همشهری آنلاین - گروه سیاسی: به گفته مارک زاندی، اقتصاددان ارشد مؤسسه مودیز آنالیتیکس، در حدود ۸ ماهی که از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد، هر خانواده آمریکایی به‌طور متوسط نزدیک به ۲ هزار دلار متحمل هزینه اضافی شده است؛ فشاری اقتصادی که در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره آمریکا می‌تواند به چالشی سیاسی برای دولت دونالد ترامپ تبدیل شود.
نیوزویک در ادامه نوشت:
زاندی در شبکه‌های اجتماعی نوشت: «نزدیک به ۲ هزار دلار. بر اساس محاسبات من، این مبلغی است که جنگ ایران از زمان آغاز آن، نزدیک به ۸ ماه پیش، برای هر خانواده آمریکایی هزینه داشته است. در مقیاس ملی، این رقم به ۲۶۵ میلیارد دلار می‌رسد.»
این برآورد ۷ برابر بیشتر از رقمی است که پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، پیش‌تر در کنگره اعلام کرده بود. هگست هزینه جنگ را از زمان آغاز حملات مشترک آمریکا و اسرائیل به ایران در ۲۸ فوریه (۹ اسفند ۱۴۰۴) تا اواخر ژوئیه حدود ۳۷.۵ میلیارد دلار اعلام کرده بود. او همچنین به سناتورها گفت پنتاگون برای ادامه عملیات در خاورمیانه به ۶۷ میلیارد دلار دیگر نیاز خواهد داشت؛ رقمی نزدیک به ۲ برابر هزینه اعلام‌شده قبلی.
با این حال، رقم اعلام‌شده از سوی وزیر دفاع تنها هزینه مستقیم نظامی جنگ را در بر می‌گیرد. برای خانواده‌های آمریکایی، هزینه واقعی بسیار بیشتر بوده است؛ زیرا پیامدهای جنگ در بازارهای جهانی، به‌ویژه بازار نفت، به افزایش تورم و هزینه‌های روزمره منجر شده است.
انرژی؛ بزرگترین سهم در هزینه جنگ
افزایش قیمت انرژی، از بنزین و گازوئیل گرفته تا سوخت گرمایشی منازل، مهم‌ترین عامل افزایش هزینه‌های خانوارهای آمریکایی در پی جنگ ایران بوده است.
زاندی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «قیمت هر گالن بنزین معمولی به ۴.۳۷ دلار رسیده است؛ در حالی که پیش از جنگ، این رقم اندکی کمتر از ۳ دلار بود. قیمت گازوئیل از ۶ دلار فراتر رفته و قیمت سوخت هواپیما تقریبا ۲ برابر شده است. با نزدیک شدن زمستان، افزایش شدید قیمت سوخت گرمایشی منازل نیز به هزینه‌ها اضافه می‌کند.»
بر اساس اطلاعات انجمن اتومبیل آمریکا، میانگین قیمت هر گالن بنزین در این کشور صبح سه‌شنبه به ۴.۳۴ دلار و قیمت گازوئیل به ۶.۲۸ دلار رسیده بود. پیش از آغاز جنگ و اختلال در عرضه جهانی نفت، میانگین قیمت بنزین به ۲.۹۸ دلار و قیمت گازوئیل به کمتر از ۴ دلار در هر گالن رسیده بود.
تحلیلگران بازار نفت به نیوزویک گفته‌اند قیمت بنزین و گازوئیل تا زمان بازگشایی تنگه هرمز به سطح عادی بازنخواهد گشت؛ گذرگاهی که پیش از جنگ حدود یک‌پنجم نفت جهان از آن عبور می‌کرد. حتی پس از بازگشایی تنگه نیز احتمالا زمان زیادی لازم است تا مصرف‌کنندگان آمریکایی دوباره قیمت‌های پیش از جنگ را تجربه کنند.
برآورد زاندی نشان می‌دهد افزایش قیمت بنزین و گازوئیل در جایگاه‌های سوخت و همچنین هزینه گرمایش منازل، از زمان آغاز جنگ تاکنون حدود ۱۱۰۰ دلار به هزینه هر خانواده آمریکایی افزوده است.
پژوهشگران دانشکده واتسون در دانشگاه براون نیز هزینه اضافی تحمیل‌شده به مصرف‌کنندگان آمریکایی بر اثر افزایش قیمت سوخت را محاسبه کرده‌اند. بر اساس برآورد آنها، از ۲۸ فوریه تاکنون، افزایش بیش از ۴۶ درصدی قیمت بنزین و بیش از ۷۰ درصدی قیمت گازوئیل، در مجموع ۱۳۳.۳ میلیارد دلار هزینه اضافی به مصرف‌کنندگان تحمیل کرده است.
بر این اساس، افزایش قیمت بنزین ۷۳.۵ میلیارد دلار و افزایش قیمت گازوئیل ۵۹.۸ میلیارد دلار به هزینه‌ها افزوده و سهم هر خانوار آمریکایی از این افزایش در مجموع به ۱۰۱۷.۷۶ دلار رسیده است.
افزایش نرخ بهره و هزینه وام مسکن
افزایش تورم که عمدتا تحت تاثیر رشد قیمت بنزین قرار دارد، در تصمیم فدرال‌رزرو برای افزایش نرخ بهره اصلی در سپتامبر نیز نقش داشته است. این نخستین افزایش نرخ بهره از سوی بانک مرکزی آمریکا در ۳ سال گذشته بود و نرخ را از ۳.۵ به ۳.۷۵ درصد رساند.
بسیاری از تحلیلگران انتظار دارند این افزایش، با وجود مخالفت شدید دونالد ترامپ که بارها خواستار کاهش نرخ بهره شده است، در ماه‌های آینده با افزایش‌های دیگری همراه شود.
فدرال‌رزرو مستقیما نرخ بهره وام مسکن را تعیین نمی‌کند، اما تصمیم‌های آن بر بازده اوراق خزانه‌داری ۱۰ساله اثر می‌گذارد؛ شاخصی که به نوبه خود در تعیین نرخ وام‌های مسکن نقش دارد.
پس از تصمیم ماه سپتامبر فدرال‌رزرو، نرخ وام مسکن از ۷ درصد فراتر رفت؛ اتفاقی که از ژانویه ۲۰۲۵ سابقه نداشت. طبق اطلاعات فردی مک، میانگین نرخ وام مسکن ثابت ۳۰ساله، که رایج‌ترین نوع وام مسکن در آمریکا است، در هفته منتهی به ۸ اکتبر (۱۶ مهر) به ۷.۴ درصد رسید؛ در حالی که این نرخ یک سال قبل ۶.۳ درصد بود.
زاندی در این باره گفت: «نرخ‌های بهره بلندمدت نیز به میزان زیادی افزایش یافته‌اند؛ نرخ وام مسکن با بهره ثابت از کمتر از ۶ درصد پیش از جنگ به ۷.۵ درصد رسیده است.» او افزود که بر اساس محاسبات این موسسه، افزایش نرخ بهره حدود ۵۴۰ دلار به هزینه هر خانوار افزوده است.
هزینه نظامی؛ احتمال رسیدن به یک تریلیون دلار
زاندی با استناد به ارقام اعلام‌شده از سوی پنتاگون، سهم هزینه‌های نظامی جنگ را برای هر خانوار آمریکایی حدود ۳۶۰ دلار برآورد می‌کند.
با این حال، برخی کارشناسان معتقدند هزینه واقعی نظامی جنگ ممکن است از برآوردهای پنتاگون بیشتر باشد؛ زیرا هزینه تعمیر، نگهداری و جایگزینی تجهیزات نظامی آسیب‌دیده یا مصرف‌شده لزوما در ارقام اولیه اعلام‌شده لحاظ نشده است.
لیندا بیلمز، کارشناس بودجه جنگ و مدرس ارشد سیاست عمومی در مدرسه کندی دانشگاه هاروارد، در بیانیه‌ای گفت: «مطمئنم هزینه جنگ ایران به یک تریلیون دلار خواهد رسید. شاید تاکنون هم به این رقم رسیده باشیم.»
هزینه انسانی جنگ
جنگ ایران علاوه بر پیامدهای اقتصادی، هزینه انسانی نیز برای آمریکا و ایران داشته است؛ هزینه‌ای که لزوما در محاسبات مالی خانوارها منعکس نمی‌شود.
بر اساس آخرین اطلاعات منتشرشده در وب‌سایت سامانه تحلیل تلفات وزارت دفاع آمریکا، ۲۱ نظامی آمریکایی در عملیات مرتبط با این درگیری کشته و ۸۶۵ نفر زخمی شده‌اند.
آمار دقیقی از شمار غیرنظامیان ایرانی کشته‌شده از اواخر فوریه تاکنون در دست نیست. با این حال، خبرگزاری فعالان حقوق بشر ایران، مستقر در آمریکا، در ماه آوریل اعلام کرد که یک‌هزار و ۷۰۱ غیرنظامی در ایران کشته شده‌اند که دست‌کم ۲۵۴ نفر از آنها کودک بوده‌اند.
بهای کوچکی برای پرداختن
زاندی معتقد است با توجه به اینکه مجموع هزینه‌های جنگ تقریبا نیمی از افزایش درآمد خانوارهای آمریکایی در ۸ ماه گذشته را از بین برده است، نارضایتی عمومی از جنگ چندان تعجب‌آور نیست.
بر اساس نظرسنجی اخیر مرکز پژوهشی پیو، حدود دوسوم آمریکایی‌ها، معادل ۶۵ درصد، از نحوه مدیریت جنگ ایران توسط ترامپ ناراضی‌اند و تنها ۳۳ درصد از عملکرد او حمایت می‌کنند. میزان مخالفت با عملکرد رئیس‌جمهور در این زمینه در ماه مارس ۶۱ درصد بود.
محبوبیت ترامپ نیز کاهش یافته است. بر اساس آخرین شاخص‌های محاسبه‌شده از سوی نیت سیلور، تحلیلگر سیاسی و آماری، میزان محبوبیت خالص رئیس‌جمهور به منفی ۲۳.۵ رسیده که پایین‌ترین سطح ثبت‌شده برای اوست.
ترامپ در واکنش به کاهش محبوبیت خود و انتقادها از افزایش قیمت انرژی، بارها از ادامه جنگ علیه ایران دفاع کرده و هزینه‌های آن را «بهای کوچکی برای پرداختن» به منظور جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای دانسته است.
رئیس‌جمهور آمریکا هفته گذشته در گردهمایی انتخاباتی خود در گرند آیلند ایالت نبراسکا گفت قیمت بنزین «کمی بالا» است، اما در نهایت «بهای بسیار کوچکی برای پرداختن» محسوب می‌شود و افزود که جنگ به‌زودی پایان خواهد یافت و «عملا تقریبا تمام شده است».
ترامپ در همان گردهمایی گفت: «فقط برای اینکه متوجه باشید، ما داریم این کشور و جهان را از چیزی نجات می‌دهیم که می‌تواند یکی از بدترین فجایع تاریخ باشد. این بهای کوچکی برای حفظ امنیت جهان و کشور ماست. آنها می‌توانند یک شهر را نابود کنند. بگذارید لس‌آنجلس را هدف قرار دهند، بگذارید سن‌دیگو را هدف قرار دهند.»
این اظهارات با واکنش خشمگینانه مقام‌های کالیفرنیا روبه‌رو شد.
تاکید دولت آمریکا بر جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای، بازتاب یکی از دلایلی است که مقام‌های دولت ترامپ در ابتدا برای آغاز جنگ مطرح کرده بودند؛ روایتی که جنگ را اقدامی برای تضمین امنیت بلندمدت آمریکا و جهان معرفی می‌کرد.
با این حال، هنوز مشخص نیست افزایش هزینه‌های زندگی چه تاثیری بر انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره در ماه نوامبر خواهد گذاشت. دموکرات‌ها امیدوارند نارضایتی عمومی از تورم به پیروزی آنها و بازپس‌گیری کنترل کنگره منجر شود.
در مقابل، ترامپ ماه گذشته وعده داد در صورتی که جمهوری‌خواهان اکثریت خود را در هر ۲ مجلس کنگره حفظ کنند، به هر فرد بزرگسال آمریکایی ۵۰۰۰ دلار پرداخت خواهد کرد.
رئیس‌جمهور آمریکا همچنین در تلاش است با مجموعه‌ای از فرمان‌های اجرایی، از جمله مجاز کردن استفاده از گازوئیل رنگ‌شده در جاده‌ها، قیمت سوخت را کاهش دهد.