گزارش تحقیقی رویترز اعتراف میکند زنجیره تأمین تجهیزات نظامی ایران، با وجود تحریم و محاصره آمریکا، فعال مانده است. همزمان معاون ترامپ وعده میدهد جنگ ایران «بیپایان» نخواهد شد، وزیر دفاع آمریکا یکی از ارشدترین برنامهریزان نظامی را برکنار کرده و کارگران دهها بندر در اعتراض به انتقال تسلیحات دست به اعتصاب زدهاند. شکاف میان اهداف اعلامی آمریکا و پیچیدگی واقعیت جنگ بیش از گذشته آشکار شده است.واشنگتن ماههاست از قطع مسیرهای مالی و تسلیحاتی ایران سخن میگوید، اما آنچه رویترز در تحقیق ۲۹ اکتبر خود منتشر کرد، تصویری متفاوت از کارآمدی فشار آمریکا را ارائه میدهد. افکار عمومی آمریکا این پرسش را مطرح میکند که در چنین وضعی، تشدید جنگ قرار است چه نتیجه سیاسی تازهای برای آنها ایجاد کند؟
روایتی که اسناد رویترز آشکار کرد
رویترز با بررسی اسناد بانکی، گمرکی و شرکتی، شبکهای متشکل از بیش از ۵هزار نهاد مرتبط با وزارت دفاع ایران را شناسایی کرده است. طبق گزارش این خبرگزاری، از ژانویه ۲۰۲۵ دستکم ۲میلیارد دلار کالا، از قطعات هواپیما و مواد اولیه ساخت موشک تا ماشینآلات و خودروهای سنگین از مسیرهای مختلف وارد کشور شده است. یک نهاد بهتنهایی در بازه ژانویه ۲۰۲۵ تا ژوئن ۲۰۲۶ بیش از ۲میلیارد دلار واردات ثبت کرده است.بخشی از محمولهها در ماههای نخست جنگ نیز رسیدهاند. بنا بر این تحقیق، در ۹۷درصد سوابق بررسیشده تسویه بدون انتقال مستقیم ارز ثبت شده است؛ یعنی استفاده از منابع و واسطههای بیرون از کشور، رهگیری پرداختها را دشوارتر کرده است.
وعده پایان جنگ در میانه پاکسازی پنتاگون
جیدی ونس در برنامه فاکسنیوز، در پاسخ به نگرانی یک رأیدهنده جمهوریخواه وعده داد ترامپ اجازه نمیدهد جنگ ایران به جنگی بیپایان تبدیل شود؛ اما تأکید کرد آمریکا ابتدا باید به اهدافش برسد.تقریباً همزمان پیت هگست؛ برت سیلویا، مسئول ارشد راهبرد و برنامهریزی ستاد مشترک را برکنار کرد. پنتاگون اتهام افشای اطلاعات محرمانه را مطرح کرده ولی زمزمههایی طرح شده درباره اینکه برکناری او ناشی از مخالفت با حمله تازه بوده است. والاستریت ژورنال نیز گزارش داد فرمانده سنتکام پنجشنبه گزینههای نظامی علیه ایران را در کاخ سفید تشریح کرده است. کنار هم قرار گرفتن وعده پایان جنگ، بررسی عملیات جدید و اختلافات مدیریتی، از ناهماهنگی و دشواری تصمیمگیری در آمریکا حکایت دارد.
فشار حداکثری و محدودیتهایش
وزارت خزانهداری آمریکا در پاسخ به رویترز مدعی شد شریانهای اقتصادی ایران را قطع کرده است، اما ثبت ورود تجهیزات در دوران جنگ، دستکم ادعای انسداد کامل مسیرها را زیر سؤال میبرد. تحریم و محاصره بیهزینه نبودهاند و بر اقتصاد و معیشت ایرانیان فشار وارد کردهاند، با این حال، دوام بخشی از شبکه تأمین نشان میدهد ابزار اقتصادی و نظامی بهتنهایی نمیتواند نتیجه سیاسی مطلوب واشنگتن را تضمین کند.
هزینه جنگ به اسکلهها رسید
رویترز گزارش داده بیش از ۲۵ اتحادیه در ۱۱۳ بندرِ ۲۲ کشور به اقدام اعتراضی جمعه علیه حمل تسلیحات پیوستهاند. اعتراضها عمدتاً با جنگ غزه و انتقال سلاح به مناطق جنگی پیوند دارند. حضور کارگران بنادر نشان میدهد پیامدهای جنگهای منطقه به تجارت جهانی و جامعه مدنی نیز کشیده شده است.
فشار جنگ به بودجه هم رسید
سیموس دنیلز در تحلیل ۲۸ اکتبر CSIS نوشته است دولت آمریکا افزون بر درخواست بودجه دفاعی ۱٫۵ تریلیون دلاری، نزدیک به ۷۰ میلیارد دلار اعتبار تکمیلی برای جنگ ایران و دیگر فعالیتهای دفاعی خواسته؛ اما سرنوشت تأمین این منابع پس از انتخابات کنگره روشن نیست.
ارزیابی تازه مرکز مطالعات جنگ آمریکا نیز اختلاف ایران و واشنگتن بر سر تقدم رفع محاصره و مذاکره جامع را پابرجا میداند.
نتیجهای که با محاصره حاصل نشد
گزارش رویترز، تحلیلهای اندیشکدههای آمریکایی و پرسشهای مطرحشده در درون سیاست آمریکا، یک واقعیت را برجسته میکنند؛ اینکه هزینه فشار بالا رفته، در حالی که نتیجه نهایی همچنان نامعلوم است.
برای ایران، ارزش پایداری دفاعی زمانی به دستاورد پایدار تبدیل میشود که با پایان محاصره، تضمین عدم تکرار حمله و گشایش در زندگی مردم همراه شود.
