تهران- ایرنا- روزنامه نیویورک‌تایمز با اشاره به اختلاف‌نظرهای آشکار در دولت دونالد ترامپ درباره ادامه جنگ علیه ایران، چهار سناریوی احتمالی پیش روی واشنگتن را شامل تشدید کوتاه‌مدت حملات، عملیات نظامی محدودتر، تلاش برای حل‌وفصل دیپلماتیک و ادامه وضعیت کنونی برشمرد.
به گزارش سیاست خارجی ایرنا، روزنامه نیویورک‌تایمز در گزارشی به قلم «دیوید سنگر» و «اریک اشمیت» نوشت: اختلاف‌نظرهای هفته گذشته میان جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا و پیت هگست، وزیر جنگ این کشور درباره جنگ علیه ایران، اکنون پرسشی فوری را در دولت ترامپ مطرح کرده است: آمریکا چگونه می‌تواند از این جنگ خارج شود؟
این اختلاف‌ها پس از شکست جمهوری‌خواهان در انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا آشکارتر شد. ونس اعلام کرد که دلیل شکست انتخاباتی حزب جمهوری‌خواه، جنگ بوده است؛ در مقابل، هگست با انتشار ویدئویی از این جنگ دفاع کرد.
این گزارش می‌افزاید که اختلاف‌نظرها در دولت آمریکا از زمان آغاز جنگ، بیش از هشت ماه پیش، وجود داشته است؛ به‌گونه‌ای که ونس در محافل خصوصی نسبت به جنگ ابراز تردید می‌کرد، در حالی که هگست از حامیان جدی ادامه عملیات نظامی بود. اکنون دونالد ترامپ باید درباره موضع نهایی خود تصمیم بگیرد و مشخص کند که آیا حملات جدیدی علیه ایران انجام خواهد داد یا خیر.
ترامپ روز دوشنبه مدعی شد که جنگ عملاً پایان یافته است؛ ادعایی که ایران به‌سرعت آن را «خبر جعلی» خواند. با این حال، رئیس‌جمهور آمریکا هم‌زمان اعلام کرد که نیروهای این کشور در صورت تغییر شرایط، برای اقدام نظامی آمادگی دارند. به نوشته نیویورک‌تایمز، مسئله اساسی در این میان آن است که ترامپ و مشاورانش هنوز درباره هدفی که از ادامه جنگ دنبال می‌کنند، به توافق نرسیده‌اند.
چهار سناریوی پیش روی واشنگتن
این گزارش چهار گزینه احتمالی دولت آمریکا را برای ادامه مسیر در قبال ایران تشریح کرده است:
۱. تشدید کوتاه‌مدت و گسترده حملات
نخستین گزینه، بلندپروازانه‌ترین طرحی است که ارتش آمریکا و رژیم صهیونیستی تدوین کرده‌اند و شامل عملیاتی کوتاه اما فشرده طی چند روز می‌شود. بر اساس این طرح، زیرساخت‌های انرژی، تأسیسات هسته‌ای و زرادخانه موشکی و پهپادی ایران از اهداف احتمالی حملات خواهند بود. با این حال، انتظار نمی‌رود چند روز درگیری نظامی به فروپاشی نظام مستقر سیاسی در ایران منجر شود و مقام‌های آمریکایی برای تحقق چنین هدفی همچنان بر ادامه فشارهای اقتصادی حساب می‌کنند.
ترامپ بارها از هدف قرار دادن کوه کلنگ، که در ادبیات نظامی آمریکا «پیک‌اکس مانتین» نامیده می‌شود، سخن گفته است؛ تأسیسات هسته‌ای عمیقی که در دل زمین قرار دارد. با این حال، حتی بمب ۲۲ هزار پوندی موسوم به «مادر همه بمب‌ها» (MOAB)، بزرگ‌ترین سلاح غیرهسته‌ای زرادخانه آمریکا، نیز احتمالاً قادر به انهدام چنین تأسیساتی که در ساختار گرانیتی قرار گرفته، نخواهد بود.
این رویکرد پیش‌تر نتیجه‌بخش نبوده و ایران در واکنش به حملات می‌تواند کشورهای حوزه خلیج فارس را هدف قرار دهد؛ اقدامی که به احتمال زیاد موجب افزایش قیمت انرژی و تشدید تورم خواهد شد. همچنین دفاع از کشورهای منطقه، ذخایر محدودشده موشک‌های رهگیر پنتاگون را بیش از پیش تحت فشار قرار می‌دهد.
۲. حملات محدودتر و با دامنه کمتر
گزینه دوم، نسخه کوتاه‌تر و محدودتر طرح نخست است که بر اساس آن، احتمالاً بسیاری از اهداف مرتبط با انرژی از فهرست حملات کنار گذاشته می‌شوند و تمرکز بر تأسیسات نظامی و هسته‌ای خواهد بود. مقام‌های آمریکایی معتقدند در چنین شرایطی احتمال حمله متقابل ایران به زیرساخت‌های انرژی کشورهای منطقه کمتر خواهد بود.
ترامپ می‌تواند با ادعای وارد کردن خسارات بیشتر به زرادخانه ایران، اعلام پیروزی کند و روند خروج نیروهای آمریکایی از منطقه را آغاز کند. حمله محدودتر همچنین امکان حفظ ذخایر کمیاب موشک‌های رهگیر پنتاگون را فراهم می‌کند. با این حال، مقام‌های دولت آمریکا اذعان دارند که چنین حمله‌ای هیچ‌یک از اهدافی را که ترامپ در آغاز جنگ اعلام کرده بود، محقق نخواهد کرد و در عین حال، اهرم فشار ایران بر تنگه هرمز همچنان قابل توجه باقی می‌ماند.
۳. تلاش برای حل‌وفصل دیپلماتیک
سناریوی سوم، بازگشت به مسیر دیپلماسی است. بر اساس این گزارش، جی‌دی ونس پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای با ارسال نامه ای به محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی و فرمانده پیشین سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، پیشنهاد کرد مقام‌های آمریکایی و ایرانی به‌زودی با یکدیگر دیدار کنند. این پیشنهاد در ابتدا با استقبال نسبتاً مناسبی مواجه شد و مقام‌هایی از قطر، پاکستان، ترکیه و عربستان سعودی نیز در انتقال پیام‌ها و ارتباط با طرف ایرانی مشارکت داشتند.
با این حال، به گفته افرادی که از دیدگاه مذاکره‌کنندگان آمریکایی مطلع هستند، برخی از آنان طی روزهای اخیر نسبت به چشم‌انداز توافق بدبین‌تر شده‌اند. نیویورک‌تایمز در ادامه با اشاره به تجربه‌های تاریخی ادعا می‌کند که راه‌حل دیپلماتیک تنها مسیر دستیابی به محدودیت‌های بلندمدت در برنامه هسته‌ای یک کشور است. با این حال، بسیاری از کارشناسان معتقدند ترامپ برای دستیابی به محدودیت‌هایی در سطح توافق هسته‌ای دولت باراک اوباما نیز باید شانس زیادی بیاورد؛ توافقی که خود او در سال ۲۰۱۸ از آن خارج شد.
۴. ادامه وضعیت کنونی
چهارمین سناریو، حفظ شرایط موجود است؛ وضعیتی که در آن آمریکا به محاصره دریایی پرهزینه خود ادامه می‌دهد و مانع صادرات نفت ایران می‌شود، در حالی که اسکورت و گشت‌زنی نیروهای آمریکایی عبور روزانه ۱۱ تا ۱۸ میلیون بشکه نفت کشورهای دیگر از تنگه هرمز را تضمین می‌کند.
به نوشته این روزنامه، چنین وضعیتی به ترامپ امکان می‌دهد بدون اتخاذ تصمیمی تعیین‌کننده، شرایط موجود را حفظ کند و امیدوار باشد در بلندمدت راه‌حلی برای پایان درگیری پیدا شود. به ادعای نیویورک تایمز در این چارچوب، ترامپ همچنین می‌تواند برای دستیابی به توافقی محدود با هدف بازگشایی تنگه هرمز مذاکره کند، تحریم‌ها علیه ایران را حفظ کند و به‌تدریج نیروهای آمریکایی را از منطقه خارج سازد؛ در حالی که کشورهای عربی حوزه خلیج فارس درباره نحوه مدیریت تنگه هرمز با ایران به توافق برسند. در این سناریو، نبود جدول زمانی مشخص برای پایان درگیری می‌تواند به تداوم جنگ در سال‌های باقی‌مانده از ریاست‌جمهوری ترامپ و حتی دوره رئیس‌جمهور بعدی آمریکا منجر شود.
اختلاف بر سر برکناری وزیر جنگ آمریکا
نیویورک‌تایمز در بخش دیگری از گزارش خود به تلاش ناکام برای استیضاح پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، اشاره کرده و نوشته است که جمهوری‌خواهان مجلس نمایندگان با هم متحد شدند تا روند استیضاح او را متوقف کنند.
مجلس نمایندگان آمریکا به ارجاع اتهامات مطرح‌شده علیه هگست به یک کمیته رأی داد؛ اقدامی که به جمهوری‌خواهان امکان می‌دهد روند بررسی پرونده را برای مدتی نامحدود به تأخیر بیندازند. این طرح استیضاح را توماس مَسی، نماینده جمهوری‌خواه کنگره، با حمایت دموکرات‌ها ارائه کرده بود و شامل هشت محور اتهامی مرتبط با جنگ علیه ایران و دیگر عملیات نظامی آمریکا می‌شد. بر اساس این گزارش، دموکرات‌ها پس از در اختیار گرفتن قدرت در سال آینده همچنان می‌توانند روند استیضاح هگست را دنبال کنند، هرچند تاکنون مشخص نکرده‌اند که چنین اقدامی را در دستور کار قرار خواهند داد یا خیر.