AGM -154، بمب هدایت‌شونده با بردی تا بیش از ۱۳۰ کیلومتر است که برای انهدام اهداف زمینی و دریایی طراحی شده است. در این مطلب به بررسی مشخصات و قابلیت‌های مهمات نقطه زن AGM -۱۵۴ خواهیم پرداخت.
رویداد۲۴| حسین فلاحی: سلاح مشترک دوربرد AGM-154 (JSOW)، خانواده‌ای از بمب‌های دوربرد گلاید و هدایت‌شونده دقیق با جی پی اس و اینرسی (GPS/INS) است که برای نیروی دریایی و هوایی ایالات متحده طراحی و تولید شده است. این بمب با حملات دوربرد دقیق علیه اهداف ثابت، با ارزش بالا و منطقه‌ای خطر برای سکو‌های پرتاب را به حداقل می‌رساند.
تاریخچه توسعه بمب دورایستای مشترک AGM-154
تولید بمب مشترک دوربرد در اوایل دهه ۱۹۹۰ توسط شرکت ریتیون (قبلاً تگزاس اینسترومنتس نام داشت) به عنوان جایگزینی کم‌هزینه برای موشک‌های کروز موتوردار آغاز شد. بمب مشترک دوربرد در سال ۱۹۹۸ با مدل پایه AGM-154A وارد خدمت شد که شامل ۱۴۵ بمب کوچک اثر ترکیبی BLU-97/B برای نقش‌های ضد زره و سرکوب پدافند هوایی دشمن (SEAD) بود. انواع بعدی شامل AGM-154C می‌شود که در سال ۲۰۰۴ برای تولید انبوه تأیید شد و در سال ۲۰۰۵ به قابلیت عملیاتی اولیه دست یافت.
بمب مشترک دوربرد در اولین استقرار رزمی در عملیات نیرو‌های متفقین در سال ۱۹۹۹ علیه سیستم‌های یکپارچه دفاع هوایی صربستان بکار گرفته شد که قابلیت بالایی را در سرکوب رادار‌ها و سایت‌های فرماندهی به نمایش گذاشت. بیش از ۴۰۰ واحد در عملیات‌ها از جمله بیش از ۳۰۰ واحد در طول عملیات آزادی عراق در سال ۲۰۰۳ برای هدف قرار دادن سایت‌های موشکی زمین به هوا و زیرساخت‌های نظامی برای ایجاد تسلط هوایی بکار گرفته شد.
قابلیت‌های بمب دورایستای مشترک AGM-154
این بمب دارای ۱۳ فوت و ۴ اینچ طول و ۸ فوت و ۱۰ اینچ طول بال است که پس از رها شدن از هواپیما‌هایی مانند F-16، F/A-18، B-1B، B-2، B-52 و F-35 به حرکت گلاید اینرسی متکی است و بسته به ارتفاع و سرعت پرتاب، به برد بیش از ۴۶ مایل می‌رسد. این بمب دارای یک سرجنگی نفوذگر ترکش‌زا با وزن ۵۰۰ پوند است که برای انهدام اهداف سخت و مدفون طراحی شده است.
نحوه عملکرد بمب دورایستای مشترک AGM-154
بمب دورایستای مشترک AGM-154 از یک سیستم ناوبری اینرسیایی (GPS/INS) با اتصال به جی پی اس برای هدایت در میانه مسیر استفاده می‌کند و از طریق ادغام موقعیت‌یابی ماهواره‌ای با حسگر‌های اینرسیایی داخلی برای محاسبه اصلاحات مسیر، ناوبری دقیقی را فراهم می‌کند. این رویکرد ترکیبی، عملکردی قابل اطمینان را در روز/شب و شرایط نامساعد آب و هوایی فراهم می‌کند و اینرسی به عنوان پشتیبان اصلی برای حفظ مسیر در محیط‌هایی که سیگنال‌های جی پی اس ممکن است در دسترس نباشند یا ضعیف شوند، عمل می‌کند.
گیرنده‌های جی پی اس ضد پارازیت، به ویژه در پیکربندی‌های Block II و بعد از آن، با فیلتر کردن سیگنال‌های جعلی یا پارازیت‌دار، مقاومت در برابر جنگ الکترونیکی را افزایش می‌دهند و به سلاح اجازه می‌دهند تا دقت خود را در فواصل دورایستای طولانی تا ۶۳ مایل دریایی از پرتاب‌های ارتفاع بالا حفظ کند.
قابلیت‌های بدنه و گلاید بمب دورایستای مشترک AGM-154
بمب دورایستای مشترک AGM-154 از یک بدنه مدولار و پرتاب شونده با محفظه استفاده می‌کند و دارای بال‌های بازشونده و باله‌های دم است که پس از رهاسازی برای ایجاد پایداری باز می‌شوند. این بال‌ها ۲.۶۹ متر (تقریباً ۸.۸ فوت) طول دارند و این بمب را قادر می‌سازند تا از ارتفاع بالا به نسبت گلاید تقریباً ۱۲:۱ دست یابد.
بدنه استوانه‌ای شکل با قطری از ۴۱۰ تا ۵۶۰ میلی‌متر، کلاهک جنگی و سیستم‌های اویونیک را در خود جای داده و در عین حال، اندازه جمع و جور آن را برای حمل داخلی در هواپیما‌هایی مانند F/A-18 و F-35 حفظ می‌کند.
طراحی پنهان کار، از جمله شکل‌دهی پنهان‌کارانه و مواد جاذب رادار، سطح مقطع راداری بمب را کاهش می‌دهند و قابلیت بقا در برابر پدافند هوایی را در طول پرواز افزایش می‌دهند. عدم وجود موتور، امکان پرتاب از سکو‌های ارتفاع متوسط با سرعت هواپیما بیش از ۴۰۰ گره را فراهم می‌کند و از انرژی جنبشی اولیه برای مسیر طولانی بدون موتور و بدون رانش فعال استفاده می‌کند.
سکو‌های پرتاب بمب دورایستای مشترک AGM-154
بمب مشترک دورایستای AGM-154 برای پرتاب از چندین هواپیمای بال ثابت آمریکایی، از جمله F/A-18C/D/E/F Hornet و Super Hornet، F-16 Fighting Falcon، F-15E Strike Eagle، F-35C Lightning II، B-1B Lancer، B-2 Spirit و B-52 Stratofortress قابل استفاده است. این پلتفرم‌ها از حمل داخلی یا خارجی پشتیبانی می‌کنند و سازگاری آنها با انواع قبلی مانند F/A-18C/D و F-16 Block ۴۰/۵۰ نیز گسترش یافته است.
مشخصات فنی کلی بمب AGM-154
نوع: بمب هدایت‌شونده نقطه زن
کشور سازنده: آمریکا
شرکت سازنده: ریتون
طول: ۱۳ فوت و ۴ اینچ
برد: بیش از ۱۳۰ کیلومتر
سرجنگی: نفوذگر ترکش‌زا با وزن ۵۰۰ پوند
پلتفرم پرتاب: هواپیما‌های F/A-18C/D/E/F Hornet و Super Hornet، F-16 Fighting Falcon، F-15E Strike Eagle، F-35C Lightning II، B-1B Lancer، B-2 Spirit و B-52 Stratofortress