست و تفکیک این موارد می‌تواند برآورد دقیق‌تری از زیان کشاورزان به دست دهد.
بهره‌برداران نیز پیش از وقوع حادثه هزینه‌هایی مانند تهیه بذر، آماده‌سازی زمین، کوددهی، آبیاری و دستمزد کارگران را پرداخت کرده‌اند.
آسیب دیدن محصول در مراحل حساس رشد یا نزدیک زمان برداشت، امکان جبران این هزینه‌ها از محل فروش محصول را کاهش می‌دهد و فشار اقتصادی بیشتری بر خانواده‌های کشاورز وارد می‌کند.
در این شرایط تکمیل ارزیابی‌های میدانی، شناسایی بهره‌برداران خسارت دیده و بررسی وضعیت بیمه محصول‌ها باید در اولویت دستگاه‌های مسئول قرار گیرد تا ابعاد واقعی زیان مشخص و زمینه تصمیم‌گیری درباره حمایت از کشاورزان فراهم شود.
دره‌شهر در جریان این رویداد جوی ۵۵ میلی‌متر بارش را در کمتر از یک ساعت تجربه کرد که افزون بر زیان دیدن مزارع، به آب‌گرفتگی محدود نیز انجامید.
فرماندار دره‌شهر این در باره اعلام کرد که پیش از بارندگی اقدام‌های پیشگیرانه و لایروبی جداول و مسیل‌ها انجام شده بود و به جز آب‌گرفتگی یک خانه مسکونی خسارت گسترده‌ای به زیر ساخت‌های شهرستان گزارش نشد.
حسن میری همچنین از آماده‌باش دستگاه‌های خدمات‌رسان و امدادی برای مواجهه با احتمال تداوم بارندگی‌ها در آینده خبر داد.
وی تاکید کرد: با وجود اهمیت کارهای پیشگیرانه در شهرها و مناطق مسکونی، آمادگی در برابر حوادث جوی در شهرستانی با فعالیت گسترده کشاورزی باید مزارع، دام و تجهیزات تولید را نیز در بر گیرد.
فرماندار دره‌شهر افزود: اطلاع‌رسانی به موقع به کشاورزان و دامداران، توجه به هشدارهای هواشناسی و انتقال تجهیزات و نهاده‌های قابل جابه‌جایی به نقاط امن از جمله کارهایی است که می‌تواند از افزایش خسارت جلوگیری کند.
بارندگی شدید همراه با تگرگ و باد بسته به نوع کشت و مرحله رشد، ممکن است به شکستگی یا خوابیدگی بوته‌ها، آسیب مستقیم به محصول و اختلال در برداشت منجر شود و به همین سبب دسترسی کشاورزان به هشدارهای دقیق و توصیه‌های فنی متناسب با شرایط هر منطقه در کنار پوشش بیمه‌ای مناسب می‌تواند پیامدهای اقتصادی چنین حوادثی را کاهش دهد، هرچند امکان جلوگیری از همه خسارت‌ها وجود ندارد.
جبران زیان و حفاظت از تولید
رسیدگی به خسارت‌های کشاورزی به ارزیابی دقیق و سریع از جمله ثبت مشخصات مزارع آسیب دیده، تعیین میزان خسارت هر محصول و بررسی وضعیت بیمه نیازمند است که هم روند رسیدگی به درخواست کشاورزان را روشن‌تر می‌کند و هم می‌تواند مبنایی برای برنامه‌ریزی حمایتی شود.
در کنار جبران زیان‌های جاری، شناسایی نقاطی که هنگام بارندگی شدید با تمرکز روان‌آب یا آب‌گرفتگی روبه‌رو می‌شوند، برای کاهش خسارت در فصل‌های آینده اهمیت دارد.
هماهنگی جهاد کشاورزی، مدیریت بحران، هواشناسی و دستگاه‌های مسئول امور آب و زیرساخت نیز می‌تواند پیوند مؤثرتری میان هشدارهای جوی، کارهای پیشگیرانه و حمایت پس از حادثه ایجاد کند.
بارش برای کشاورزی ایلام ضرورتی انکارناپذیر است، اما شدت و زمان وقوع آن می‌تواند سرنوشت یک فصل زراعی را تغییر دهد.
خسارت وارد شده به مزارع دره‌شهر ضرورت رسیدگی به وضعیت کشاورزان زیان دیده و تقویت آمادگی در برابر مخاطرات جوی را برجسته کرده است که باید از ارزیابی دقیق زیان آغاز شود و با حمایت از بهره‌برداران و کاهش آسیب‌پذیری مزارع ادامه یابد.
دره‌شهر در جنوب‌خاوری ایلام و در فاصله حدود ۱۳۵ کیلومتری مرکز استان قرار دارد.
این شهرستان بر پایه سرشماری سال ۱۳۹۵ حدود ۴۵ هزار نفر جمعیت دارد و دشت حاصلخیز سیمره، منابع آب سطحی و شرایط مناسب کشت آن را به یکی از مناطق مهم کشاورزی ایلام تبدیل کرده است.
گندم، جو، خیار، حبوبات، برنج، کنجد، محصول‌های جالیزی و باغی از مهم‌ترین تولیدات دره‌شهر به شمار می‌روند و کشاورزی و دامداری سهم مهمی در اقتصاد و معیشت خانوارهای آن دارند.