شهرکرد- ایرنا- سطح برنامه ابلاغی طرح جهش تولید در دیمزارهای چهارمحال و بختیاری به ۷۰ هزار هکتار رسیده است؛ برنامه‌ای که با تأمین نهاده‌ها و ادوات کشاورزی، توسعه کشت مستقیم، پرداخت تسهیلات و آموزش بهره‌برداران، افزایش بهره‌وری و پایداری تولید محصولات زراعی را دنبال می‌کند.
به گزارش ایرنا، اراضی دیم به دلیل وابستگی به بارندگی و محدودیت منابع آبی، بیش از بسیاری از اراضی کشاورزی به مدیریت اصولی خاک، انتخاب بذر مناسب و استفاده بهینه از نهاده‌ها نیاز دارند.
در چنین شرایطی، افزایش تولید تنها با گسترش سطح زیر کشت محقق نمی‌شود، بلکه به اصلاح روش‌های کاشت، توسعه مکانیزاسیون، انتقال دانش فنی به کشاورزان و حفظ ظرفیت تولیدی خاک نیز وابسته است.
طرح جهش تولید در دیمزارها با تمرکز بر این نیازها، زمینه استفاده موثرتر از ظرفیت اراضی دیم را فراهم می‌کند. تامین تجهیزات و نهاده‌های موردنیاز، گسترش کشت مستقیم و برگزاری دوره‌های آموزشی از جمله اقداماتی است که در چارچوب این طرح دنبال می‌شود؛ اقداماتی که هدف آن‌ها بهبود مدیریت مزرعه، کاهش محدودیت‌های تولید و حرکت به سمت کشاورزی پایدار است.
گسترش سطح برنامه از ۳۲ هزار به ۷۰ هزار هکتار
معاون بهبود تولیدات گیاهی سازمان جهادکشاورزی چهارمحال و بختیاری روز پنجشنبه با تشریح عملکرد طرح جهش تولید در دیمزارهای استان طی سال‌های زراعی ۱۴۰۱ تا ۱۴۰۵ گفت: سطح برنامه ابلاغی این طرح از ۳۲ هزار هکتار در سال زراعی ۱۴۰۱–۱۴۰۲ به ۶۰ هزار هکتار در سال زراعی ۱۴۰۲–۱۴۰۳ افزایش یافت.
روح‌الله سعیدی افزود: سطح برنامه ابلاغی در سال زراعی ۱۴۰۳–۱۴۰۴ به ۷۰ هزار هکتار رسید و همین میزان برای سال زراعی ۱۴۰۴–۱۴۰۵ نیز در نظر گرفته شد.
وی با بیان اینکه توسعه تولید در اراضی دیم به مشارکت کشاورزان و اجرای توصیه‌های فنی نیاز دارد اظهار داشت: استفاده از روش‌های علمی و مکانیزه در فرآیند کاشت و مدیریت نهاده‌ها از محورهای مهم ارتقای بهره‌وری و پایداری تولید محصولات زراعی است.
تامین ادوات کشاورزی و تسهیلات حمایتی
سعیدی با اشاره به نقش مکانیزاسیون در بهبود عملیات کاشت و افزایش بهره‌وری مزارع دیم گفت: در سال زراعی ۱۴۰۱–۱۴۰۲ تعداد ۶۳ دستگاه و در سال زراعی ۱۴۰۲–۱۴۰۳ تعداد ۶۷ دستگاه ادوات کشاورزی در قالب این طرح به استان وارد شده است.
وی افزود: این تجهیزات شامل کارنده، چیزل، سمپاش، سنگ‌جمع‌کن، موور و بیلر است و تعمیر کمباین نیز در آمار یکی از دوره‌ها ثبت شده است.
معاون بهبود تولیدات گیاهی سازمان جهادکشاورزی چهارمحال و بختیاری با اشاره به تسهیلات اختصاص‌یافته به طرح بیان کرد: در سال زراعی ۱۴۰۱–۱۴۰۲ مبلغ ۶۲ میلیارد و ۵۹۰ میلیون ریال، در سال زراعی ۱۴۰۲–۱۴۰۳ مبلغ ۷۴ میلیارد ریال و در سال زراعی ۱۴۰۳–۱۴۰۴ مبلغ ۴۲ میلیارد و ۵۰۰ میلیون ریال تسهیلات در آمار طرح ثبت شده است.
به گفته وی، از ابتدای سال زراعی ۱۴۰۴–۱۴۰۵ تا زمان تهیه گزارش نیز ۳۳ میلیارد ریال تسهیلات اختصاص‌یافته در آمار مربوط به طرح درج شده است.
کشت مستقیم؛ گامی در مسیر کشاورزی حفاظتی
سعیدی توسعه کشت مستقیم را از محورهای اجرای طرح جهش تولید در دیمزارها دانست و گفت: سطح کشت مستقیم در سال زراعی ۱۴۰۱–۱۴۰۲ به پنج هزار و ۷۹۴ هکتار، در سال زراعی ۱۴۰۲–۱۴۰۳ به چهار هزار و چهار هکتار و در سال زراعی ۱۴۰۳–۱۴۰۴ به چهار هزار و ۶۴۳ هکتار رسید.
وی ادامه داد: از ابتدای سال زراعی ۱۴۰۴–۱۴۰۵ تا زمان تهیه گزارش نیز چهار هزار و ۹۲۶ هکتار کشت مستقیم در آمار طرح ثبت شده است.
سعیدی با اشاره به اهمیت انتخاب روش کشت متناسب با شرایط خاک و اقلیم افزود: توسعه کشت مستقیم باید با توجه به ویژگی‌های زمین، نوع محصول، تناوب زراعی و توصیه‌های کارشناسی انجام شود تا مدیریت عملیات کاشت و استفاده از منابع تولید به شکل مناسب‌تری صورت گیرد.
تامین کود برای مدیریت تغذیه محصولات زراعی
معاون بهبود تولیدات گیاهی سازمان جهادکشاورزی استان تامین کودهای موردنیاز کشاورزان را از دیگر محورهای پشتیبانی از طرح عنوان کرد و گفت: در سال زراعی ۱۴۰۱–۱۴۰۲، سه هزار و ۲۴۳ تن کود اوره، ۵۴۲ تن کود فسفاته و ۱۲۲ تن کود پتاس در آمار طرح ثبت شده است.
سعیدی افزود: این میزان در سال زراعی ۱۴۰۲–۱۴۰۳ شامل چهار هزار و ۴۶۳ تن کود اوره، ۹۰۱ تن کود فسفاته و ۴۴۳ تن کود پتاس بود.
وی ادامه داد: در سال زراعی ۱۴۰۳–۱۴۰۴ نیز پنج هزار و ۵۷۲ تن کود اوره، ۲هزار و ۹۷۷ تن کود فسفاته و یک‌هزار و ۹۴۵ تن کود پتاس در آمار طرح ثبت شده است.
به گفته وی، از ابتدای سال زراعی ۱۴۰۴–۱۴۰۵ تا زمان تهیه گزارش، میزان کود اوره ثبت‌شده ۲ هزار و ۶۶۳ تن، کود فسفاته ۳۵۳ تن و کود پتاس ۲۷۵ تن است.
سعیدی تاکید کرد: مصرف متناسب کود بر اساس نیاز گیاه، شرایط خاک و توصیه کارشناسان، در کنار سایر اقدامات فنی، برای مدیریت تغذیه محصولات زراعی اهمیت دارد.
تامین بذر و استفاده از ارقام متناسب با اقلیم
وی با اشاره به اهمیت دسترسی کشاورزان به بذر مناسب اظهار کرد: در چارچوب این طرح، تامین بذر محصولات مختلف از جمله گندم، جو، نخود، عدس، علوفه‌ای و دانه‌های روغنی دنبال شده است.
سعیدی افزود: در سال زراعی ۱۴۰۱–۱۴۰۲، سه هزار و ۲۰۰ کیلوگرم بذر نخود، ۸۰۰ کیلوگرم بذر عدس، ۹ هزار و ۷۵ کیلوگرم بذر علوفه‌ای و ۸۵۰ تن بذر گندم در آمار تامین و ورود بذر به استان ثبت شده است.
وی ادامه داد: در سال زراعی ۱۴۰۲–۱۴۰۳ نیز ۱۰ هزار و ۹۰۰ کیلوگرم بذر نخود، سه هزار و ۲۵۰ کیلوگرم بذر عدس، ۲۹ هزار و ۲۴۵ کیلوگرم بذر علوفه‌ای و ۴۰۰ تن بذر گندم در گزارش درج شده است.
معاون بهبود تولیدات گیاهی سازمان جهاد کشاورزی استان گفت: در سال زراعی ۱۴۰۳–۱۴۰۴، میزان بذر نخود ثبت شده ۱۵ هزار و ۹۸۹ کیلوگرم، بذر عدس دو هزار و ۹۴۵ کیلوگرم، بذر علوفه‌ای ۵۰۸ کیلوگرم و بذر گندم ۲۴۱ تن بود.
وی افزود: در آمار سال زراعی ۱۴۰۴–۱۴۰۵ تا زمان تهیه گزارش نیز ۱۴ هزار و ۴۰۰ کیلوگرم بذر نخود، ۲۶ هزار و ۵۰ کیلوگرم بذر علوفه‌ای، یک‌هزار و ۲۵۴ کیلوگرم بذر دانه‌های روغنی، ۲ هزار و ۲۰۸ تن بذر گندم و ۸۳ تن بذر جو ثبت شده است.
سعیدی همچنین با اشاره به ارقام ثبت‌شده در مزارع طرح بیان کرد: در بخش گندم، ارقام آذر ۲، باران، واران، صدرا و هشترود ریژاو؛ در بخش جو، ارقام آبیدر، انصار، قافلان، آرتان و سهند؛ در بخش نخود، ارقام منصور، عادل، آنا، گوکسو و سعید و در بخش عدس، ارقام ورزقان، بیله‌سوار و سنا در گزارش طرح درج شده‌اند.
وی ادامه داد: انتخاب بذر مناسب و ارقام سازگار با شرایط اقلیمی و زراعی منطقه، در کنار رعایت اصول فنی کاشت، می‌تواند به بهبود استقرار گیاه و مدیریت بهتر تولید کمک کند.
آموزش بهره‌برداران برای اجرای بهتر توصیه‌های فنی
سعیدی آموزش کشاورزان و انتقال دانش فنی را از ارکان اجرای طرح جهش تولید در دیمزارها دانست و گفت: افزایش بهره‌وری تنها به تأمین نهاده و تجهیزات وابسته نیست و آگاهی کشاورزان از شیوه‌های صحیح کاشت، مدیریت تغذیه گیاه، استفاده از ادوات و رعایت توصیه‌های کارشناسی نیز اهمیت دارد.
وی افزود: در سال زراعی ۱۴۰۱–۱۴۰۲ تعداد ۱۲۰ دوره آموزشی، در سال زراعی ۱۴۰۲–۱۴۰۳ تعداد ۲۴۱ دوره و در سال زراعی ۱۴۰۳–۱۴۰۴ تعداد ۱۶۵ دوره آموزشی در چارچوب طرح برگزار شده است.
معاون بهبود تولیدات گیاهی سازمان جهادکشاورزی چهارمحال و بختیاری ادامه داد: از ابتدای سال زراعی ۱۴۰۴–۱۴۰۵ تا زمان تهیه گزارش نیز برگزاری ۹۸ دوره آموزشی در آمار طرح ثبت شده است.
وی با تاکید بر ضرورت استمرار برنامه‌های حمایتی و آموزشی اظهار داشت: هماهنگی میان تامین نهاده‌ها، توسعه مکانیزاسیون، انتخاب بذر مناسب و آموزش مستمر کشاورزان می‌تواند زمینه استفاده بهتر از ظرفیت اراضی دیم و تقویت پایداری تولید محصولات زراعی در استان را فراهم کند.
پایداری تولید؛ هدف اصلی توسعه دیمزارها
طرح جهش تولید در دیمزارها مجموعه‌ای از اقدامات فنی و حمایتی را برای بهبود مدیریت مزارع و افزایش بهره‌وری دنبال می‌کند.
در چهارمحال و بختیاری نیز افزایش سطح برنامه ابلاغی به ۷۰ هزار هکتار، در کنار تامین ادوات و نهاده‌ها، توسعه کشت مستقیم و برگزاری دوره‌های آموزشی، ابعاد مختلف اجرای این برنامه را نشان می‌دهد.
با این حال، ارزیابی میزان موفقیت طرح نیازمند بررسی سطح اجرای واقعی، تغییر عملکرد محصولات و نتایج اقتصادی آن برای کشاورزان است؛ شاخص‌هایی که در کنار آمار نهاده‌ها و تجهیزات می‌توانند تصویر دقیق‌تری از اثر طرح بر تولید و معیشت بهره‌برداران ارائه دهند.
به گزارش ایرنا، یک چهارم تولید ناخالص داخلی و یک پنجم اشتغال چهارمحال و بختیاری به بخش کشاورزی وابسته و از مجموع زمین‌های استان ۲۵۰ هزار هکتار برابر ۱۵ درصد سطح زیرکشت زمین‌های کشاورزی است.
هم‌اکنون ۷۹ هزار بهره‌بردار با تولید سالانه یک میلیون و ۶۰۰ هزار تن انواع محصولات کشاورزی در چهارمحال و بختیاری فعال هستند.