روند واردات خودرو در سال‌های اخیر با وجود اهداف تعدیل قیمت، با انتقادات گسترده‌ای روبروست. آینده واردات خودرو در ایران چیست؟
روند واردات خودرو در سال‌های اخیر با وجود اهداف تعدیل قیمت، با انتقادات گسترده‌ای روبروست. یکی از چالش‌های اساسی، عدم برنامه‌ریزی برای پشتیبانی فنی و تامین قطعات است که باعث شده بسیاری از خریداران خودروهای وارداتی، اکنون در بن‌بست خدمات پس از فروش قرار گیرند.
بیت‌ران: بابک صدرایی، کارشناس خودرو، ابعاد مختلف این بی‌نظمی و اثرات آن بر بازار داخلی را تحلیل کرده است.
واردات شلخته؛ وقتی مجوزها بدون زیرساخت واگذار می‌شوند
به گفته بابک صدرایی، فرآیند جاری واردات خودرو را می‌توان «بی‌نظم و شلخته» توصیف کرد. واگذاری مجوزهای واردات به تعداد زیادی از شرکت‌ها (حدود ۶۰ تا ۷۰ شرکت) بدون الزام به داشتن منابع تامین قطعات، منجر به نتایج زیر شده است:
۱. تنوع بیش از حد مدل‌ها: ورود حجم انبوهی از برندها و مدل‌های مختلف که مدیریت آن‌ها را دشوار می‌کند.
۲. بحران قطعات یدکی: به دلیل استفاده از واسطه‌ها در تامین خودرو (ناشی از تحریم‌ها)، زنجیره تامین قطعات قطع شده است.
۳. گرفتار شدن خریداران: بسیاری از مالکان خودروهای جدید، برای یک سرویس ساده یا تعویض قطعه، هیچ مرکز خدمات پس از فروش معتبری را نمی‌یابند.
۴. تأخیر در پلاک‌گذاری: تعدادی از خودروهای خریداری شده توسط مردم، همچنان در انتظار مراحل اداری پلاک‌گذاری هستند.
خطر توقف ناگهانی واردات؛ تکرار کابوس سال ۱۳۹۷
یکی از دغدغه‌های اصلی کارشناسان، تنش‌های احتمالی میان دولت و واردکنندگان است. صدرایی هشدار می‌دهد که هرگونه توقف ناگهانی واردات، می‌تواند شوک شدیدی به بازار وارد کند.
چرا توقف واردات خطرناک است؟
– جهش قیمت‌ها: توقف واردات هم‌زمان با نوسانات ارزی، منجر به افزایش بی‌محابا قیمت خودروهای داخلی و وارداتی می‌شود.
– سوءاستفاده سودجویان: اخبار غیررسمی مبنی بر ممنوعیت واردات، روانی بازار را متلاطم کرده و فرصت را برای دلالان فراهم می‌کند.
– تضاد قانونی: واردات بر اساس قوانین بودجه ۱۴۰۱ و ۱۴۰۳ است و توقف یک‌شبه آن، با قوانین مصوب مجلس در تضاد خواهد بود.
چرا خودروهای لوکس بازار را تسخیر کرده‌اند؟
در حالی که نیاز جامعه به خودروهای اقتصادی است، شاهد ورود مدل‌های بسیار گران‌قیمت به کشور هستیم. علت این اتفاق را می‌توان در ساختار تعرفه‌ها جستجو کرد.
زمانی که سود واردکننده از فروش یک خودروی لوکس به دلیل حاشیه سود نجومی بسیار بیشتر از خودروهای ارزان باشد، واردکنندگان به سمت مدل‌های لاکچری می‌روند؛ چرا که خریداران این خودروها (قشر مرفه) حساسیت کمتری به قیمت دارند و سودهای چند ده میلیاردی را برای شرکت‌ها به همراه می‌آورند.
سقف‌گذاری ارزی؛ راهکار موقت یا دائمی؟
در حال حاضر سقف ورود خودروهای بنزینی ۲۰ هزار یورو و خودروهای برقی و هیبریدی بین ۲۵ تا ۴۰ هزار یورو تعیین شده است. اما واقعیت این است که حتی خودروهای معمولی دنیا نیز به دلیل تعرفه‌های سنگین، پس از ورود به ایران در رده خودروهای لوکس و گران‌قیمت قرار می‌گیرند.
برای خروج از این وضعیت، مدیریت دقیق‌تر سیاست‌گذاری‌ها و حرکت به سمت تعرفه‌گذاری منطقی ضروری است. هدف باید حمایت از خودروهای اقتصادی باشد تا نیاز واقعی مصرف‌کنندگان تامین شود و بازار از حالت «تزریق خودروی لوکس» به «تنظیم واقعی قیمت‌ها» تغییر جهت دهد.
منبع: ایسنا