علت سقوط ناگهانی تتر تا ۲۰۰ هزار تومان چه بود؟ بررسی نقش بابک زنجانی، شایعه ممنوعیت تتر، فشار فروش و واکنش نوبیتکس و والکس به ریزش قیمت تتر.
قیمت تتر در شامگاه سه‌شنبه ۱۹ آبان ۱۴۰۵ با سقوطی کم‌سابقه در برخی صرافی‌های ایرانی از محدوده ۲۶۰ هزار تومان به نزدیکی ۲۰۰ هزار تومان رسید؛ اتفاقی که تنها چند دقیقه بعد با بازگشت قیمت به کانال ۲۵۰ هزار تومان همراه شد. اما علت سقوط ناگهانی تتر چه بود؟ آیا عرضه سنگین ارز توسط بابک زنجانی، شایعه ممنوعیت معاملات تتر از سوی بانک مرکزی یا کاهش نقدشوندگی صرافی‌ها در این اتفاق نقش داشته است؟
بازار ارزهای دیجیتال ایران روز سه‌شنبه ۱۹ آبان شاهد یکی از شدیدترین نوسانات کوتاه‌مدت قیمت تتر بود. حوالی ساعت ۱۹، قیمت این استیبل کوین در برخی بازارهای معاملاتی به‌شدت کاهش یافت و گزارش‌هایی از ثبت قیمت در محدوده ۲۰۰ تا ۲۲۰ هزار تومان منتشر شد. برخی کاربران حتی از مشاهده قیمت‌های نزدیک به ۱۹۸ هزار تومان خبر دادند.
این سقوط که در بعضی بازارها به حدود ۲۳ درصد رسید، دوام چندانی نداشت و قیمت تتر پس از مدت کوتاهی دوباره به بالای ۲۵۰ هزار تومان بازگشت.
بااین‌حال، بازگشت سریع قیمت نتوانست نگرانی معامله‌گران را برطرف کند؛ زیرا نوسان شدید، علاوه بر ایجاد اختلاف قیمت میان صرافی‌ها، به لیکوییدشدن برخی موقعیت‌های معاملاتی و اختلال موقت در دسترسی به بعضی خدمات منجر شد.
چرا قیمت تتر ناگهان سقوط کرد؟
بررسی اطلاعیه‌های منتشرشده از سوی صرافی‌ها نشان می‌دهد که کاهش نقدشوندگی، فشار فروش و انتقال نوسانات میان بازارهای معاملاتی از مهم‌ترین توضیح‌های مطرح‌شده برای سقوط قیمت تتر هستند.
نوبیتکس در نخستین واکنش رسمی خود به نوسانات اخیر، به نقش تغییرات ناگهانی حجم سفارش‌ها و نقدشوندگی اشاره کرد و اعلام کرد بررسی دقیق معاملات ادامه دارد.
صرافی والکس نیز در اطلاعیه‌ای اعلام کرد بررسی‌های این مجموعه نشان می‌دهد نوسان قیمت تتر ابتدا در چند صرافی دیگر آغاز شده و سپس به بازار والکس منتقل شده است. به گفته این صرافی، نوسان ثبت‌شده در بازار آن ناشی از شرایط معاملاتی بوده و ارتباطی با اختلال سامانه یا امنیت دارایی کاربران نداشته است.
آیا بابک زنجانی در سقوط قیمت تتر نقش داشت؟
هم‌زمان با سقوط ناگهانی قیمت تتر، اظهارات بابک زنجانی درباره عرضه ارز در بازار و تلاش برای کاهش نرخ دلار مورد توجه قرار گرفت.
زنجانی در توضیح علت سقوط شدید قیمت تتر، کمبود نقدینگی ریالی در صرافی‌ها و کاهش عمق بازار را عامل اصلی این اتفاق دانست. به گفته او، بازار رمزارز ایران با کمبود شدید ریال مواجه شده و همین مسئله باعث شده است که افزایش عرضه تتر به ریزش آبشاری قیمت در صرافی‌ها منجر شود.
زنجانی در چند توییت از آغاز روند تعدیل قیمت دلار خبر داد و اعلام کرد که تزریق ارز به بازار ادامه خواهد داشت و از روز چهارشنبه با حجم و قدرت بیشتری دنبال می‌شود.
او همچنین با تأکید بر ضرورت تقویت ارزش ریال، پیش‌بینی کرد که با افزایش عرضه ارز، قیمت تتر در محدوده ۲۵۰ تا ۲۶۰ هزار تومان قرار بگیرد.
آیا بانک مرکزی معاملات تتر را ممنوع کرده است؟
هم‌زمان با سقوط قیمت تتر، شایعاتی درباره تصمیم بانک مرکزی برای ممنوعیت کامل معاملات این رمزارز در صرافی‌های داخلی مطرح شد.
بر اساس این گمانه‌زنی‌ها، نگرانی از اعمال محدودیت‌های جدید می‌توانسته باعث افزایش سفارش‌های فروش و تشدید نوسانات بازار شود.
بااین‌حال، تا زمان تنظیم این گزارش، اطلاعیه رسمی و قابل استنادی مبنی بر ممنوعیت معاملات تتر در صرافی‌های ایرانی در ارتباط با رویداد ۱۹ آبان شناسایی نشده است.
بانک مرکزی پیش‌تر محدودیت‌هایی را بر بازار تتر به تومان اعمال کرده بود. برای نمونه، نوبیتکس در مهرماه ۱۴۰۵ از اعمال محدودیت‌های موقت شامل سقف خرید روزانه و محدودیت ساعات معاملات این بازار، بر اساس الزامات ابلاغی بانک مرکزی، خبر داده بود.
واکنش نوبیتکس به سقوط تتر؛ خدمات برداشت دوباره فعال شد
پس از نوسانات شدید قیمت، صرافی نوبیتکس با انتشار اطلاعیه‌ای اعلام کرد که برداشت‌های ریالی و رمزارزی به‌صورت موقت متوقف شده‌اند و تیم‌های فنی در حال بررسی سفارش‌ها و شرایط بازار هستند.
در ادامه، نوبیتکس اطلاعیه تکمیلی منتشر کرد و از بازگشت خدمات خریدوفروش، برداشت ریالی و برداشت رمزارزی به وضعیت عادی خبر داد.
این صرافی همچنین اعلام کرد اقداماتی را برای اصلاح معاملات تحت تأثیر نوسانات و جبران خسارت احتمالی کاربران در دستور کار قرار داده است.
بر اساس توضیحات نوبیتکس، موقعیت‌های معاملاتی تعهدی که در جریان این رخداد در قیمتی پایین‌تر از نرخ عادلانه محاسبه‌شده با مبنای تتر ۲۵۰ هزار تومانی لیکویید شده‌اند، به وضعیت پیش از لیکوییدیشن بازگردانده خواهند شد.
همچنین مقرر شده وثیقه‌های لیکوییدشده مرتبط با خدمات دریافت وام که تحت تأثیر این نوسانات قرار گرفته‌اند، بازگردانده شوند.
واکنش والکس؛ جبران زیان برخی معاملات لیکوییدشده
صرافی والکس نیز پس از بررسی نوسانات شدید بازار اعلام کرد زیان ناشی از لیکوییدیشن برخی موقعیت‌های معاملاتی را از منابع خود جبران می‌کند.
بر اساس اطلاعیه این صرافی، موقعیت‌های مشمول طرح جبران خسارت شامل معاملات مشخصی هستند که در پی افت بیش از سه‌درصدی قیمت تتر، در سطوح پایین‌تر از حدود ۲۴۸ هزار تومان لیکویید شده‌اند.
والکس تأکید کرده است که معاملات انجام‌شده معتبر و نهایی باقی می‌مانند و جبران خسارت به معنای ابطال یا بازگرداندن معاملات نیست.
تفاوت نحوه رسیدگی نوبیتکس و والکس به معاملات آسیب‌دیده نشان می‌دهد که کاربران برای بررسی وضعیت دارایی و موقعیت‌های خود باید اطلاعیه‌های رسمی صرافی محل معامله را دنبال کنند.
آیا تتر ارزش دلاری خود را از دست داده است؟
تتر یا USDT یک استیبل کوین با هدف حفظ ارزش نزدیک به یک دلار آمریکا است. قیمت تومانی آن در صرافی‌های ایرانی علاوه بر ارزش دلاری تتر، تحت تأثیر نرخ ارز در بازار داخلی و شرایط عرضه و تقاضای هر صرافی قرار می‌گیرد.
بنابراین، سقوط ناگهانی قیمت تتر از ۲۶۰ هزار تومان به نزدیکی ۲۰۰ هزار تومان در یک بازار داخلی، لزوماً به معنای کاهش مشابه ارزش جهانی USDT نیست.