رئیس مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی از رونمایی نرم‌افزار «کُتُب قیّمه» با دسترسی یکپارچه به ۱۲۲ عنوان کتاب در ۲۸۴ جلد از آثار آیت‌الله‌العظمی جوادی آملی خبر داد.
به گزارش خبرنگار خبرگزاری حوزه، نشست خبری رونمایی و آغاز عرضه نرم‌افزار تخصصی «کُتُب قیّمه؛ کتابخانه دیجیتالی آثار حضرت آیت‌الله جوادی آملی»، امروز یکشنبه ۱۰ آبان ماه ۱۴۰۵ با حضور مسئولان مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی و نمایندگان بنیاد بین‌المللی علوم وحیانی اسراء برگزار شد.
ببینید:
تصاویر/ نشست خبری رونمایی از نرم‌افزار «کُتُبٌ قَیِّمَةٌ»
این نرم‌افزار که با همکاری مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی (نور) و مرکز بین‌المللی نشر اسراء تولید شده، ۱۲۲ عنوان کتاب در ۲۸۴ جلد از آثار علمی و معرفتی حضرت آیت‌الله جوادی آملی را در موضوعاتی همچون تفسیر قرآن، فلسفه و حکمت، فقه، اصول فقه، اخلاق و دعا، عقاید و معارف اسلامی در دسترس پژوهشگران قرار می‌دهد. تفسیر تسنیم، رحیق مختوم و شرح حکمت متعالیه از جمله آثار ارائه‌شده در این مجموعه‌اند.
نشر دیجیتال، لازمه دسترسی پژوهشگران به آثار علمی
حجت‌الاسلام والمسلمین محمدحسین بهرامی رئیس مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی در این نشست با اشاره به جایگاه علمی آیت‌الله العظمی جوادی آملی، آثار ایشان در حوزه‌های مختلف علوم اسلامی را از سرمایه‌های علمی حوزه‌های علمیه و جهان تشیع دانست.
وی با یادآوری تعابیر رهبر شهید انقلاب اسلامی درباره شخصیت علمی آیت‌الله العظمی جوادی آملی و جایگاه تفسیر تسنیم، گفت: گستره آثار ایشان به تفسیر محدود نمی‌شود و حوزه‌هایی همچون فقه و اصول، فلسفه و عرفان، سیره، تاریخ و رجال را نیز در بر می‌گیرد.
حجت‌الاسلام والمسلمین بهرامی با تأکید بر ضرورت عرضه دیجیتال آثار علمی اظهار کرد: در شرایط کنونی پژوهش، چه در فضای داخلی و حوزوی و چه در عرصه بین‌المللی، تولید یک اثر فاخر به تنهایی کافی نیست. اگر نسخه دیجیتال مناسبی از آن در اختیار نباشد، ممکن است اثر به دست مخاطبان خود نرسد و تأثیر مورد انتظار را نداشته باشد.
رئیس مرکز نور، تولید کتابخانه دیجیتالی آثار آیت‌الله العظمی جوادی آملی را پاسخی به مطالبه دیرینه کاربران و حوزه‌های علمیه عنوان کرد و افزود: با همکاری نزدیک مرکز بین‌المللی نشر اسراء، طی ماه‌های گذشته امکان آماده‌سازی این مجموعه در قالب یک محصول دیجیتال فراهم شد.
وی در این زمینه از همراهی حجت‌الاسلام‌والمسلمین جوادی آملی، رئیس بنیاد بین‌المللی اسراء و پیگیری مسئولان این بنیاد و مرکز بین‌المللی نشر اسراء قدردانی کرد و گفت: حسن نظر، همراهی و تأکیدات رئیس بنیاد در رسیدن این همکاری به مرحله کنونی نقش مؤثری داشته است.
از جستجو و مشابه‌یابی تا بررسی آیات در آثار مختلف
حجت‌الاسلام والمسلمین بهرامی با تشریح امکانات نرم‌افزار «کُتُب قیّمه» گفت: بستر کتابخانه دیجیتال نور، حاصل نزدیک به ۴۰ سال تجربه در زمینه عرضه محتوای علوم اسلامی است و در این محصول تلاش شده از تازه‌ترین قابلیت‌های این بستر استفاده شود.
به گفته وی، نمایش متن آثار، جستجو، مشابه‌یابی و قابلیت «آیات در کتب» از جمله امکانات این نرم‌افزار است. قابلیت «آیات در کتب» به پژوهشگر کمک می‌کند مطالب مرتبط با یک آیه را در آثار مختلف، اعم از تفسیری، فقهی، فلسفی و عرفانی، بررسی کند.
رئیس مرکز نور همچنین از ارائه بخش‌های قرآن، پژوه‌نگار، لغت‌نامه و کتاب‌شناسی در این محصول خبر داد و افزود: هدف آن است که پژوهشگر بتواند با استفاده از مجموعه‌ای از ابزارهای مرتبط، مطالعه و تحقیق خود را در محیط نرم‌افزار دنبال کند.
امکان استفاده ابری بدون نصب کامل اطلاعات
وی یکی دیگر از ویژگی‌های این نرم‌افزار را امکان اجرای ابری آن دانست و توضیح داد: کاربر برای استفاده از محصول، الزاماً نیازی به نصب همه اطلاعات روی حافظه رایانه خود ندارد؛ بلکه می‌تواند پوسته نرم‌افزار را با حجم اندک نصب کند و از طریق اینترنت به امکانات نمایش، جستجو و دیگر بخش‌ها دسترسی داشته باشد.
حجت‌الاسلام والمسلمین بهرامی افزود: این قابلیت، فضای مورد نیاز برای نصب نرم‌افزار را کاهش می‌دهد و در این محصول نیز، همانند دیگر نرم‌افزارهای جدید نور، پیش‌بینی شده است.
برنامه‌ریزی برای گفتگوی هوشمند با آثار آیت‌الله العظمی جوادی آملی
رئیس مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی در بخش دیگری از سخنان خود، از آغاز گفتگوها و همکاری برای استفاده از هوش مصنوعی در دسترسی به محتوای آثار آیت‌الله العظمی جوادی آملی خبر داد.
وی گفت: امیدواریم این همکاری هرچه زودتر به نتیجه برسد و بتوانیم سامانه‌ای برای گفتگو با آثار حضرت آیت‌الله العظمی جوادی آملی فراهم کنیم.
حجت‌الاسلام والمسلمین بهرامی با بیان اینکه مسیر پژوهش در حال تحول از «جستجو» به «گفتگو» است، توضیح داد: در شیوه‌های متداول استفاده از محصولات دیجیتال، کاربر باید بداند با چه کلیدواژه‌ای و در چه دامنه‌ای جستجو کند؛ اما ابزارهای گفتگوی هوشمند این امکان را فراهم می‌کنند که پرسش با زبان طبیعی و با واژگان خود کاربر مطرح شود و محتوای مرتبط در اختیار او قرار گیرد.
وی این طرح را از برنامه‌های ادامه همکاری دو مجموعه معرفی کرد؛ بر این اساس، قابلیت گفتگوی هوشمند با آثار، در مرحله پیگیری و توسعه قرار دارد و به عنوان امکان فعلی نرم‌افزار رونمایی‌شده معرفی نشده است.
تأکید بر حفظ یکپارچگی منظومه فکری آیت‌الله العظمی جوادی آملی
حجت‌الاسلام والمسلمین بهرامی در پاسخ به پرسشی درباره عرضه این آثار در محصولات موضوعی مرکز نور، از جمله مجموعه‌های تفسیری، گفت: در آغاز همکاری با بنیاد بین‌المللی اسراء، مقرر شد در مرحله نخست، مجموعه‌ای مستقل و یکپارچه از آثار آیت‌الله العظمی جوادی آملی ارائه شود.
وی دلیل این تصمیم را جامعیت و پیوستگی دیدگاه‌های علمی ایشان دانست و افزود: با یک منظومه فکری جامع‌الاطراف روبرو هستیم و لازم است امکان دسترسی یکپارچه به آن فراهم باشد.
رئیس مرکز نور ادامه داد: پس از عرضه موفق این محصول، در مراحل بعد، ارائه آثار فقهی در محصولات فقهی، آثار اصولی در محصولات اصولی و آثار تفسیری در مجموعه‌های تفسیری پیگیری خواهد شد.
در ادامه‌ی پاسخ به این پرسش نیز بر این نکته تأکید شد که ارائه بخش‌هایی از آثار، بدون دسترسی به مجموعه جامع، ممکن است شناخت کامل منطق و پیوند دیدگاه‌های مؤلف را دشوار کند؛ از این رو، کتابخانه مستقل می‌تواند مرجعی برای مراجعه به مجموعه آثار و بررسی ارتباط مباحث باشد.
تمرکز نسخه فعلی بر آثار مکتوب و نیازهای پژوهشی
حجت‌الاسلام والمسلمین بهرامی در پاسخ به پرسشی درباره وجود محتوای صوتی در نرم‌افزار گفت: محصول حاضر در مرحله کنونی بیشتر بر آثار مکتوب متمرکز است؛ زیرا نرم‌افزارهای دسکتاپ و ویندوزی معمولاً رویکرد پژوهشی دارند و پژوهشگران نیز عمدتاً با متن سر و کار دارند.
وی در عین حال توضیح داد که محتوای صوتی درس‌ها از مسیرهای دیگری، از جمله بسترهای اینترنتی مرتبط با مجموعه اسراء، در دسترس مخاطبان قرار دارد.
عرضه دیجیتال؛ گامی برای توسعه دسترسی به معارف
نمایندگان بنیاد بین‌المللی اسراء نیز در این نشست، رونمایی از «کُتُب قیّمه» را گامی برای توسعه همکاری‌های بعدی و تسهیل دسترسی مخاطبان به آثار علمی آیت‌الله العظمی جوادی آملی دانستند.
یکی از نمایندگان بنیاد بین‌المللی اسراء به عرضه نرم‌افزار اندرویدی مرتبط با تفسیر تسنیم اشاره کرد و گفت: در این بستر، فایل‌های صوتی جلسات به صورت تقسیم‌بندی و جلسه‌بندی‌شده، همراه با متن تفسیر، در بستر اپلیکیشن بازار قابل استفاده است.
مهندس صفایی سیرت رئیس انتشارات اسراء نیز با اشاره به مشکلات اقتصادی تولید و عرضه کتاب اظهار کرد: بهره‌گیری از روش‌های نوین، از جمله انتشار دیجیتال و فناوری‌های هوشمند، می‌تواند بستر تازه‌ای برای استفاده مخاطبان و پژوهشگران از این آثار فراهم کند.
وی با تأکید بر ضرورت توجه به اندیشه و محتوای علمی آثار آیت‌الله العظمی جوادی آملی، تولید این نرم‌افزار را پاسخی به نیاز پژوهشگران توصیف کرد و خواستار تداوم این مسیر با بهره‌گیری از فناوری‌های جدید شد.