زمین در تعطیلات پایان سال میلادی تنها نخواهد بود. اخترشناسان تأیید کردهاند که سیاره ما از ماه آوریل (فروردین و اردیبهشت ۱۴۰۵) یک جرم آسمانی سرگردان را به دام گرانش خود انداخته و آن را وارد مداری موقت کرده است. این جرم یک «قمر کوچک موقت» (Minimoon) محسوب میشود که قرار است تا ژانویه ۲۰۲۷
زمین در تعطیلات پایان سال میلادی تنها نخواهد بود. اخترشناسان تأیید کردهاند که سیاره ما از ماه آوریل (فروردین و اردیبهشت ۱۴۰۵) یک جرم آسمانی سرگردان را به دام گرانش خود انداخته و آن را وارد مداری موقت کرده است.
این جرم یک «قمر کوچک موقت» (Minimoon) محسوب میشود که قرار است تا ژانویه ۲۰۲۷ (دی و بهمن ۱۴۰۵) در نزدیکی زمین باقی بماند.
قمر کوچک موقت به اجرام آسمانی کوچکی گفته میشود که معمولاً سیارک هستند و برای مدتی تحت تأثیر گرانش زمین قرار میگیرند. این اجرام برخلاف ماه، اقمار دائمی زمین محسوب نمیشوند و پس از مدتی دوباره به مدار خورشید بازمیگردند. بنابراین، زمین واقعاً صاحب یک ماه جدید نشده و تنها یک همراه موقت پیدا کرده است.
این جرم آسمانی با نام 2026 QQ8 شناخته میشود و نخستین بار در ماه اوت توسط کریستیان شارنتسکی (Krisztián Sárneczky)، اخترشناس مجارستانی، مشاهده شد. مرکز سیارات کوچک اتحادیه بینالمللی اخترشناسی (IAU) که مسئول ثبت و تأیید اجرام جدید منظومه شمسی است، در تاریخ ۲۹ اکتبر (۷ آبان ۱۴۰۵) حضور این جرم را بهطور رسمی گزارش کرد. انتظار میرود این مسافر فضایی تا ژانویه ۲۰۲۷ در محدوده گرانشی زمین باقی بماند و پس از گذراندن تعطیلات پایان سال میلادی، از محدوده نفوذ گرانشی سیاره ما خارج شود.
2026 QQ8 جرم بسیار کوچکی است و قطر آن، طبق اطلاعات اتحادیه بینالمللی اخترشناسی، تنها به حدود ۲ متر میرسد. اگر این سیارک بیش از اندازه به زمین نزدیک شود، احتمالاً پیش از رسیدن به سطح سیاره در جو زمین میسوزد. بااینحال، پژوهشگران احتمال وقوع چنین اتفاقی را بسیار ناچیز میدانند؛ زیرا این جرم در حال حاضر در فاصلهای حدود ۱.۵ برابر میانگین فاصله زمین تا ماه قرار دارد.
2026 QQ8 برای تکمیل یک دور گردش به دور خورشید به ۳۵۹ روز زمان نیاز دارد؛ یعنی تقریباً به اندازه یک سال زمینی. این جرم آسمانی تقریباً هر ۱۰ سال یک بار به زمین نزدیک میشود. اخترشناسان آن را در دسته سیارکهای آتن (Aten) طبقهبندی کردهاند. این گروه از اجرام سنگی فضایی گاهی مسیر مداری زمین را قطع میکنند و نیممحور بزرگ مدار آنها از نیممحور بزرگ مدار زمین کوچکتر است؛ به این معنا که معمولاً در فاصله نزدیکتری نسبت به زمین به دور خورشید میچرخند.
نیممحور بزرگ یکی از مشخصههای اصلی مدار اجرام آسمانی است و نصف طول بزرگترین قطر بیضی مداری را نشان میدهد. سیارکهای گروه آتن به دلیل ویژگیهای مداری خود میتوانند به محدوده مدار زمین نزدیک شوند و از این نظر برای اخترشناسان اهمیت دارند.
سیارکهای بزرگ گروه آتن از خطرناکترین انواع سیارکها به شمار میروند؛ زیرا ممکن است هنگام نزدیک شدن به زمین در روشنایی خیرهکننده خورشید از دید تلسکوپها پنهان بمانند و ناگهان در مسیر برخورد با سیاره ما قرار بگیرند. بااینحال، جرم آسمانی تازه کشفشده آنقدر کوچک است که هیچ تهدیدی برای زمین ایجاد نمیکند.
2026 QQ8 نخستین قمر کوچک موقتی نیست که در مدار زمین کشف شده است. این عنوان به جرم آسمانی 1991 VG تعلق دارد که در نوامبر ۱۹۹۱ (آبان ۱۳۷۰) شناسایی شد و قطر آن هنگام کشف حدود ۱۰ متر بود. اخترشناسان اکنون معتقدند زمین بهدفعات چنین اجرامی را به دام گرانش خود میاندازد و احتمالاً در هر مقطع زمانی دستکم یک قمر کوچک موقت در اطراف سیاره ما وجود دارد. بیشتر این اجرام کمتر از یک سال در محدوده گرانشی زمین باقی میمانند؛ هرچند تعداد انگشتشماری از آنها ممکن است برای چندین دهه در این محدوده گرفتار شوند.
تلسکوپهای جدید قرار است شناسایی قمرهای کوچک موقت را هنگام ورود به مدار زمین و خروج از آن آسانتر کنند. یکی از این تجهیزات، رصدخانه ورا روبین (Vera C. Rubin Observatory) در شیلی است که فعالیت خود را از اوایل سال جاری میلادی آغاز کرد. این رصدخانه هر چند روز یک بار تصویری کامل از آسمان نیمکره جنوبی تهیه میکند و تاکنون اجرامی از جمله یک سیاره کوتوله احتمالی در بخشهای بیرونی منظومه شمسی و یک کهکشان اقماری جدید در کهکشان راه شیری را شناسایی کرده است.
انتظار میرود این رصدخانه در طول مأموریت برنامهریزیشده ۱۰ ساله خود، میلیونها جرم متحرک ناشناخته را در فضا شناسایی کند.
