نشست «کوه، امپراتوری و حافظه: جنگ‌های قفقاز و تاثیر آن بر جنگ‌های ایران و روس» از سوی موسسه ایران‌شناسی سوزیانا با همکاری پایگاه خبری گلونی برگزار می‌شود.
سرویس تاریخ خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)- موسسه ایران‌شناسی سوزیانا با همکاری پایگاه خبری گلونی نشست «کوه، امپراتوری و حافظه: جنگ‌های قفقاز و تاثیر آن بر جنگ‌های ایران و روس» را برگزار می‌کند.
هدف سخنرانی آن است که دانشجویان، پژوهشگران و علاقه‌مندان به تاریخ، جنگ‌های ایران و روس را نه فقط از منظر تهران و سن‌پترزبورگ، بلکه از منظر خودِ قفقاز و مردمانش ببینند، و دریابند که مرزهای امروز منطقه حاصل برخورد چند امپراتوری و چند مقاومت هم‌زمان بوده است.
در این نشست که شنبه، ۱۶ آبان ماه ۱۴۰۵ ساعت ۱۸ برگزار می‌شود، حامد کاظم‌زاده، استاد دانشگاه کلگری آلبرتا کانادا سخنرانی می‌کند و مهدی کابلی، دانشجوی تاریخ دانشگاه تهران دبیری نشست را برعهده دارد.
در آغاز قرن نوزدهم، قفقاز مرز رقابت سه قدرت بود: روسیهٔ تزاری، ایران قاجار و عثمانی. روایت‌های رایج معمولاً «جنگ‌های ایران و روس» و «جنگ قفقاز» را دو ماجرای جداگانه می‌دانند: اولی جنگی میان دو دولت که با عهدنامه‌های گلستان (۱۸۱۳) و ترکمانچای (۱۸۲۸) به پایان رسید، و دومی مقاومت طولانی مردمان کوهستانی داغستان، چچن و چرکس در برابر روسیه که تا دههٔ ۱۸۶۰ ادامه یافت. این سخنرانی پیشنهاد می‌کند که این دو را باید در کنار هم و به‌عنوان بخش‌هایی از یک فرایند بزرگ‌تر، یعنی پیشروی امپراتوری روسیه در قفقاز، فهمید.
سخنرانی در سه محور پیش می‌رود. نخست، نشان داده می‌شود که چگونه کوهستان‌های قفقاز شمالی و جنوبی در محاسبات نظامی هر دو طرف به هم پیوسته بودند: روسیه برای تثبیت حضورش در گرجستان و خان‌نشین‌های جنوب قفقاز به راه‌های کوهستانی امن نیاز داشت، و درگیری با ایران و عثمانی گاه نیروی روسیه را از جبههٔ کوهستان دور می‌کرد و فرصت تنفسی به مقاومت محلی می‌داد.
دوم، به سیاست‌های ایران در قفقاز پرداخته می‌شود: از ادعای حاکمیت سنتی بر خان‌نشین‌ها و پیوندهای مذهبی و فرهنگی با منطقه، تا تلاش‌های عباس‌میرزا برای نوسازی ارتش در پی شکست‌ها، و سرانجام پذیرش مرز ارس و کناره‌گیری تدریجی ایران از سیاست فعال در قفقاز پس از ترکمانچای. سوم، به حافظهٔ تاریخی این دوران پرداخته می‌شود: اینکه چگونه در ایران، روسیه و میان مردمان قفقاز، این جنگ‌ها به‌گونه‌ای متفاوت به یاد آورده و روایت شده‌اند، و چرا از دست رفتن قفقاز در حافظهٔ ایرانی جایگاهی ماندگار یافت.