شدت گرفتن احتمالی کسری بودجه با افزایش عرضه اوراق بدهی همراه خواهد بود؛ برخی میگویند افزایش بدهیها یک نگرانی مهم درباره اقتصاد ایران است و گروهی دیگر معتقدند نسبت بدهیها در ایران بسیار پایین و جایی برای نگرانی نیست. کدام گروه درست میگوید؟ نسبت بدهی دولت و شرکتهای دولتی به تولید ناخالص داخلی ایران در تازهترین برآوردهای وزارت اقتصاد حدود ۲۲ درصد است؛ رقمی که در مقایسه با بسیاری از اقتصادهای بزرگ جهان پایین به نظر میرسد. برای مثال، نسبت بدهی ژاپن به تولید ناخالص داخلی به حدود ۲۵۰ درصد میرسد.با این متر، میزان بدهی در ایران اصلا نگرانکننده نیست، اما این نسبت صرفا یک عدد است و مساله پایداری بدهیهاست. مثلا آرژانتین در سال ۲۰۰۱ با نسبتی در محدوده ۵۰ درصد و سریلانکا در ۲۰۲۲ با حدود ۱۰۰ درصد دچار ورشکستگی شدند. مسئله اصلی، تناسب میان نرخ بهره مؤثر بدهی و رشد اسمی اقتصاد است، اگر بهره بالاتر از رشد اسمی اقتصاد باشد باید نگران بود. بنابراین پایینبودن نسبت بدهی ایران مزیت مهمی است، اما برای قضاوت درباره پایداری مالی دولت باید هزینه تامین مالی و توان رشد اقتصاد را نیز در نظر گرفت.
|
