اروپا از طرح موشک رهگیر AQUILA برای مقابله با تسلیحات هایپرسونیک رونمایی کرد

موشک رهگیر AQUILA از یک ساختار سه‌مرحله‌ای شامل بوستر شتاب‌دهنده، مرحله پرواز کروز و وسیله انهدام هدف (Kill Vehicle) استفاده خواهد کرد.

کنسرسیوم موشکی اروپایی MBDA ظاهراً در نمایشگاه دفاعی Euronaval 2026 جزئیات طراحی موشک رهگیر AQUILA را ارائه کرده است. این موشک رهگیر درون‌جوی برای مقابله هم‌زمان با تسلیحات هایپرسونیک و موشک‌های بالستیک میان‌برد طراحی شده است.

موشک رهگیر AQUILA از یک ساختار سه‌مرحله‌ای شامل بوستر شتاب‌دهنده، مرحله پرواز کروز و وسیله انهدام هدف (Kill Vehicle) استفاده خواهد کرد تا بتواند در ارتفاعات بالا و بردهای طولانی با تهدیدات پرسرعت و مانورپذیر مقابله کند.

AQUILA هسته فناوری برنامه مطالعاتی رهگیر دفاع هایپرسونیک اروپا (HYDIS) را تشکیل می‌دهد. این برنامه در رقابتی مهم با پروژه رقیب HYDEF قرار دارد تا به‌عنوان سامانه دفاعی نسل آینده اروپا برای مقابله با تهدیدات هوایی نوظهور انتخاب شود.

شرکت MBDA دراین‌باره اعلام کرد:

AQUILA نخستین طرح مفهومی رهگیر MBDA است که به‌طور اختصاصی برای مقابله با تهدیدات هایپرسونیک طراحی شده است. این سامانه نماینده نسل جدیدی از دفاع درون‌جوی محسوب می‌شود که مجموعه قابلیت‌های پدافند هوایی MBDA را تقویت می‌کند و حفاظت پایدارتر و مؤثرتری از تجهیزات و تأسیسات ارزشمند و نیروهای مستقر در محیط‌های عملیاتی پرمناقشه فراهم می‌آورد.

موشک رهگیر بلندپروازانه AQUILA برای مقابله با تهدیدات هایپرسونیک

پیشرفت سریع سامانه‌های هایپرسونیک در دهه گذشته، چالش راهبردی بزرگی ایجاد کرده است. سرعت‌های بسیار بالا و مسیرهای پروازی غیرقابل‌پیش‌بینی باعث شده‌اند مقابله با موشک‌های بالستیک مانورپذیر، موشک‌های کروز هایپرسونیک و وسایل گلاید هایپرسونیک بسیار دشوار باشد.

شرکت MBDA برای برطرف‌کردن این ضعف دفاعی، سرمایه‌گذاری گسترده‌ای در تحقیق و توسعه انجام داده است تا AQUILA را به‌عنوان یک موشک رهگیر پیشرفته درون‌جوی برای سامانه‌های دفاعی مدرن توسعه دهد.

رهگیر درون‌جوی، موشکی دفاعی‌ است که برای شناسایی، رهگیری و انهدام تهدیدات هوایی در داخل جو زمین طراحی می‌شود.

شرکت MBDA نخستین بار در نمایشگاه هوایی پاریس (Le Bourget) در سال ۲۰۲۳ از طرح مفهومی AQUILA به‌صورت عمومی رونمایی کرد. اما چه ویژگی‌ای AQUILA را متمایز می‌کند؟ این سامانه تلاش دارد قابلیتی را ارائه دهد که به ادعای گزارش، هیچ پلتفرم دفاعی غربی فعلی به‌تنهایی از آن برخوردار نیست.

ظهور عملیاتی تهدیدات مانورپذیری مانند موشک‌های Kinzhal و Zircon روسیه در میدان نبرد، برنامه‌ریزان نظامی اروپا را متوجه عقب‌ماندن سامانه‌های پدافند هوایی متعارف از تهدیدات جدید کرد.

وزارت دفاع آمریکا درحال‌حاضر این مسئولیت عملیاتی گسترده را میان چندین سامانه تخصصی تقسیم کرده است. این کشور برای دفاع در برابر موشک‌های بالستیک به سامانه‌های SM-3 و THAAD متکی است و هم‌زمان رهگیر فاز گلاید (Glide Phase Interceptor یا GPI) را برای مقابله با وسایل گلاید هایپرسونیک مانورپذیر توسعه می‌دهد.

اروپا در مقابل به‌دنبال یک رهگیر واحد است که بتواند با طیف کاملی از این تهدیدات مقابله کند. شرکت MBDA برای دستیابی به این هدف، طراحی یک پیکربندی سه‌مرحله‌ای کاملاً موشکی را نهایی کرده است.

طبق توضیحات ارائه‌شده در ادامه گزارش، این موشک رهگیر دارای چهار مرحله با پیشران موشکی است؛ تصمیمی در طراحی که با هدف دستیابی به شتاب‌گیری بسیار بالا اتخاذ شده است. سرعت در این سامانه اهمیت حیاتی دارد. موشک AQUILA قرار است در ارتفاعات بسیار متفاوت، با استفاده از روش برخورد مستقیم برای انهدام هدف (Hit-to-Kill)، تهدیدات را نابود کند.

AQUILA در نزدیکی مرز جو زمین، موشک‌های بالستیک میان‌برد (IRBM) با برد حداکثر ۳ هزار کیلومتر را هدف قرار خواهد داد. در ارتفاعات پایین‌تر نیز این رهگیر برای مقابله با وسایل گلاید هایپرسونیک (HGV) و موشک‌های کروز هایپرسونیک طراحی شده است؛ اهدافی که رهگیری آن‌ها به‌دلیل سرعت بالا و قابلیت مانور دشوار است.

تقویت توان دفاع هوایی اروپا با سامانه AQUILA

محدودیت‌های ابعادی نیز در طراحی AQUILA اهمیت زیادی دارند. این موشک رهگیر برای یکپارچه‌سازی آسان با سامانه‌های دریایی طراحی شده است و ابعاد آن به‌گونه‌ای در نظر گرفته شده که در سامانه‌های پرتاب عمودی استاندارد Mk-41 (VLS) و پرتابگرهای دریایی ارتقایافته SYLVER جای بگیرد.

از نظر عملیاتی، یک آتشبار AQUILA می‌تواند تنها با استفاده از سامانه راداری اختصاصی خود، منطقه‌ای به وسعت ۱۰۰ کیلومتر را تحت پوشش دفاعی قرار دهد. بااین‌حال، دریافت اطلاعات از شبکه حسگرهای فضایی و سامانه‌های راداری یکپارچه می‌تواند توانایی این سامانه برای شناسایی و کشف اهداف را به‌شکل قابل‌توجهی افزایش دهد.

AQUILA برای استقرار روی پلتفرم‌های زمینی و شناورهای نظامی طراحی شده است و در کنار خانواده موشکی اثبات‌شده ASTER فعالیت خواهد کرد. این سامانه با تقویت ساختارهای یکپارچه دفاع هوایی و موشکی، برای مقابله با تهدیدات هایپرسونیک نوظهور در نظر گرفته شده است.

در صورت موفقیت، رویکرد MBDA در توسعه این رهگیر چندمرحله‌ای می‌تواند ساختار پدافند هوایی اروپا را ساده‌تر و یکپارچه‌تر کند.