کشور‌های اروپایی، کانادا و ژاپن تحریم‌های واشنگتن را رد کردند، در حالی که اتحادیه اروپا مدعی شده که اقدام‌هایی را برای محافظت از دادگاه بین‌المللی در نظر خواهد گرفت.
تصمیم اخیر آمریکا برای اعمال تحریم‌های گسترده علیه دیوان کیفری بین‌المللی (ICC) با مخالفت گسترده، از جمله از سوی نزدیک‌ترین متحدان واشنگتن، رو‌به‌رو شد. این امر شکاف دیپلماتیک در موضوع عدالت بین‌المللی را در بحبوحه پیگیری این دیوان در موضوع سران رژیم صهیونیستی متهم به جنایت‌های جنگی در غزه، آشکار کرد.
۶ کشور اروپایی، کانادا و ژاپن به‌طور مشترک این تحریم‌ها را رد کردند، در حالی که اتحادیه اروپا و آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل، به‌طور جداگانه تصمیم واشنگتن را محکوم کردند.
مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا این تحریم‌ها را اعلام کرده و هشدار داد که واشنگتن به کارزار خود برای برچیدن دیوان ادامه خواهد داد، مگر اینکه لاهه به آنچه او تهدید علیه آمریکایی‌ها توصیف کرد، پایان دهد.
روبیو گفت: یا دیوان کیفری بین‌المللی به تهدیدات خود پایان می‌دهد، یا ما به دیوان کیفری بین‌المللی پایان می‌دهیم.
او از متحدان آمریکا که عضو دیوان هستند خواست تا مداخله کنند.
این تشدید تنش در بحبوحه مخالفت دیرینه آمریکا با صلاحیت دیوان کیفری بین‌المللی بر اتباع آمریکایی و احکام بازداشت نوامبر (آبان/آذر) ۲۰۲۴ آن برای بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی و یوآو گالانت، وزیر جنگ سابق این رژیم، به اتهام جنایت‌های جنگی در غزه، رخ داد.
نه آمریکا و نه رژیم صهیونیستی عضو دیوان کیفری بین‌المللی نیستند، دیوانی که ۱۲۵ کشور عضو دارد.
مخالفت متحدان آمریکا با تحریم‌ها
وزیران خارجه دانمارک، آلمان، فرانسه، ایتالیا، هلند و انگلیس، به‌همراه همتایان کانادایی و ژاپنی خود، در بیانیه‌ای مشترک ضمن به چالش کشیدن تصمیم واشنگتن، مخالفت شدید خود را با این تحریم‌ها ابراز کردند.
آنها اعلام کردند: ما، کشور‌های امضاکننده و عضو اساسنامه رم دیوان کیفری بین‌المللی (ICC)، حمایت مستمر و تزلزل‌ناپذیر خود را از استقلال، بی‌طرفی و تمامیت این دیوان تجدید می‌کنیم.
این ۸ کشور هشدار دادند که تحریم‌ها می‌تواند تاثیر قابل‌توجهی بر فعالیت‌های دیوان، کارکنان آن و خانواده‌هایشان داشته باشد و متعهد شدند که برای حفظ و تقویت سازوکار‌های پاسخگویی بین‌المللی با یکدیگر همکاری کنند.
سوئیس نیز به‌طور جداگانه با اقدام‌هایی که هدف آنها تضعیف استقلال دیوان و توانایی آن در انجام ماموریت محوله است، مخالفت کرد.
راب یتن، نخست‌وزیر هلند، نیز متعهد شد که از این دیوان مستقر در لاهه دفاع کند.
او گفت: به گمانم اکنون پیام خطاب به آمریکا کاملاً روشن است: ما برای دفاع از دیوان کیفری بین‌المللی هر کاری که لازم باشد، انجام خواهیم داد.
ماکسیم پروو، وزیر خارجه بلژیک هم ضمن محکوم کردن شدید این تحریم‌ها، خواستار فعال‌سازی مقررات مسدودکننده اتحادیه اروپا برای محافظت از دیوان و حامیان فعالیت‌های آن شد.
پروو اظهار کرد: استقلال دیوان نباید به اینکه چه کسی مورد تحقیق و تفحص قرار می‌گیرد، وابسته باشد.
اتحادیه اروپا تدابیری را برای حفاظت از دیوان در نظر می‌گیرد
کمیسیون اروپا بیانیه واشنگتن را بسیار تاسف‌بار خواند و بر تعهد این اتحادیه به حفاظت از استقلال و فعالیت‌های دیوان کیفری بین‌المللی (ICC) تاکید مجدد کرد.
این کمیسیون اعلام کرد: اتحادیه اروپا آماده است تا هرگونه اقدام لازم را برای فراهم کردن امکان انجام وظایف دیوان، اعم از تحقیق و پیگرد قانونی جنایت‌های جنگی و جنایت‌های علیه بشریت، و همچنین حفاظت از منافع فعالان اقتصادی اتحادیه در چارچوب بازار واحد، اتخاذ کند.
این اتحادیه متعهد شد که برای حراست از این نهاد با تمامی ۱۲۵ کشور عضو دیوان همکاری کند و تاکید کرد که دوره ۶ ماهه پیش از اجرایی شدن تحریم‌ها، فرصتی را برای گفت‌و‌گو با واشنگتن فراهم می‌آورد.
- بیشتر بخوانید:
- تحریم دیوان کیفری بین‌المللی؛ سابقه طولانی آمریکا در فرار از پاسخگویی حقوقی
- ائتلاف علیه تصمیم واشنگتن؛ ثبت ۸ دادخواست حقوقی در اعتراض به تحریم دیوان لاهه
به همین ترتیب، آنتونیو کاستا، رئیس شورای اروپا، اظهار کرد که اتحادیه اروپا تدابیر مقتضی را برای حفاظت از دیوان، اعضا و کارکنان آن اتخاذ خواهد کرد.
هشدار سازمان ملل درباره ضربه به عدالت بین‌المللی
آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل این تحریم‌ها را محکوم کرد و هشدار داد که این اقدام، تلاش‌ها برای پاسخگو کردن عاملان جنایت‌های سنگین بین‌المللی را تهدید می‌کند.
او در بیانیه‌ای که از طریق سخنگویش منتشر شد، گفت: این تصمیم ضربه‌ای جدی به تلاش جمعی ما برای تحقق عدالت کیفری بین‌المللی وارد می‌کند؛ عدالتی که دیوان کیفری بین‌المللی یکی از ارکان اصلی آن است.
گوترش همچنین نسبت به تاثیر احتمالی این اقدام بر توانایی دیوان برای انجام وظایف و ماموریت‌هایش ابراز نگرانی شدید کرد و از کشور‌ها خواست تا به تعهد‌های خود در چارچوب حقوق بین‌الملل پایبند باشند.
رژیم صهیونیستی؛ تنها حامی علنی تحریم‌های آمریکا
در همین حال، رژیم صهیونیستی تنها حمایت‌کننده آشکار از این اقدام آمریکا بود.
بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی از دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، و روبیو، وزیر خارجه این کشور بابت این تصمیم تمجید کرد.
نتانیاهو در رسانه‌های اجتماعی نوشت: دیوان کیفری بین‌المللی یک دادگاه نیست؛ بلکه نهادی سیاسی است که تهدیدی حیاتی برای دموکراسی‌های قانون‌مدار در سراسر جهان و همچنین برای اصل حاکمیت ملی محسوب می‌شود.