گاهی انتشار یک آمار اقتصادی در آمریکا یا تصمیم یک بانک مرکزی، هم‌زمان قیمت بیت کوین و طلا را جابه‌جا می‌کند. علت این واکنش مشترک را باید در تغییر انتظارات سرمایه‌گذاران جست‌وجو کرد؛ اینکه پول در ماه‌های آینده چقدر گران خواهد بود، دلار چه مسیری طی می‌کند و سرمایه‌گذاری در دارایی‌های پرریسک چقدر جذاب می‌ماند. […]
گاهی انتشار یک آمار اقتصادی در آمریکا یا تصمیم یک بانک مرکزی، هم‌زمان قیمت بیت کوین و طلا را جابه‌جا می‌کند. علت این واکنش مشترک را باید در تغییر انتظارات سرمایه‌گذاران جست‌وجو کرد؛ اینکه پول در ماه‌های آینده چقدر گران خواهد بود، دلار چه مسیری طی می‌کند و سرمایه‌گذاری در دارایی‌های پرریسک چقدر جذاب می‌ماند. آبان امسال چند رویداد مهم را در خود دارد که می‌توانند این انتظارات را تغییر دهند.
تصمیم فدرال رزرو، نشست‌های اروپا و ژاپن، انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا و گزارش‌های تورم و اشتغال، مهم‌ترین بخش‌های این تقویم هستند. در ادامه بر اساس تقویم نهادهای رسمی، نظرسنجی‌های رویترز و برآوردهای اقتصادی موجود، بررسی می‌کنیم چه انتظاری از هر رویداد وجود دارد و نتیجه آن از چه مسیری می‌تواند بر بازار کریپتو و طلا اثر بگذارد.
رویدادهای آبان در یک نگاه
| تاریخ | رویداد | موضوع اصلی برای بازار |
| ۶ آبان | تصمیم فدرال رزرو برای نرخ بهره | مسیر نرخ بهره آمریکا |
| ۷ آبان | تورم PCE و رشد اقتصادی آمریکا | فشار تورمی و قدرت اقتصاد |
| ۷ آبان | تصمیم بانک مرکزی اروپا | مسیر یورو و دلار |
| ۸ آبان | نشست بانک ژاپن | نرخ بهره ین و معاملات اهرمی |
| ۱۲ آبان | انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا | ترکیب کنگره و سیاست‌های اقتصادی |
| ۱۳ آبان | برنامه انتشار اوراق خزانه‌داری | عرضه اوراق و هزینه تأمین مالی |
| ۱۵ آبان | گزارش اشتغال آمریکا | استخدام، بیکاری و دستمزدها |
| ۱۹ آبان | تورم CPI آمریکا | چشم‌انداز تصمیم بعدی فدرال رزرو |
۱. تصمیم فدرال رزرو برای نرخ بهره
فدرال رزرو در ۶ آبان تصمیم تازه خود درباره نرخ بهره را اعلام می‌کند. بیانیه ساعت ۲۱:۳۰ منتشر می‌شود و نشست خبری رئیس این نهاد ساعت ۲۲ آغاز خواهد شد. اهمیت این تصمیم در آن است که نرخ بهره آمریکا بر هزینه وام‌گرفتن، ارزش دلار و جذابیت سرمایه‌گذاری در بازارهای مختلف اثر می‌گذارد.
در نظرسنجی ۲۰ اکتبر خبرگزاری رویترز (Reuters)، ۹۴ نفر از ۱۰۰ اقتصاددان انتظار داشتند نرخ در محدوده ۳.۷۵ تا ۴ درصد ثابت بماند. بااین‌حال، همه آن‌ها افزایش نرخ در دسامبر را پیش‌بینی کرده بودند. پس انتظار فعلی، یک وقفه در افزایش نرخ‌هاست؛ برای فهمیدن اینکه این وقفه چقدر ادامه دارد، توضیحات رئیس فدرال رزرو اهمیت پیدا می‌کند.
اگر فدرال رزرو بر ادامه افزایش نرخ تأکید بیشتری کند، ممکن است دلار و بازده اوراق تقویت شوند. در این وضعیت، نگهداری طلا که سود دوره‌ای ندارد، در مقایسه با اوراق جذابیت کمتری پیدا می‌کند و تأمین پول برای سرمایه‌گذاری در بیت کوین هم گران‌تر می‌شود. اما اگر پیام نشست از کاهش فشار تورمی و نیاز کمتر به افزایش نرخ حکایت کند، هر دو بازار می‌توانند حمایت بگیرند. انتشار صورت‌جلسه در ۲۷ آبان نیز جزئیات بیشتری از دیدگاه اعضا نشان خواهد داد.
با انتظار فعلی، ثابت‌ماندن نرخ به‌تنهایی دلیل محکمی برای رشد بازار نیست. پیام نرم‌تر از انتظار درباره نشست‌های بعدی، به نفع طلا و بیت کوین خواهد بود؛ تأکید غیرمنتظره بر افزایش نرخ، احتمال فشار فروش در هر دو را بیشتر می‌کند.
۲. شاخص تورم PCE آمریکا
روز ۷ آبان، ساعت ۱۶، شاخص قیمت هزینه‌های مصرف شخصی (PCE) برای سپتامبر منتشر می‌شود. این شاخص نشان می‌دهد قیمت کالاها و خدمات مصرفی چقدر تغییر کرده و معیار اصلی فدرال رزرو برای سنجش تورم است. چون گزارش یک روز پس از نشست می‌رسد، می‌تواند انتظار بازار از تصمیم بعدی بانک مرکزی را تغییر دهد.
مدل فدرال رزرو کلیولند (Federal Reserve Bank of Cleveland) در به‌روزرسانی ۲۳ اکتبر، رشد ماهانه شاخص کل را ۰.۴۷ درصد و تورم هسته (Core Inflation) را ۰.۲۸ درصد برآورد کرده است. در تورم هسته، غذا و انرژی کنار گذاشته می‌شوند تا روند قیمت‌های دیگر بهتر دیده شود. این ارقام، خروجی یک مدل‌اند و نباید آن‌ها را میانگین پیش‌بینی اقتصاددانان یا موضع رسمی فدرال رزرو دانست.
هم‌زمان، برآورد اولیه تولید ناخالص داخلی (GDP) سه‌ماهه سوم نیز منتشر می‌شود؛ معیاری برای اندازه‌گیری فعالیت اقتصادی. اگر اقتصاد همچنان قوی باشد و تورم هم بالا بماند، فدرال رزرو دلیل بیشتری برای حفظ سیاست سخت‌گیرانه خواهد داشت. در مقابل، کاهش تورم همراه با رشد متعادل، شرایط مناسب‌تری برای بازارها ایجاد می‌کند.
سناریوی مساعد برای طلا و بیت کوین، تورم پایین‌تر از انتظار همراه با نبودِ نشانه‌های رکود شدید است. تورم بالاتر از انتظار، به‌ویژه در بخش هسته، می‌تواند با تقویت احتمال افزایش نرخ به هر دو فشار بیاورد. اگر کاهش تورم با ضعف شدید اقتصاد همراه شود، طلا ممکن است از نگرانی سرمایه‌گذاران حمایت بگیرد، اما بیت کوین در معرض فروش قرار می‌گیرد.
۳. تصمیم بانک مرکزی اروپا برای نرخ بهره خود
بانک مرکزی اروپا (ECB) در ۷ آبان، ساعت ۱۶:۴۵، تصمیم نرخ بهره خود را اعلام می‌کند. اثر این نشست بر طلا و کریپتو بیشتر از مسیر بازار ارز منتقل می‌شود: تغییر چشم‌انداز نرخ بهره اروپا می‌تواند ارزش یورو در برابر دلار را جابه‌جا کند.
طبق نظرسنجی ۸ اکتبر رویترز، ۷۰ نفر از ۷۳ اقتصاددان انتظار داشتند نرخ سپرده در ۲.۵ درصد ثابت بماند و ۶۴ نفر افزایش دوباره در دسامبر را پیش‌بینی می‌کردند. بنابراین، مانند نشست فدرال رزرو، توجه اصلی به توضیحات بانک درباره تصمیم‌های بعدی خواهد بود.
اگر پیام نشست از انتظار بازار سخت‌گیرانه‌تر باشد، یورو ممکن است تقویت و دلار تضعیف شود. دلار ضعیف‌تر معمولاً به طلای دلاری کمک می‌کند و می‌تواند برای بیت کوین هم مساعد باشد. البته اگر هم‌زمان بازده اوراق بالا برود و سرمایه‌گذاران از دارایی‌های پرریسک فاصله بگیرند، این اثر مثبت، به‌ویژه برای کریپتو، ضعیف‌تر می‌شود.
در سناریوی حفظ نرخ و تکرار مواضع قبلی، اثر مستقیم نشست احتمالاً محدود است. اگر دلار ضعیف‌تر شود و نگرانی تازه‌ای در بازارهای پرریسک ایجاد نشود، شرایط برای طلا و بیت کوین مساعدتر خواهد بود. تقویت دلار می‌تواند به هر دو فشار بیاورد؛ افزایش نگرانی درباره رشد اقتصاد نیز ریسک افت بیت کوین را بیشتر می‌کند.
۴. نشست بانک ژاپن؛ چرا بازار کریپتو به نرخ بهره ین حساس است؟
نشست بانک ژاپن (BOJ) در ۸ آبان پایان می‌یابد. اهمیت آن برای بازارهای دیگر به روشی به نام کری ترید (Carry Trade) برمی‌گردد: سرمایه‌گذار با ارزی که نرخ بهره پایین‌تری دارد وام می‌گیرد و پول را در دارایی دیگری سرمایه‌گذاری می‌کند. ین ژاپن یکی از ارزهای مهم در این معاملات بوده است.
اگر نرخ بهره ژاپن افزایش یابد یا ین ناگهان گران شود، بازپرداخت این وام‌ها سخت‌تر می‌شود و برخی سرمایه‌گذاران ممکن است برای تسویه بدهی، دارایی‌های خود را بفروشند. بررسی بانک تسویه‌های بین‌المللی (BIS) نیز نقش کاهش این معاملات را در تلاطم اوت ۲۰۲۴ نشان می‌دهد.
بااین‌حال، انتظار غالب فعلاً حفظ نرخ ۱.۲۵ درصدی است. در نظرسنجی ۲۰ اکتبر رویترز، بیشتر پاسخ‌دهندگانی که زمان افزایش بعدی را مشخص کرده بودند، دسامبر را انتخاب کردند. بنابراین اگر بانک ژاپن همین مسیر را تأیید کند، احتمال شوک تازه از این نشست کمتر خواهد بود.
حفظ نرخ و نبودِ پیام غیرمنتظره، برای کریپتو بیشتر به معنی رفع یک نگرانی است تا آغاز موج رشد. افزایش ناگهانی نرخ یا تقویت شدید ین، احتمال فروش بیت کوین را بیشتر می‌کند. طلا در صورت افزایش تقاضا برای دارایی امن می‌تواند رشد کند؛ اما اگر سرمایه‌گذاران برای بازپرداخت بدهی به پول نقد نیاز پیدا کنند، ممکن است در موج اول فروش، طلا هم افت کند.
۵. انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا؛ ترکیب کنگره چه چیزی را تغییر می‌دهد؟
انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا در ۱۲ آبان برگزار می‌شود. در این انتخابات، تمام کرسی‌های مجلس نمایندگان و بخشی از کرسی‌های سنا به رأی گذاشته می‌شوند. نتیجه مشخص می‌کند دولت برای پیشبرد بودجه و قوانین جدید، چقدر همراهی یا مخالفت در کنگره خواهد داشت.
گزارش ۲۳ اکتبر رویترز، شانس دموکرات‌ها برای کسب اکثریت مجلس نمایندگان را بیشتر ارزیابی می‌کند، اما دستیابی آن‌ها به اکثریت سنا را دشوارتر می‌داند. در نتیجه، کنترل حداقل یکی از مجلس‌ها توسط مخالفان دولت، سناریویی جدی است.
برای کریپتو، پیامد مهم چنین تغییری افزایش فشار نظارتی است. رویترز گزارش داده که دموکرات‌ها برای تحقیق درباره ارتباطات دولت و خانواده دونالد ترامپ با صنعت رمزارز آماده می‌شوند. پیروزی آن‌ها ابزار بیشتری برای این تحقیقات فراهم می‌کند، هرچند به‌تنهایی به معنی توقف سیاست‌های حمایتی دولت نیست.
بر این اساس، اثر احتمالی انتخابات را می‌توان در سه سناریو بررسی کرد:
- دموکرات‌ها کنترل یک یا هر دو مجلس را بگیرند: اگر نتیجه به تحقیقات گسترده‌تر یا دشوارترشدن تصویب قوانین مورد حمایت صنعت منجر شود، ریسک فشار بر کریپتو بیشتر می‌شود. طلا زمانی از این نتیجه حمایت می‌گیرد که اختلاف دولت و کنگره، نگرانی درباره بودجه یا ثبات سیاسی را افزایش دهد؛ صرف پیروزی دموکرات‌ها دلیل کافی برای رشد طلا نیست.
- جمهوری‌خواهان کنترل هر دو مجلس را حفظ کنند: اگر بازار این نتیجه را نشانه تداوم حمایت از صنعت و افزایش شانس تصویب قوانین مرتبط بداند، واکنش اولیه کریپتو می‌تواند مثبت باشد. برای طلا، کاهش نااطمینانی سیاسی می‌تواند بخشی از تقاضای امن را کم کند؛ البته اگر نگرانی از کسری بودجه و تورم افزایش یابد، این اثر ممکن است خنثی شود.
- نتیجه انتخابات با اختلاف طولانی یا تنش جدی همراه شود: افزایش نگرانی می‌تواند سرمایه‌گذاران را از بیت کوین و سایر دارایی‌های پرریسک دور کند و تقاضا برای طلا را بالا ببرد.
با تصویر فعلی، افزایش ریسک نظارتی برای کریپتو سناریویی جدی‌تر از یک گشایش سیاسی قطعی است. اما چون احتمال پیروزی دموکرات‌ها از قبل مطرح بوده، افت تازه قیمت بیشتر به نتیجه یا پیامدهایی وابسته است که از انتظار بازار منفی‌تر باشند. برای طلا نیز عامل تعیین‌کننده، میزان تنش سیاسی و واکنش دلار و اوراق خواهد بود.
۶. برنامه انتشار اوراق آمریکا؛ رویدادی مهم برای بازده اوراق و نقدینگی
خزانه‌داری آمریکا در ۱۳ آبان برنامه تأمین مالی فصلی خود را اعلام می‌کند. دولت با فروش اوراق، برای هزینه‌ها و بازپرداخت بدهی‌های قبلی پول جذب می‌کند. بازار در این برنامه بررسی می‌کند چه مقدار اوراق و با چه سررسیدهایی عرضه خواهد شد.
پیش‌بینی‌ها درباره این برنامه یکسان نیست. طبق گزارش ۱۹ اکتبر مارکت‌واچ (MarketWatch)، بانک سیتی (Citi) انتظار کاهش عرضه اوراق ۲۰ و ۳۰ساله را داشت؛ در مقابل، گزارش ۲۲ اکتبر داوجونز (Dow Jones) از پیش‌بینی بارکلیز (Barclays) برای ثابت‌ماندن اندازه حراج‌ها خبر می‌دهد.
تفاوت این دو حالت از مسیر بازده اوراق به بازارهای دیگر منتقل می‌شود. عرضه بیشتر، اگر با تقاضای کافی همراه نباشد، می‌تواند بازده را بالا ببرد. در این صورت، اوراق رقیب جذاب‌تری برای طلا می‌شود و هزینه تأمین مالی برای سرمایه‌گذاری‌های پرریسک نیز افزایش می‌یابد. کاهش عرضه بلندمدت، در صورت پایین‌آوردن بازده، می‌تواند اثر معکوس داشته باشد.
اگر برنامه جدید بازده اوراق را پایین بیاورد، شرایط برای طلا و بیت کوین مساعدتر می‌شود؛ اگر بازده را بالا ببرد، فشار بر هر دو بیشتر خواهد شد. با توجه به اختلاف پیش‌بینی‌ها، فعلاً جهت مشخصی برای این رویداد نمی‌توان تعیین کرد. نشانه مهم پس از اعلام برنامه، واکنش بازده اوراق بلندمدت است؛ تغییر ترکیب عرضه به‌تنهایی به معنی ورود پول به کریپتو نیست.
۷. گزارش اشتغال آمریکا؛ اقتصاد قوی‌تر به نفع بازار است؟
گزارش اشتغال اکتبر در ۱۵ آبان، ساعت ۱۷ منتشر می‌شود. یکی از مهم‌ترین بخش‌های آن، تغییر تعداد مشاغل غیرکشاورزی (NFP) است. نرخ بیکاری و رشد دستمزدها نیز کمک می‌کنند بفهمیم استخدام‌ها چقدر قوی‌اند و آیا افزایش درآمدها می‌تواند فشار تورمی ایجاد کند.
آخرین گزارش رسمی از افزایش ۲۹ هزار شغل در سپتامبر و نرخ بیکاری ۴.۲ درصدی خبر می‌داد. این ارقام، استخدام ضعیف در کنار ثبات نسبی بیکاری را نشان می‌دهند. تا تاریخ تنظیم گزارش، پیش‌بینی عددی قابل‌اتکایی برای اشتغال اکتبر در منابع بررسی‌شده در دسترس نبود؛ بنابراین باید احتمال ادامه این وضعیت را در کنار دو سناریوی استخدام قوی‌تر و افت شدیدتر بازار کار بررسی کرد.
اگر استخدام‌ها ضعیف بماند، اما بیکاری جهش نکند و دستمزدها هم رشد تندی نداشته باشند، فدرال رزرو دلیل کمتری برای افزایش نرخ خواهد داشت. کاهش احتمال افزایش نرخ می‌تواند دلار و بازده اوراق را پایین بیاورد و به طلا و بیت کوین کمک کند. اما اگر استخدام و دستمزدها بسیار قوی‌تر از انتظار باشند، احتمال افزایش نرخ بیشتر می‌شود و هر دو بازار ممکن است تحت فشار قرار بگیرند.
بهترین ترکیب برای رشد هم‌زمان طلا و بیت کوین، آرام‌شدن بازار کار بدون نشانه‌های رکود شدید است. اگر گزارش از جهش بیکاری و افت جدی اقتصاد حکایت کند، واکنش دو دارایی می‌تواند متفاوت باشد: طلا از تقاضای امن حمایت بگیرد، اما بیت کوین با کاهش ریسک‌پذیری سرمایه‌گذاران افت کند.
۸. تورم CPI آمریکا؛ انتظارات نرخ بهره دوباره تغییر می‌کند؟
روز ۱۹ آبان، ساعت ۱۷، شاخص قیمت مصرف‌کننده (CPI) برای اکتبر منتشر می‌شود. این شاخص تغییر قیمت سبدی از کالاها و خدمات خانوار را نشان می‌دهد. گزارش در زمانی می‌رسد که بازار نتیجه نشست فدرال رزرو، انتخابات و آمار اشتغال را دیده است؛ بنابراین می‌تواند برداشت سرمایه‌گذاران از تصمیم بعدی بانک مرکزی را تقویت یا تغییر دهد.
مدل کلیولند در برآورد ۲۳ اکتبر، رشد ماهانه شاخص کل را ۰.۲۵ درصد و تورم هسته را ۰.۲۱ درصد پیش‌بینی کرده است. این ارقام از رشد ۰.۶ و ۰.۳ درصدی سپتامبر کمترند؛ یعنی مدل فعلاً کاهش سرعت رشد قیمت‌ها را نشان می‌دهد. البته این برآورد ممکن است تا زمان انتشار گزارش تغییر کند.
اگر کاهش سرعت تورم تأیید شود، احتمال افزایش بیشتر نرخ بهره می‌تواند کمتر شود. بااین‌حال، برای واکنش مثبت بازار مهم است که نتیجه نسبت به پیش‌بینی‌های روز انتشار هم مطلوب باشد. عددی که از ماه قبل پایین‌تر، اما از انتظار بازار بالاتر است، همچنان می‌تواند باعث تقویت دلار و فشار بر طلا و بیت کوین شود. گزارش شاخص قیمت تولیدکننده (PPI) در ۲۲ آبان نیز اطلاعات تکمیلی درباره فشار قیمت‌ها ارائه می‌دهد.
برآورد فعلی، کاهش سرعت تورم را محتمل می‌داند، اما اثر صعودی آن بر بازار مشروط است. تورم پایین‌تر از انتظار، در صورت کاهش دلار و بازده اوراق، به نفع طلا و بیت کوین است؛ تورم بالاتر از انتظار، به‌خصوص در بخش هسته، احتمال فشار بر هر دو را بیشتر می‌کند.
جمع‌بندی؛ سرمایه‌گذاران در آبان چه چیزی را دنبال کنند؟
برای طلا و بیت کوین، مساعدترین مسیر این است که تورم آرام‌تر شود، رشد استخدام‌ها و دستمزدها بدون افت شدید اقتصاد متعادل شود و ارزش دلار و بازده اوراق پایین بیایند. در مقابل، تورم بالاتر از انتظار و پیام افزایش بیشتر نرخ بهره، می‌تواند هر دو بازار را تحت فشار بگذارد. اگر نگرانی سیاسی یا ترس از رکود شدید غالب شود، احتمال جداشدن مسیرشان بیشتر است؛ طلا ممکن است خریدار پیدا کند و بیت کوین با فروش روبه‌رو شود.
برای سرمایه‌گذار ایرانی، این تصویر باید در کنار نرخ ارز داخلی قرار بگیرد. افت اونس جهانی الزاماً به معنی ارزان‌شدن طلا در ایران نیست؛ افزایش دلار می‌تواند آن را جبران کند. قیمت تومانی بیت کوین نیز از نرخ تبدیل ارز اثر می‌گیرد. بنابراین، نتیجه این رویدادها را باید هم در بازار جهانی و هم در واکنش دلار و تتر در ایران دنبال کرد.