حوزه/ شیخ سلام الناصری، اظهار داشت: از جمله برجسته‌ترین وظایف این مؤسسه، تحقیق نسخ خطی است که به فضائل، مناقب، سیره حضرت امیرالمؤمنین (علیه السلام) و کتاب نهج‌البلاغه می‌پردازند.

به گزارش گروه ترجمه خبرگزاری «حوزه»، شیخ سلام الناصری، مسئول مؤسسه تحقیقات و مطالعات اسلامی آستان علوی، اظهار داشت: از جمله برجسته‌ترین وظایف این سازمان، تحقیق (تصحیح و تطبیق) نسخ خطی است که به فضائل، مناقب، سیره حضرت امیرالمؤمنین (علیه السلام) و کتاب نهج‌البلاغه می‌پردازند.

وی خاطرنشان کرد: این مؤسسه، تحقیق تعدادی از نسخ خطی تخصصی در این زمینه را آغاز کرده است.

مسئول مؤسسه تحقیقات و مطالعات اسلامی آستان علوی افزود: مرحله دوم فعالیت مؤسسه، شامل تحقیق آثار نایاب و بی‌نظیر از خزانه‌ی علوی است، در حالی که مرحله سوم به تحقیق آثار نایاب و بی‌نظیر از خزانه‌های جهانی اختصاص خواهد داشت.

شیخ الناصری اشاره کرد: مؤسسه در این حوزه به موفقیت‌هایی دست یافته است؛ به طوری که سری نخستِ آثار منتشر شده شامل ۹ عنوان در ۱۳ جلد بوده و سری دوم شامل ۷ عنوان در ۹ جلد است، و سری سوم نیز هم‌اکنون در مرحله انجام و آماده‌سازی قرار دارد.

از سوی دیگر، سید نبأ الحمامی، از کارکنان مؤسسه تحقیقات علوی، توضیح داد: ارزش نسخ خطی میراثی، تنها به جنبه‌ی تراثی آن‌ها محدود نمی‌شود، بلکه بسته به نویسنده و موضوع علمی آن، دارای ارزش علمی و اعتباری بالایی هستند.

وی تصریح کرد: فرآیند تحقیق مراحل متعددی دارد که با انتخاب اثر خطی مناسب آغاز می‌شود؛ چرا که هر کتابی که در دوران گذشته نوشته شده، لزوماً شایسته چاپ و تحقیق نیست، بلکه انتخاب آن بر اساس معیارهای میراثی، علمی و اعتباری صورت می‌گیرد.

شیخ الناصری همچنین خاطرنشان کرد: مرحله بعد، جستجو برای یافتن نسخه‌های دیگر آن اثر در فهرست کتابخانه‌های عمومی و گردآوری نسخه‌هایی است که می‌توان برای فرآیند تحقیق بر آن‌ها تکیه کرد؛ با این اولویت که نسخه‌هایی که به دوران نویسنده نزدیک‌تر هستند، به‌ویژه نسخه‌ای که به خط خود نویسنده باشد یا با نسخه اصلی مقابله شده باشد، ترجیح داده می‌شوند.

الحمامی توضیح داد: نسخه‌های انتخاب‌شده پس از آن تحت فرآیند حروف‌چینی و مقابله و تطبیق قرار می‌گیرند؛ به این صورت که یک نسخه به عنوان نسخه اصلی (مادر) برای کار در نظر گرفته می‌شود و سپس با سایر نسخه‌ها مقابله و تطبیق می‌گردد. پس از اتمام این مرحله، مرحله مقابله و تطبیق متن حروف‌چینی‌شده با نسخه اصلی آغاز می‌شود تا سلامت و دقت آن مورد اطمینان قرار گیرد.

وی تأکید کرد: این مرحله نیازمند دقت بسیار بالایی است، زیرا احتمال سهو یا خطا در حین حروف‌چینی وجود دارد؛ خواه این خطا در یک کلمه باشد، خواه در یک سطر یا یک نشانه. علاوه بر این، توجه به نمادهایی که برخی از صاحبان نسخ خطی برای اختصار استفاده می‌کنند، ضروری است.