بروجرد - ایرنا - استاد گروه زبان‌شناسی و ادبیات فارسی دانشگاه آیت‌الله بروجردی با اشاره به جایگاه عشق و رندی در اندیشه حافظ گفت: حافظ شیرازی با موهبت عشق و طریق رندی انسان را به سرمنزل حقیقی هدایت می‌کند، واقعیتی در آن‌سوی ادراک اهل ظاهر که تنها قلندران حقیقت یارای ادراک آن را دارند.
داود واثقی روز دوشنبه به مناسبت بیستم مهرماه روز بزرگداشت حافظ در گفت و گو با خبرنگار ایرنا اظهار کرد: منش رندانه و مسلک قلندرانه حافظ همراه با هستی‌شناسی و جهان‌نگری خاص موجب شده که وی از گونه ای دیگر به پدیده‌های هستی‌بنگرد و در مورد آنها قضاوت کند، حافظ نگاهی ژرف به حقیقت هستی و همچنین مسائل اجتماعی دارد و در پرتو همین نگاه طرحی دیگر می‌افکند و تابوهای اجتماعی را به سخره می‌گیرد و با اتکا به زبان طنز سهمگین‌ترین تازیانه‌ها را بر پیکر اهل ظاهر فرو می‌آورد.
وی در تبیین ابعاد عرفانی و اندیشه شعر حافظ افزود: در جهان‌نگری حافظ شیرازی و همچنین بسیاری از معاصران او نظام زهد در برابر نظام عشق قرار می‌گیرد؛ البته حافظ و معاصران او این نوع جهان‌بینی را از اسلاف خود به ارث برده‌اند، غزور در دیوان خواجه حافظ آشکار می‌کند که وی علاوه بر عشق مجازی، عشق الهی را نیز در اشعار خود آورده است.
این استاد دانشگاه بیان کرد: باید گفت که عصر حافظ، عصر تبلور مضامین عرفانی است و دقت در اشعار بزرگانی چونان خواجوی کرمانی، سلمان ساوجی، کمال خجندی، عمادالدین فقیه کرمانی موید این گفتار است.
واثقی اضافه کرد: حافظ به‌عنوان شاعری هنرمند، مضامین کلامی، عرفانی و اجتماعی را به بهترین صورت در اشعار خود بازآفرینی کرده و با سحر سخن خود به آنها جلوه‌ای بدیع داده که از نظر فرم شعری بی‌نظیر است، حافظ شاعری عرفان‌گراست که به مسائل اجتماعی نیز بسیار حساس بوده و با چاشنی طنز اقشار مختلف جامعه را نقد می‌کند.
وی ادامه داد: رند در دیوان حافظ معانی مختلفی را شامل می‌شود و در این مورد حافظ‌پژوهان تحقیقات گسترده‌ای انجام داده‌اند؛ به‌طور کلی می‌توان گفت رند حافظ، عاشقی است خرمن‌سوخته که به تابوهای مورد احترام اهل ظاهر وقعی نمی‌نهد، خواجه شیرازی گاهی رند را تا مقام انسان کامل بالا می‌برد؛ آنجا که می گوید؛ رندان تشنه‌لب را آبی نمی‌دهد کس/ گویی ولی‌شناسان رفتند از این ولایت، حافظ رند کامل را در شخصیت «پیرمغان» یا «پیرخرابات» مشاهده می‌کند.
استادیار گروه زبان‌شناسی و ادبیات فارسی دانشگاه آیت‌الله بروجردی یادآور شد: در نگرگاه قلندر شیراز، راه رندی، راه گنج است و هر تردامنی یارای رسیدن به این مرحله را ندارد؛ فرصت شمر طریق رندی که این نشان/ چون راه گنج بر همه کس آشکاره نیست، این راه، دلدادگانی مانند حلاج را می‌طلبد: تحصیل عشق و رندی آسان نمود اول / آخر بسوخت جانم در کسب این فضایل/ حلاج بر سر دار این نکته خوش سراید/ از شافعی نپرسند امثال این مسائل.
واثقی با اشاره به پیوند عشق و عقل در شعر حافظ افزود: مضمون تقابل عقل و عشق از مضامینی است که با بسامد بالا در شعر و ادب فارسی به کار رفته احمد غزالی در مجموعه سترگ «سوانح العشاق» معتقد است که عقل تا ساحل حقیقت قدم می‌نهد و نمی‌تواند پای به عمق دریا نهد و کنه حقیقت را ادراک کند، حافظ نیز تقابل عقل و عشق را مطرح می‌کند؛ به باور او عقل خرده‌اندیش توانایی ادراک عشق ازلی را ندارد و در ادراک عوالم روحانی نیز عاجز است، بنابراین موهبت عشق است که حجب مختلف را خرق می‌کند و سالک را به حیات طیبه و سرمنزل مقصود می‌رسان، بایسته گفتن است طرد عقل و تقدس عشق تا حد بسیاری ریشه در تفکر اشاعره دارد که پرداختن به این موضوع فرصتی دیگر می‌طلبد.
وی با تاکید بر ضرورت شناخت علمی میراث ادبی ایران بیان کرد: بزرگداشت حافظ شیرازی مستلزم فراتر رفتن از بازخوانی ابیات مشهور و برگزاری مراسم مناسبتی است؛ زیرا شناخت علمی و نظام‌مند اندیشه و آثار او نیازمند بررسی دقیق ساختار زبانی و ادبی اشعار، مطالعه سنت‌های عرفانی و فکری موثر بر شکل‌گیری اندیشه وی و تحلیل زمینه‌های تاریخی، اجتماعی و فرهنگی عصر اوست.
استادیار گروه زبان‌شناسی و ادبیات فارسی دانشگاه آیت‌الله بروجردی افزود: در این راستا، دانشگاه‌ها و مراکز پژوهشی می‌توانند از طریق توسعه مطالعات میان‌رشته‌ای، گسترش پژوهش‌های تخصصی در حوزه ادبیات فارسی و فراهم‌سازی بسترهای علمی برای تبادل نظر میان استادان و دانشجویان، نقش موثری در تعمیق شناخت نسل جوان از میراث ادبی و فکری حافظ ایفا کنند.