روایت نزدیکان دربار پهلوی از فروش و قاچاق آثار باستانی ایران، در کنار بازگشت هزاران اثر تاریخی در جمهوری اسلامی، تفاوت دو دوره در حفاظت از میراث ملی کشور را نشان میدهد.
باشگاه خبرنگاران جوان - کشف گنجینهای تاریخی هنگام حفاری کاخ چالوس و بینتیجه ماندن پیشنهاد فرح برای نگهداری آن در گنجخانه ایران باستان مینویسد. احسان نراقی، مشاور وقت فرح پهلوی نیز در کتاب «از کاخ شاه تا زندان اوین» به قاچاق آثار باستانی ایران توسط شهرام، پسر اشرف پهلوی، در یک دوره ۲۰ ساله اشاره کرده است.
در مقابل، در دولت شهید رئیسی ۳۵۰۶ اثر تاریخی مربوط به دوره هخامنشی که حدود ۸۰ سال در اختیار آمریکا بود، پس از برگزاری ۲۰ نشست بینالمللی به ایران بازگردانده شد. این تفاوت در عملکرد، در حالی برجسته است که جمهوری اسلامی همواره از سوی شبکههای اپوزیسیون به مخالفت با ایران باستان متهم شده؛ اما بازگرداندن آثار تاریخی و حفاظت از میراث ملی، معیار روشنتری برای سنجش ایراندوستی است.
