یک وکیل دادگستری درباره مفهوم تعهد ارزی گفت: این مفهوم به مقدار ارزی که بابت واردات و صادرات از طرف دولت و بر اساس قوانین، مصوبات و بخشنامه‌ها، به تجار تعلق می‌گیرد و قیمتش کمتر از بازار آزاد است، گفته می‌شود.
- آسیب‌های کمبود ذخایر ارزی
- رفع تعهد ارزی و مسئولیت دریافت کنندگان
- چگونه با ارائه پروانه گمرکی می‌توان رفع تعهد ارزی کرد؟
- رفع تعهد ارزی در چه صورتی محقق نمی‌شود؟
- ارائه پروانه ورود موقت جهت تسویه ارزی به جای پروانه گمرک نشان دهنده ترخیص قطعی کالا نیست
- رفع تعهد ارزی برای ارزی که جهت ساخت کالای داخلی تخصیص داده شده
السا سنگارى، وکیل پایه یک دادگسترى در گفت‌وگو با خبرگزاری میزان، درباره تعهدات ارزى و چگونگی رفع آن پرداخت.
آسیب‌های کمبود ذخایر ارزی
میزان: تعهد ارزی چیست و چطور می‌توان این مفهوم را تعریف کرد؟
سنگاری: بابت واردات و صادرات از طرف دولت بر اساس قوانین، مصوبات و بخشنامه‌ها، مقدار ارزی به تجار تعلق می‌گیرد که قیمتش کمتر از بازار آزاد است، اما بخاطر کمبود ذخایر ارزی بانکی، برای تاجر تعهد قانونی یا قراردادی وجود دارد که این ارز دریافتی را مجددا به چرخه اقتصاد کشور برگرداند. چراکه کمبود ذخایر ارزی می‌تواند باعث کاهش عرضه و افزایش تقاضا، افزایش قیمت کالای وارداتی، جهش نرخ ارز و درنتیجه یکی از عوامل رشد تورم باشد.
رفع تعهد ارزی و مسئولیت دریافت کنندگان
میزان: منظور از رفع تعهدات ارزی چیست؟
سنگاری: به مسئولیت افراد در بازگرداندن ارزی که تخصیص داده شده به چرخه مالی کشور، رفع تعهد ارزی می‌گویند که اینکار باید در چارچوب ضوابط و مقررات و در مهلت‌های تعیین شده باشد و درغیر این صورت موسسات اعتباری که این ارز را تخصیص دادند، مکلفند نسبت به ضبط وثایق و تضامین دریافت شده اقدام کنند. البته تحت شرایطی هم افراد می‌توانند برای رفع تعهد درخواست تمدید مهلت هم بدهند.
چگونه با ارائه پروانه گمرکی می‌توان رفع تعهد ارزی کرد؟
میزان: آیا با ارائه پروانه گمرکی می‌توان رفع تعهد ارزی کرد؟
سنگاری: بله، درصورتیکه پروانه گمرکیِ نشان‌دهنده ورود و ترخیص قطعی کالا و مطابقت مشخصات کمی و کیفی با اسناد و ارائه در مهلت مقرر باشد، می‌تواند موجب رفع تعهد ارزی شود. در پروانه‌های سبز گمرکی صادرشده پیش از نسخه الکترونیکی ۱۳۹۴/۰۴/۲۹، اصل پروانه به همراه مهر قابل توجه بانک و مدارک مربوط به ورود و ترخیص ملاک است. اگر ارائه پروانه خارج از مهلت باشد، منوط به تأیید بخش حقوقی بانک خواهد بود.
رفع تعهد ارزی در چه صورتی محقق نمی‌شود؟
میزان: پس رفع تعهد ارزی منوط به ورود کالا و ترخیص قطعی کالا به کشور است، حالا اگر کالایی خریداری شده، اما وارد کشور نشده باشد، چه اتفاقی می‌افتد؟
سنگاری: اگر به دلایلی مثل مرجوعی شدن کالا یا امحا، کالایی ترخیص نشود، رفع تعهد ارزی هم اتفاق نمی‌افتد. در مورد امحا کالا قبل از ترخیص قطعی، درهرصورت واردکننده ملزم به ایفای تعهد ارزی است و در مورد مرجوع شدن، رفع این تعهد منوط به ورود مجدد کالا با اخذ تاییدیه وزارت صمت و ارائه اصل پروانه گمرکی است و در غیر این صورت هم باید عین ارز به میزان کالای مرجوعی به بانک برگردد وگرنه وثایق توسط بانک ضبط و خروج غیرقانونی ارز توسط واحد حقوقی بانک پیگیری می‌شود.
ارائه پروانه ورود موقت جهت تسویه ارزی به جای پروانه گمرک نشان دهنده ترخیص قطعی کالا نیست
میزان: اگر واردکننده پروانه گمرکی ارائه نکند، آیا می‌تواند با ارائه اسناد ترانزیت یا ورود موقت، تعهد ارزی خود را تسویه کند؟
سنگاری: خیر. در صورت عدم ارائه پروانه گمرکی، ارائه پروانه ترانزیت چه داخلی و چه خارجی جهت احراز و تسویه رفع تعهد ارزی پذیرفته نمی‌شود. همچنین ارائه پروانه ورود موقت جهت تسویه ارزی به جای پروانه گمرک نشان دهنده ترخیص قطعی کالا نیست.
رفع تعهد ارزی برای ارزی که جهت ساخت کالای داخلی تخصیص داده شده
میزان: اگر ارزی جهت ساخت کالایی داخلی تخصیص داده شود، رفع تعهد چگونه انجام می‌شود؟
سنگاری: در این موارد، چون ما عملا گواهی مبدا، بارنامه یا پروانه گمرکی نداریم، جهت رفع تعهد ارزی باید اسنادی مثل سیاهه تجاری، لیست بسته بندی، قبض انبار یا صورتمجلس تحویل کالا که نشان دهنده تحویل کالا به خریدار باشد و همچنین گواهی بازرسی جهت رفع تعهد ارزی ارائه شود.
میزان: چنانچه پروانه سبز الکترونیکی، مفقود شود چه باید کرد؟
سنگاری: اگر وارد کننده مفقودی یا عدم دسترسی به اصل پروانه سبز را به بانک گزارش کند، بانک ضمن راهنمایی واردکننده جهت مراجعه به گمرک مربوطه، مستقیما با گمرک ترخیص کننده کالا مکاتبه می‌کند و ضمن تقاضای صدور گواهی، ورود و ترخیص کالا از گمرک را استعلام می‌کند و در نهایت اگر گواهی مذکور با اطلاعات ثبت سفارش مطابقت داشته باشد، رفع تعهد ارزی اتفاق می‌افتد.