کارشناس هستهای آمریکایی با اشاره به ادعاهای مکرر ترامپ مبنی بر پیروزی در برابر ایران، گفت: تهران طی ۹ ماه گذشته در برابر آمریکا شکست نخورد.
خبرگزاری مهر، گروه بین الملل: در حالی که با ورود ناو هواپیمابر «یواساس تئودور روزولت» به منطقه، شمار ناوهای هواپیمابر آمریکا در حوزه فرماندهی مرکزی این کشور به سه فروند رسیده است، تهران هشدار داده که در صورت حمله مجدد آمریکا، لزوماً منتظر اقدام نخست واشنگتن نخواهد ماند. این تحولات در شرایطی رخ میدهد که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، بنا بر گزارشها، به مشاوران خود گفته است در صورت خودداری ایران و انصارالله یمن از اقدامات تحریکآمیز جدید، ممکن است حملات تازهای علیه ایران انجام ندهد؛ موضعی که در کنار تداوم تحرکات نظامی آمریکا، بر ابهام درباره مسیر پیشروی این تقابل افزوده است.
در چنین فضایی، نگرانیها درباره احتمال گسترش جنگ و پیامدهای آن، بهویژه در حوزه هستهای، بار دیگر اهمیت یافته است. پیتر کوزنیک، مورخ آمریکایی و مدیر مؤسسه مطالعات هستهای دانشگاه امریکن، در گفتوگو با مهر، ضمن هشدار درباره خطر استفاده احتمالی آمریکا یا رژیم اسرائیل از سلاح هستهای علیه ایران، این سناریو را خطری غیرقابلقبول توصیف میکند. او همچنین معتقد است جنگ علیه ایران میتواند پیامدهایی فراتر از معادلات نظامی منطقه داشته باشد و بر اعتبار نظام جهانی عدم اشاعه تسلیحات هستهای، ارزیابی محدودیتهای قدرت نظامی آمریکا و ضرورت شکلگیری سازوکارهای امنیت جمعی در غرب آسیا تأثیر بگذارد.
متن کامل مصاحبه به شرح زیر است:
در نوشتههای اخیر خود هشدار دادهاید که جنگ میان ایران، ایالات متحده و اسرائیل میتواند خطر تشدید تنش هستهای را به همراه داشته باشد. به باور شما، رویارویی کنونی تا چه اندازه منطقه و جامعه بینالمللی را به آستانه چنین وضعیتی نزدیک کرده است؟ چه اقدامات دیپلماتیکی میتواند از وقوع آن جلوگیری کند؟
اینها پرسشهای بسیار مهمی هستند. حتی احتمال اندک استفاده ایالات متحده یا اسرائیل از سلاح هستهای علیه ایران نیز خطری غیرقابلقبول است؛ باید آن را جدی گرفت و از وقوع آن جلوگیری کرد. متأسفانه، در حال حاضر احتمال وقوع چنین سناریویی بیش از یک احتمال اندک است. شکست سنگین جمهوریخواهان در انتخابات هفته گذشته میتواند دو پیامد متفاوت داشته باشد. این اتفاق ممکن است ترامپ را مستأصلتر کند و از کنترل خارج سازد، یا او را متوجه این مسئله کند که این جنگ تا چه اندازه نامحبوب است و تشدید آن با خشم و انزجار همگانی روبهرو خواهد شد. البته، شاید این موضوع برای بازداشتن فردی خودشیفته و بیمارگونه مانند ترامپ از تشدید جنگ کافی نباشد؛ بهویژه آنکه میدانیم در حلقه نزدیکان ترامپ، بحثهایی درباره استفاده از سلاحهای هستهای مطرح شده است.
در حال حاضر، ترامپ تلاش میکند موضوع را تغییر دهد و جنگ را کماهمیت جلوه دهد. کنار گذاشتن ونس از مذاکرات و مأمور کردن او به تمرکز بر موضوع «فساد» دموکراتها، نمونه بارزی از این رویکرد تبلیغاتی است. اما همه ما میدانیم که ترامپ میتواند در یک لحظه تغییر موضع دهد و تصمیم خود را معکوس کند. گزارشها حاکی از آن است که او از زمان شکست تحقیرآمیز در انتخابات میاندورهای خشمگین است و میزان بسیار پایین و تأسفبار محبوبیتش نیز همچنان در حال کاهش است. همانطور که در آخرین مقاله مشترکم با ایوانا نیکولیچ هیوز در الجزیره نوشتم، مطمئنم مورخان ترامپ را بدترین رئیسجمهور تاریخ آمریکا ارزیابی خواهند کرد و این قضاوت درستی است.
اما آنچه در حال حاضر بیش از همه مرا نگران میکند، اقداماتی است که ممکن است نتانیاهو و اسرائیلیها انجام دهند. از نظر آنها، برنامه هستهای ایران تهدیدی موجودیتی محسوب میشود. گزارشهای اطلاعاتی اسرائیل حاکی از آن است که فعالیتهای هستهای ادعایی ایران ظاهراً در کوه کلنگ، در زیر لایهای از سنگ گرانیت به ضخامت ۳۰۰ فوت (حدود ۹۱ متر)، در حال انجام است. نه ایالات متحده و نه اسرائیل تسلیحات متعارفی در اختیار ندارند که بتوانند تا چنین عمقی نفوذ کنند و به همین دلیل بیم آن دارم که آنها از یک یا چند سلاح هستهای استفاده کنند.
برای وخیمتر شدن اوضاع، شمار فزایندهای از ایرانیان پس از دو موج اخیر حملات اسرائیل و آمریکا به ایران گفتهاند که این کشور برای بازداشتن دشمنان از حملات بیشتر به سلاح هستهای نیاز دارد. من منطق این استدلال را درک میکنم، اما با توجه به وسواس ترامپ برای جلوگیری از دستیابی ایران به بمب هستهای و اظهارات اسرائیل درباره «دوباره هرگز» و تهدید موجودیتی ناشی از یک ایران هستهای، ترکیبی بهشدت خطرناک و انفجارآمیز شکل گرفته است که در آن هرگونه اقدامی از سوی آمریکا و اسرائیل امکانپذیر است.
این واقعیت که نزدیکترین مشاوران ترامپ، یعنی استیون میلر، پیت هگست، سباستین گورکا، البریج کولبی، برد کوپر و مارکو روبیو، همگی دیدگاههایی بهشدت جنگطلبانه و بهطرزی بیمارگونه افراطی دارند و اسرائیلیها نیز پیوسته ترامپ را به اقدامات بیشتر تحریک میکنند، مرا نگران کرده است؛ زیرا ممکن است چنین رفتارهای جنونآمیزی رخ دهد.
در زمینه اقدامات دیپلماتیک، من نامهای خطاب به پاپ لئوی چهاردهم تهیه کردهام و از او خواستهام با استفاده از اقتدار اخلاقی منحصربهفرد خود، بهعنوان مخالف صریح جنگ و حامی خلع سلاح هستهای، خواستار برگزاری نشستی اضطراری، دستکم با حضور پوتین، شی و ترامپ، شود تا ما را از مسیر جنگ و خطر وقوع جنگ هستهای خارج کند. این نامه در صفحهای در ساباستک با عنوان «Nuclear Insanity» منتشر شده و نزدیک به ۲۵۰ شخصیت بسیار بانفوذ در سراسر جهان و همچنین صدها نفر دیگر آن را تأیید کردهاند.
پاپ نیز در کنار بسیاری از کارشناسان هشدار داده است که سخن گفتن از استفاده از سلاحهای هستهای با بسامدی نگرانکننده افزایش یافته است. تولسی گبرد، مدیر پیشین اطلاعات ملی آمریکا، ۱۸ ماه پیش هشدار داده بود که ما بیش از هر زمان دیگری به نابودی هستهای نزدیک شدهایم. از آن زمان تاکنون، اوضاع بسیار، بسیار وخیمتر شده است. مقاله جدیدی که من و ایوانا در الجزیره منتشر کردهایم، از پوتین، شی و ترامپ میخواهد کاری را انجام دهند که ریگان و گورباچف ۴۰ سال پیش در نشست ریکیاویک تا آستانه تحقق آن پیش رفتند: ریشهکن کردن سلاحهای هستهای از جهان طی سه مرحله و در یک دوره ۱۲ ساله.
هر سه رهبر در مقاطعی به این واقعیت اذعان کردهاند که تلاش برای دفاع از کشورهایشان با سلاحهایی که در صورت استفاده، عملاً به حیات در مقیاسی گسترده در سیاره ما پایان خواهند داد، اقدامی جنونآمیز است. اکنون میدانیم که آستانه لازم برای وقوع زمستان هستهای بسیار پایینتر از آن چیزی است که دانشمندان در دهه ۱۹۸۰ تصور میکردند. همچنین میدانیم که کشورهای جنوب جهانی، از جمله بریکس، سازمان همکاری شانگهای، اتحادیه آفریقا و مجموعههای دیگر، در تلاشاند تا نظم جهانی جدیدی مبتنی بر رشد و توسعه مسالمتآمیز ایجاد کنند.
بنابراین، تلاش میکنیم نیروهای جهانی را بسیج کنیم تا ابرقدرتها را برای یافتن مسیری جدید تحت فشار قرار دهند؛ مسیری که با پایان دادن به جنگهای جنوب غرب آسیا و اوکراین و آغاز روند یافتن جایگزینهای مسالمتآمیز همراه باشد. زمان آن رسیده است که بار دیگر به دیپلماسی روی آوریم و جنگ را بهعنوان راهی برای حل اختلافات رد کنیم. اما مردم این سیاره، که بسیاری از آنها همچنان در فقر و عقبماندگی زندگی میکنند، باید صدای خود را به گوش دیگران برسانند و رهبران را برای تغییر مسیر تحت فشار قرار دهند.
شما گفتهاید که خاورمیانه باید به منطقهای عاری از سلاحهای کشتارجمعی تبدیل شود. زرادخانه هستهای اعلامنشده اسرائیل چه تأثیری بر موازنه قدرت منطقهای و محاسبات امنیتی سایر کشورها دارد؟ آیا معتقدید جامعه بینالمللی در زمینه منع اشاعه تسلیحات هستهای در خاورمیانه، استانداردهای یکسانی اعمال میکند؟
ما برآورد میکنیم که اسرائیل بین ۹۰ تا ۲۵۰ سلاح هستهای در اختیار دارد و تا زمانی که احساس کند امنیتش در معرض تهدید است، از این تسلیحات دست نخواهد کشید.
هرچه انزوای اسرائیل بیشتر شده، بیشتر بهسوی راستگرایی افراطی حرکت کرده است. اسرائیل مدتهاست تحت حاکمیت افراطگرایان راستگرا قرار دارد که قاطعانه با راهحل یککشوری یا دوکشوری مخالفاند. حمایت آمریکا از اسرائیل یکی از موضوعات مهم انتخابات میاندورهای آمریکا بود. حمایت دولت بایدن و هریس از کشتار در غزه نیز یکی از مسائل مهم در انتخابات سال ۲۰۲۴ و کارزار انتخاباتی ترامپ بود. ترامپ نشان داده است که حتی از بایدن نیز بدتر است. اما مردم آمریکا بهاندازه کافی شاهد این وضعیت بودهاند و حمایت آیپک از نامزدها در انتخابات میاندورهای، بیش از آنکه به سود آنها باشد، به زیانشان تمام شد.
بدون حمایت بیوقفه آمریکا در حوزههای مالی، نظامی و دیپلماتیک، اسرائیل احتمالاً بیش از پیش منزوی خواهد شد. اما نهتنها حمایت آمریکا از اسرائیل کاهش خواهد یافت، بلکه نقش کلی ایالات متحده در منطقه نیز تغییر خواهد کرد؛ زیرا پایگاهها و ائتلافهای این کشور هدف حمله قرار گرفتهاند. رهبران عمدتاً فاسد خلیج [فارس] که مدتها تصور میکردند از حمایت آمریکا سود میبرند، اکنون ناچار شدهاند دوباره ارزیابی کنند که آیا میزبانی از پایگاههای نظامی آمریکا و پیوند دادن سرنوشت خود به ایالات متحده، امنیت بیشتری برای آنها به ارمغان میآورد یا آنها را به اهداف بزرگتری تبدیل میکند. همچنین بخش قابلتوجهی از زیرساختهای نظامی آمریکا نابود شده است و جایگزینی آنها میلیاردها دلار هزینه خواهد داشت.
بنابراین، اسرائیلیها ناچار خواهند بود انتخاب کنند: یا در دشمنی دائمی با همسایگان خود زندگی کنند یا بیاموزند چگونه در صلح و آرامش با آنها زندگی کنند. اگر گزینه نخست را انتخاب کنند، زرادخانه هستهای خود را حفظ خواهند کرد و پشت آن پنهان خواهند شد. اما اگر گزینه دوم را برگزینند، پس از سالها اعتمادسازی میتوانند وابستگی خود به سلاحهای هستهای را مورد بازنگری قرار دهند.
اسرائیل در قبال در اختیار داشتن سلاحهای هستهای، سیاست ابهام را در پیش گرفته است؛ اما همه میدانند که این کشور چندین دهه است چنین تسلیحاتی در اختیار دارد. قدرتهای غربی به رهبری آمریکا، اسرائیل را از قرار گرفتن در معرض نظارت و تحریمهای بیشتر مصون نگه داشتهاند. بنابراین، بله؛ در زمینه منافع و سیاست هستهای اسرائیل، استانداردی دوگانه و آشکار وجود دارد.
ایران که عضو پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای است و تا زمان بمباران تأسیسات هستهایاش در ماه ژوئن، به بازرسیهای آژانس بینالمللی انرژی اتمی اجازه داده بود، به دلیل غنیسازی اورانیوم با تحریمهای شدید و همچنین بمباران و ترور مواجه شده است؛ این در حالی است که غنیسازی اورانیوم طبق پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای برای ایران مجاز است. این استانداردهای دوگانه و ریاکاری از نگاه بخش بزرگی از جهان پنهان نمانده است.
با توجه به پژوهشهای شما درباره تاریخ سیاست خارجی آمریکا، چه الگوهای تاریخیای را در تصمیم واشنگتن برای ورود به رویارویی کنونی با ایران مشاهده میکنید؟ این جنگ تا چه اندازه بازتابدهنده این فرض تکرارشونده است که برتری نظامی میتواند به تحقق اهداف سیاسی منجر شود؛ آن هم با وجود تجربه مداخلات پیشین آمریکا؟
ایالات متحده مدتهاست جنوب غرب آسیا را برای امنیت ملی خود حیاتی میداند و با کمال میل با دیکتاتورهای مرتجع همراه شده است؛ دیکتاتورهایی که به آمریکا اجازه میدادند از منابع نفتی منطقه بهرهبرداری کند. آمریکا هر جا لازم بوده، برای حفظ این رهبران در قدرت و جلوگیری از آنکه رهبران مترقیتر آنها را به چالش بکشند، حاضر به استفاده از زور بوده است.
هنگامی که ایران صنعت نفت خود را ملی کرد، سازمان سیا مصدق را سرنگون کرد و شاه را به قدرت رساند؛ شاهی که تا سال ۱۹۷۹ با مشت آهنین و از طریق سازمان سرکوبگر و بیرحم ساواک حکومت کرد. این اقدام، ادعای آمریکا درباره حمایت از دموکراسی را به سخره گرفت. شرکتهای نفتی آمریکا بهزودی ۴۰ درصد از بازار نفت ایران را در اختیار گرفتند.
بنابراین، سرنگونی شاه سرکوبگر و منفوری که جیمی کارتر او را دوست عزیز خود میخواند، نباید چندان تعجبآور میبود. کارتر در ضیافت شام شب سال نو که به رویدادی بدنام تبدیل شد، گفته بود: «هیچ رهبری وجود ندارد که نسبت به او احساس عمیقتری از قدردانی و دوستی شخصی داشته باشم.» ایالات متحده از آن زمان تاکنون موضع خصمانه خود در قبال ایران را حفظ کرده است.
ایالات متحده از زمان جنگ جهانی دوم تاکنون در هیچ جنگ بزرگی پیروز نشده است. حتی پیروزی در آن جنگ نیز، با وجود اهمیت و ضرورت متوقف کردن هیتلر، محل تردید قرار میگیرد؛ بهویژه وقتی میبینیم آلمان نظامیگرا و محافظهکار در رأس روند تسلیح مجدد اروپا قرار گرفته و ژاپن راستگرا هدایت روند تسلیح مجدد آسیا را بر عهده گرفته است. با این حال، آنچه روشن شده این است که جنگ در عصر مدرنِ پهپادها، رباتیک، هوش مصنوعی و جنگ نامتقارن، دیگر کارایی خود را از دست داده است. آمریکا پس از ۹ ماه نتوانسته ایران را شکست دهد.
ایالات متحده منابع نظامی و مالی عظیمی را در جنگهای مناطق مختلف جهان سرمایهگذاری کرده است، اما در بسیاری از موارد نتوانسته به اهداف سیاسی اعلامشده خود دست یابد. جنگ کنونی چه چیزی درباره محدودیتهای قدرت نظامی آمریکا آشکار میکند؟ آیا واشنگتن میتواند بدون تشدید بیشتر تنشها، راهی برای پایان دادن به جنگ پیدا کند؟
همانطور که پیشتر نوشتم، جنگ باید در قرن بیستویکم بهعنوان ابزاری برای دستیابی به اهداف، منسوخ شده باشد. نخستوزیر مودی اغلب میگوید که این دوران، دوران جنگ نیست؛ منظور او این است که نباید چنین دورانی، دوران جنگ باشد. پاپ لئو نیز با او موافق است. چین از سال ۱۹۷۹ تاکنون از جنگ اجتناب کرده است.
جیمی کارتر در سال ۲۰۱۹ گفت که آمریکا بهطور مستمر در حال جنگ بوده است. او ایالات متحده را بزرگترین جنگافروز تاریخ خواند و مدعی شد که این کشور در ۲۴۲ سال تاریخ خود، تنها ۱۶ سال را بدون جنگ سپری کرده است. آمریکا تریلیونها دلار را در جنگهای بیپایان خود هدر داده است؛ پولی که میتوانست برای بهبود زندگی مردم آمریکا هزینه شود.
مردم آمریکا، مانند مردم سراسر جهان، میخواهند شاهد سرمایهگذاری در اموری باشند که به زندگی معنا و ارزش میبخشند: آموزش، تغذیه، مسکن، مراقبتهای بهداشتی، پژوهش و انرژی پاک؛ نه در اموری که جنگ را مرگبارتر میکنند. تسلیح مجدد جهانی، همانند نوسازی و گسترش زرادخانههای هستهای، اقدامی شرمآور است.
پرسش اصلی واقعاً این است که آیا ترامپ میتواند بدون تشدید بیشتر تنشها به جنگ پایان دهد یا نه؛ هیچکس پاسخ این پرسش را نمیداند. دامنه توجه او بسیار محدود است. او انتظار داشت به پیروزی سریعی دست یابد؛ همان سرخوشیای که پس از ربودن مادوروها تجربه کرده بود. اما ایرانیها نیز در این ماجرا نقش داشتند و این بار برای رویارویی با آمریکا و اسرائیل آماده بودند. آنها پا بر گلوی ترامپ گذاشتهاند و قصد ندارند او را رها کنند. آنها به دلیل شکست ویرانگر ترامپ در انتخابات میاندورهای، شایسته دریافت اعتبار زیادی هستند.
بنابراین، ترامپ سه گزینه دارد: میتواند تنشها را تشدید کند، بنبست کنونی را ادامه دهد یا شکست را بپذیرد. در حالت سوم، او میتواند کنار بکشد و همانطور که تاکنون کرده است، ادعای پیروزی کند. همه خواهند دانست که این ادعا دروغ است، اما ترامپ همیشه دروغ میگوید و شاید این موضوع برایش اهمیتی نداشته باشد. او از سوی حزب خودش برای اقدام تحت فشار قرار دارد. برخی او را به دلیل اینکه با شدت بیشتری اقدام نکرده است، محکوم میکنند؛ اما برخی دیگر، نامحبوب بودن جنگ و پشت کردن ترامپ به وعدههای خود به پایگاه حامیان ماگا را به رسمیت میشناسند.
در هر صورت، باید عمر این جنگ کوتاه شود. دموکراتها میدانند که باید در ماه ژانویه، در چندین جبهه، سریع و قاطعانه اقدام کنند؛ در غیر این صورت، افکار عمومی علیه آنها نیز تغییر موضع خواهد داد. یکی از اولویتهای اصلی، قطع بودجه این جنگ خواهد بود.
این بدان معنا نیست که ترامپ بهسرعت به جنگ پایان خواهد داد. او منابع مالیای در اختیار دارد که میتواند برای ادامه جنگ از آنها استفاده کند. اما ادامه جنگ، با وجود مخالفت دوحزبی و اعتراض گسترده افکار عمومی، شکست سنگین دیگری را برای جمهوریخواهان در سال ۲۰۲۸، پایان جنبش ماگا و احتمالاً خودکشی سیاسی حزب جمهوریخواه تضمین خواهد کرد. این ران دیسانتیس، فرماندار فلوریدا و جمهوریخواه نزدیک به ترامپ، بود که انتخابات میاندورهای را رویدادی در حد «نابودی قریبالوقوع» حزب جمهوریخواه توصیف کرد.
اگر آمریکا صرفاً کنار بکشد و اعلام پیروزی کند، این اتفاق پیروزی بزرگی برای مردم ایران خواهد بود؛ اما آنها به رفع تحریمها، آزادسازی داراییهای مسدودشده، دریافت غرامت، پایان دادن به جنگهای منطقهای یا تحقق سایر مطالباتی که بهحق دنبال میکنند، دست نخواهند یافت. ممکن است آمریکا تا حد زیادی از منطقه عقبنشینی کند و ایران به نیرویی بسیار قدرتمندتر در عرصه جهانی تبدیل شود.
امیدوارم ایران از این پیروزی بهره ببرد و با سایر کشورهای منطقه برای پیشبرد تلاشی فراگیر در جهت برقراری صلح و بازسازی منطقه همکاری کند؛ تلاشی که امیدوارم روزی اسرائیلِ دگرگونشده را نیز در بر بگیرد؛ اسرائیلی که آماده پذیرش تشکیل کشور فلسطین باشد و در خاورمیانهای عاری از سلاحهای هستهای، در هماهنگی و صلح با همسایگان خود زندگی کند. میدانم که در حال حاضر هنوز فاصله زیادی با چنین وضعیتی داریم.
جنگ ایران چه تأثیری میتواند بر رژیم جهانی منع اشاعه تسلیحات هستهای و اعتبار پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای (NPT) داشته باشد؟ آیا این تصور که کشورهای فاقد سلاح هستهای همچنان در برابر حملات نظامی آسیبپذیرند، میتواند انگیزه کشورها برای گسترش تسلیحات هستهای را افزایش دهد؟
تأثیر جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران بر پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای میتواند ویرانگر باشد. قرار بود عضویت در پیمان NPT تا حدی امنیت کشورها را در برابر حمله یک قدرت هستهای تأمین کند. اما بهوضوح میبینیم که این سازوکار کارآمد نبوده است؛ این نخستین بار نیست که چنین اتفاقی رخ میدهد. کشورهای عضو پیمان NPT بارها هدف حمله آمریکا قرار گرفتهاند.
روسیه به اوکراین، یکی از اعضای پیمان NPT، حمله کرد؛ اوکراین کشوری بود که ذخایر سلاحهای هستهای ساخت روسیه را واگذار کرده بود. عراق و لیبی نیز پیش از آنکه مورد حمله قرار بگیرند و رهبرانشان کشته شوند، از سلاحهای کشتارجمعی خود دست کشیده بودند. بخش بزرگی از جهان از جایگاه ویژه پنج قدرت هستهای اولیه که از اجرای ماده ۶ پیمان NPT خودداری کردهاند، خسته شده است؛ مادهای که آنها را ملزم میکرد مدتها پیش سلاحهای هستهای خود را کنار بگذارند.
۷۳ درصد مردم کره جنوبی در نظرسنجیها گفتهاند که خواهان برخورداری دولت کشورشان از سلاحهای هستهای مستقل هستند. ناوروتسکی، رئیسجمهور لهستان، گفته است که این کشور به سلاحهای هستهای خود نیاز دارد. زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین، گفته است که یا باید به اوکراین اجازه داده شود به ناتو بپیوندد یا اینکه این کشور سلاحهای هستهای مستقل در اختیار بگیرد. دیگران نیز به همین شکل خواستار دستیابی به سلاحهای هستهای شدهاند. فرانسه درباره گسترش چتر هستهای خود بر فراز اروپا گفتوگو کرده است.
در مورد ایران، آیتالله خامنهای فتوایی در مخالفت با ساخت بمب هستهای صادر کرده بود؛ سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا) ارزیابی کرده بود که ایران در سال ۲۰۰۳ برنامه تسلیحات هستهای خود را کنار گذاشته است؛ آژانس بینالمللی انرژی اتمی گزارش داده بود که ایران بهطور کامل به مفاد برجام پایبند بوده است؛ غنیسازی اورانیوم ایران پس از برجام طبق مفاد پیمان NPT مجاز بود؛ و هیچ مدرکی وجود نداشت که نشان دهد ایران قصد ساخت بمب هستهای دارد.
با این وجود، ایران بهطور غیرقانونی هدف بمباران یک دولت دارای سلاح هستهایِ بهرسمیتشناختهشده و یک دولت هستهایِ بهرسمیتشناختهنشده قرار گرفت. این اتفاق، سیاره زمین را به مکانی بسیار خطرناکتر و بیقانونتر تبدیل کرده است و جایگاه ویژهای در جهنم برای دونالد ترامپ و بیبی نتانیاهو محفوظ خواهد بود.
