ناوی پیلای در سال ۱۹۴۱ در آفریقای جنوبی متولد شد , با پارانجوتی آنتونی «گابی» پیلای، وکیل و از فعالان مبارزه با آپارتاید، ازدواج کرد.
ناوی پیلای، حقوقدان متولد آفریقای جنوبی، به پاس سال‌ها فعالیت در زمینه حقوق بین‌الملل، جایزه معتبر صلح نوبل را دریافت کرد. این حقوقدان ۸۵ ساله و رئیس پیشین حقوق بشر سازمان ملل متحد، روز جمعه ۹ اکتبر موفق به دریافت این جایزه شد. ناوی پیلای برای کسب جایزه امسال با ۲۸۷ نامزد دیگر رقابت کرد.
پیروزی او از سوی بسیاری به‌عنوان انتقادی از رهبران جهان که با دادگاه‌های بین‌المللی اختلاف دارند، از جمله دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، و بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، تلقی می‌شود. این قاضی باسابقه هنگام حضور در یک گردهمایی حقوقی در نورنبرگ آلمان، از دریافت جایزه مطلع شد. نورنبرگ محل تاریخی برگزاری دادگاه‌های جنایات جنگی نازی‌ها بود؛ دادگاه‌هایی که در شکل‌گیری حقوق بین‌الملل مدرن نقش داشتند.
او پس از دریافت تشویق ایستاده حاضران گفت:
تشویق شما برای من اهمیت زیادی دارد. دریافت جایزه یا هر افتخار دیگری زمانی ارزشمند است که مردم هم شما را شایسته آن بدانند. اما به‌عنوان یک وکیل و قاضی، هنوز می‌خواهم این اطلاعات را بررسی و از صحت آن مطمئن شوم.
پیروزی او پس از آن رقم خورد که ماریا کورینا ماچادو، رهبر مخالفان دولت ونزوئلا، در سال ۲۰۲۵ برنده جایزه صلح نوبل شد. ماچادو پس از برکناری نیکلاس مادورو از سوی آمریکا، با اهدای نمادین مدال نوبل خود به دونالد ترامپ خبرساز شد. ناوی پیلای با شوخی درباره احتمال تقسیم جایزه‌اش با رئیس‌جمهور آمریکا گفت:
اگر کمی بیشتر تشویق کنید، شاید این جایزه را با ترامپ تقسیم کنم.
از پیشینه مبارزاتی او علیه آپارتاید تا تحقیقاتش درباره درگیری غزه، در ادامه با زندگی و فعالیت‌های برنده جدید جایزه نوبل بیشتر آشنا می‌شویم.
ناوی پیلای کیست؟
ناوانتم پیلای در سال ۱۹۴۱ در آفریقای جنوبی متولد شد. این وکیل و قاضی آفریقای جنوبی در طول فعالیت حرفه‌ای خود، رسیدگی به برخی از حساس‌ترین پرونده‌های حقوقی جهان را دنبال کرده است. او در دوران آپارتاید در کشورش، با همکاری وکلای یهودی علیه تبعیض و تفکیک نژادی نظام‌مند مبارزه کرد. ناوی پیلای از سال ۲۰۰۸ تا ۲۰۱۴ ریاست بخش حقوق بشر سازمان ملل متحد را بر عهده داشت و در حال حاضر به‌عنوان قاضی در دیوان بین‌المللی دادگستری (ICJ)، عالی‌ترین دادگاه سازمان ملل متحد، فعالیت می‌کند.
چرا ناوی پیلای برنده جایزه صلح نوبل شد؟
کمیته نوبل نروژ، جایزه صلح نوبل را که مبلغ آن ۱۲ میلیون کرون سوئد، معادل حدود ۱.۲ میلیون دلار آمریکا است، به پاس تلاش‌های ناوی پیلای برای ترویج صلح و حقوق بین‌الملل به او اعطا کرد. یورگن واتنه فریدنس، رئیس کمیته نوبل، او را «منبع امید و الهام برای همه کسانی» دانست که برای ایجاد صلح در جهان تلاش می‌کنند.
این کمیته اعلام کرد که اعطای این جایزه به پیلای، نشان‌دهنده حمایت از سازوکارهای حقوقی بین‌المللی برای اجرای عدالت در سطح جهانی است. به گفته این کمیته، در شرایطی که درگیری‌ها در سراسر جهان افزایش یافته، حل‌وفصل جنگ‌ها بدون توسل به خشونت به حاکمیت قانون در سطح بین‌المللی بستگی خواهد داشت. پیروزی پیلای در حالی رقم خورد که او ریاست کمیسیون مورد حمایت سازمان ملل را برای بررسی درگیری غزه بر عهده داشت.
این کمیسیون سال گذشته به این نتیجه رسید که اسرائیل در غزه مرتکب نسل‌کشی شده و هدف آن نابودی فلسطینیان بوده است. همچنین در گزارش خود اعلام کرد که مقام‌های اسرائیلی در «تحریک» به نسل‌کشی نقش داشته‌اند. اسرائیل که از سال ۲۰۲۱ همکاری با این کمیسیون را متوقف کرده است، این اتهامات را رد کرد. پیروزی پیلای همچنین به‌عنوان چالشی مستقیم برای دولت دونالد ترامپ تلقی می‌شود؛ دولتی که با دادگاه‌های بین‌المللی اختلافات شدیدی دارد.
دولت ترامپ اخیراً ۱۳ نفر از کارکنان دیوان کیفری بین‌المللی (ICC) را تحریم کرد. در همین حال، مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، کارزاری را برای «از بین بردن» این دادگاه ترتیب داد. ترامپ ماه گذشته در سازمان ملل، دیوان کیفری بین‌المللی را نهادی «خارج از کنترل» و «ضدآمریکایی» توصیف کرد.
گابی پیلای همسر ناوی پیلای که بود؟
ناوی پیلای با پارانجوتی آنتونی «گابی» پیلای، وکیل و از فعالان مبارزه با آپارتاید، ازدواج کرد. این دو در سال ۱۹۶۲ با یکدیگر آشنا شدند؛ آنها در ژانویه ۱۹۶۵ ازدواج کردند. زندگی این زوج در سال ۱۹۷۱، پس از بازداشت گابی توسط پلیس امنیت آفریقای جنوبی و بر اساس قانون مبارزه با تروریسم، سخت و چالش برانگیز شد.
ناوی دفاع حقوقی از همسرش را بر عهده گرفت و برای محافظت از او در برابر شکنجه در دوران بازداشت مبارزه کرد. این تجربه، بی‌عدالتی‌های ساختاری در نظام قضایی دوران آپارتاید را برای او آشکارتر ساخت و به نقطه عطفی در زندگی‌اش تبدیل شد؛ تجربه‌ای که او را به استفاده از حقوق بین‌الملل برای مقابله با نقض حقوق بشر سوق داد. این زوج بعدها از یکدیگر جدا شدند و گابی در اواخر دهه ۱۹۹۰ درگذشت.
ناوی پیلای در حال حاضر روی چه موضوعی کار می‌کند؟
ناوی پیلای در هیئت قضات دیوان بین‌المللی دادگستری در پرونده مهم اتهام نسل‌کشی علیه میانمار حضور دارد. گامبیا او را برای مشارکت در این پرونده انتخاب کرده است. این کشور در سال ۲۰۱۹ روند رسیدگی حقوقی را آغاز و میانمار را به ارتکاب نسل‌کشی علیه اقلیت روهینگیا متهم کرد.
