دیگر بحث احتمال ورود روسیه به عرصه میانجیگری میان آمریکا و ایران، صرفاً به تمایل اعلامشده ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، محدود نمیشود؛ زیرا کرملین اعلام کرده است که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در جریان تماس تلفنی با همتای روس خود، از مشارکت مسکو در تلاشها برای حلوفصل بحران ایران استقبال کرده است.
به گزارش اقتصادنیوز به نقل از شفقنا، الخلیج آنلاین نوشت: این اظهارنظر از اهمیت ویژهای برخوردار است؛ زیرا مسکو را از جایگاه طرفی که خدمات دیپلماتیک خود را پیشنهاد میکند، به جایگاه طرفی ارتقا میدهد که میگوید موافقت اولیه آمریکا را برای مشارکت خود در این روند به دست آورده است.
اقتصانیوز: بلومبرگ نوشت: ارزیابیهای مقامهای غربی نشان میدهد جمهوری اسلامی همچنان قدرت آتش کافی برای پاسخگویی به حملات احتمالی هوایی آمریکا را دارد و ممکن است بیش از پیش به جنگ نامتقارن روی بیاورد.
بااینحال، این استقبال، بنا بر روایت روسیه، لزوماً به معنای توافق بر سر اعطای نقش میانجی اصلی به روسیه یا تعیین سازوکار مشارکت و حدود اختیارات آن نیست. همچنین، این موضوع بهتنهایی برای آنکه گفته شود مسکو رسماً به بخشی از مذاکرات تبدیل شده است، کفایت نمیکند.
این تحولات پس از دیدار پوتین با مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران، رخ میدهد؛ دیداری که در جریان آن، پزشکیان از تبادل پیشنهادهایی میان تهران و واشنگتن با هدف پایان دادن به جنگ و بازگشایی تنگه هرمز سخن گفت و تأکید کرد که کشورش همچنان در حال بررسی این پیشنهادهاست تا در مرحله بعد، آنها را از طریق میانجیهای فعلی مطرح کند.
موضعی که به ترامپ نسبت داده شده است، پرسش تازهای را پیش روی روند مذاکرات قرار میدهد: آیا رئیسجمهور آمریکا میخواهد از روابط نزدیک مسکو با تهران برای سوق دادن ایران به پذیرش یک توافق استفاده کند، یا اینکه استقبال او صرفاً به معنای فراهم کردن یک کانال اضافی برای تبادل پیامهاست؟
روسیه از کانالهای ارتباطی سیاسی و اقتصادی با ایران برخوردار است؛ اما نزدیکی این کشور به رهبری ایران و روابط همکاری راهبردی میان دو کشور، پرسشهایی را درباره توانایی مسکو برای ایفای نقش میانجیای که از اعتماد همه طرفها برخوردار باشد، مطرح میکند.
بُعد دیگری نیز وجود دارد که نمیتوان آن را نادیده گرفت؛ تماس تلفنی روسیه و آمریکا علاوه بر موضوع ایران، به جنگ اوکراین و روابط دوجانبه دو کشور نیز پرداخت. این تماس همزمان بود با اعلام توافقی از سوی ترامپ درباره تأمین گازوئیل روسیه.
البته، همزمانی این موضوعات، وجود توافقی را که پرونده ایران را به جنگ اوکراین یا مسائل انرژی پیوند دهد، اثبات نمیکند؛ اما نشان میدهد که ارتباط میان واشنگتن و مسکو در چارچوب مجموعه گستردهتری از موضوعات جریان دارد که دو طرف در پی مدیریت آنها هستند.
بنابراین، مهمترین تحول این نیست که روسیه عملاً به میانجی رسمی تبدیل شده است، بلکه این است که کرملین از وجود استقبال آمریکا از مشارکت مسکو خبر داده است. اما تبدیل این استقبال به نقشی عملی، همچنان به آنچه در روزهای آینده درباره ماهیت هماهنگی میان واشنگتن و مسکو و نیز موضع تهران و میانجیهای فعلی آشکار خواهد شد، بستگی دارد.
آیا مسکو به کانالی اضافی برای نزدیک کردن مواضع طرفها و پایان دادن به جنگ تبدیل خواهد شد، یا ورود آن، طرف دیگری را به روند مذاکراتی خواهد افزود که از همین حالا نیز پیچیدگیهای فراوانی دارد؟
پاسخ به این پرسش به این بستگی خواهد داشت که آیا استقبال اعلامشده به اقدامات دیپلماتیک مشخصی منجر میشود یا خیر؛ نه صرفاً به اظهارات و موضعگیریهای طرفها.
