محمد خسرویراد در این نشست با تأکید بر اهمیت شناخت ظرفیتهای زبان در داستاننویسی، استفاده درست از واژگان و چینش هنرمندانه آنها را از عوامل مؤثر در خلق آثار ادبی دانست و گفت: نویسنده باید بتواند با استفاده از کلمات آشنا، تصویرها و معناهای تازهای خلق کند و به روایت خود ارزش ادبی ببخشد.
او با اشاره به ظرفیتهای زبان و لهجه مشهدی در ادبیات فارسی، استفاده نادرست از این لهجه در برخی آثار نمایشی و طنز را از عواملی دانست که به برداشتهای نادرست از ارزشهای زبانی آن دامن زده است. به گفته خسرویراد، شناخت ظرفیتهای زبان محلی میتواند زمینه استفاده هنرمندانه از آن را فراهم کند و نگاه مخاطب را از تمسخر به لذت ادبی تغییر دهد.
از واژههای آشنا تا تصویرهای تازه
دبیر عصرانه داستاننویسان رضوی با اشاره به نمونههایی از شعر معاصر و کلاسیک، بر اهمیت انتخاب و جایگذاری درست واژهها تأکید کرد و توضیح داد: گاهی یک کلمه در دو معنای متفاوت به کار میرود و همین کاربرد چندلایه، به شعر عمق و زیبایی میبخشد. داستاننویس نیز باید از ظرفیت واژهها برای ساختن تصویرهای تازه و خلق تجربهای متفاوت برای مخاطب استفاده کند.
خسرویراد همچنین با اشاره به اهمیت شروع جذاب در آثار داستانی، خوشآغازی را یکی از عوامل جذب مخاطب دانست و با معرفی کتاب «برائت استهلال» اثر نادر ابراهیمی، درباره نقش زبان و زیباییشناسی جملهها در همراه کردن مخاطب با داستان سخن گفت.
او با تأکید بر ضرورت مطالعه آثار کلاسیک، از نویسندگان خواست در شعر، نثر و داستان به دنبال نمونههایی بگردند که نویسنده بهجای بیان مستقیم یک مفهوم، با استفاده از تصویرسازی و کاربرد متفاوت واژگان، معنایی عمیقتر به مخاطب منتقل کرده است.
بازخوانی داستان و بررسی شیوه روایت
در بخش دیگری از این نشست، داستان «ما شام نمیخوریم» از کتاب «ته خیار» نوشته هوشنگ مرادی کرمانی خوانده و بررسی شد. همچنین داستان «آخرین نقش» از آثار یکی از اعضای عصرانه داستاننویسان رضوی که در جلسه دوازدهم بهعنوان تکلیف ارائه شده بود، با حضور شرکتکنندگان مورد نقد و بررسی قرار گرفت.
در این بخش، حاضران درباره ساختار داستان، تناسب میان آغاز، میانه و پایان، نحوه پرداخت شخصیتها، تعدد گرههای روایی و چگونگی پیشبرد ماجرا بحث کردند. استفاده از بازگشت به گذشته یا فلاشبک برای عبور از بخشهای فرعی روایت و رسیدن سریعتر به محور اصلی داستان نیز از موضوعات مطرحشده در این گفتوگو بود.
سیزدهمین نشست عصرانه داستاننویسان رضوی سهشنبه ۵ آبانماه با حضور علاقهمندان ادبیات داستانی در فروشگاه مرکزی انتشارات بهنشر برگزار شد. این جلسات به همت انتشارات بهنشر و بهصورت رایگان برگزار میشود.
سیزدهمین نشست از سلسلهجلسات «عصرانه داستاننویسان رضوی» با تدریس محمد خسرویراد، نویسنده و دبیر این جلسات، با موضوع ارزشهای زبانی، زیباییشناسی واژگان و تکنیکهای روایتگری در فروشگاه مرکزی انتشارات بهنشر برگزار شد.
زمان مطالعه: ۲ دقیقه
