تهران-ایرنا- مدیر گالری آرتیبیشن با اعلام خبر سرقت آثار هنری از گالری باشگاه گفت: بامداد امروز جمعه ۲۲ آبان ۱۴۰۵ حدود ساعت پنج صبح، پنج مجسمه بزرگ برنزی از آثار محمد فاسونکی از بالکن گالری باشگاه به سرقت رفت.
حسین محسنی، مدیر گالری آرتیبیشن و باشگاه در گفت‌وگو اختصاصی با خبرنگار هنرهای تجسمی ایرنا از سرقت پنج مجسمه بزرگ برنزی از آثار محمد فاسونکی از بالکن گالری باشگاه خبر داد. در ادامه گفت‌وگوی کوتاهی با او درخصوص این سرقت داشتیم که در ادامه آن را می‌خوانیم.
در خصوص حادثه سرقت کمی توضیح بدهید و چه زمانی اتفاق افتاد؟
بامداد امروز جمعه ۲۲ آبان ۱۴۰۵ حدود ساعت پنج صبح، پنج مجسمه بزرگ برنزی از آثار محمد فاسونکی از بالکن گالری باشگاه به سرقت رفت. فارغ از خسارت مالی این اتفاق، آنچه نگران‌کننده است، وضعیت امنیت و حفاظت از آثار هنری در کشور است. وقتی چنین آثاری از یک فضای هنری به سرقت می‌روند، مسئله دیگر محدود به یک گالری و مالک آثار نیست. این اتفاق ضرورت بازنگری در مسئولیت نهادهای مرتبط با حفاظت از دارایی‌های فرهنگی و هنری را یادآوری می‌کند.
کدام آثار محمد فاسونکی دزدیده شده و عنوان این مجسمه‌ها چیست؟
پنج مجسمه بزرگ برنزی از محمد فاسونکی به سرقت رفته است. تصاویر و مشخصات آثار را در اختیار رسانه‌ها قرار می‌دهیم تا هم امکان شناسایی آن‌ها بیشتر شود و هم فعالان بازار هنر نسبت به خریدوفروش احتمالی این آثار آگاه باشند.
امیدواریم همکاران ما در گالری‌ها، مجموعه‌داران و سایر فعالان بازار هنر نیز در این زمینه همکاری کنند.
این حادثه بار دیگر یکی از ضعف‌های جدی اقتصاد هنر ایران را آشکار می‌کند. ما همچنان از یک نظام بیمه‌ای تخصصی و کارآمد برای آثار هنری محروم هستیم. درحالی‌که درباره توسعه بازار هنر و جذب سرمایه صحبت می‌کنیم
ارزش مادی و معنوی آثار چقدر است؟
ارزش مجموع این پنج اثر بیش از ۵۰ هزار دلار برآورد می‌شود، اما مسئله صرفاً ارزش مالی آن‌ها نیست.
اثر هنری کالایی نیست که ارزش آن تنها در قیمت خریدوفروش خلاصه شود. هر اثر بخشی از کارنامه هنرمند و حافظ بخشی از تاریخ و حافظه فرهنگی جامعه است. از دست رفتن آن، علاوه بر خسارت اقتصادی، به این پیوستگی فرهنگی نیز آسیب می‌زند.
از سوی دیگر، این حادثه بار دیگر یکی از ضعف‌های جدی اقتصاد هنر ایران را آشکار می‌کند. ما همچنان از یک نظام بیمه‌ای تخصصی و کارآمد برای آثار هنری محروم هستیم. درحالی‌که درباره توسعه بازار هنر و جذب سرمایه صحبت می‌کنیم، ابتدایی‌ترین ابزارهای حفاظت از سرمایه در این حوزه هنوز به‌درستی فراهم نشده است. اقتصاد هنر بدون امنیت دارایی و امکان مدیریت ریسک، نمی‌تواند به بازاری پایدار و قابل اعتماد تبدیل شود.
نظر کارشناسی پلیس تا به الان چه بوده است؟
تا این لحظه، پلیس صورت‌جلسه تنظیم کرده و درخواست تصاویر دوربین‌های مداربسته را داشته است. هنوز نتیجه مشخصی از بررسی‌ها اعلام نشده است. البته رسیدگی به چنین پرونده‌ای نیازمند زمان و بررسی کارشناسی است، اما متأسفانه میزان توجهی که تاکنون از نهادهای انتظامی و نظارتی دیده‌ایم، چندان امیدوارکننده نبوده است.
نگرانی ما این است که موضوع در حد ثبت شکایت و تشکیل پرونده باقی بماند. سرقت آثار هنری با توجه به ماهیت این دارایی‌ها، نیازمند پیگیری تخصصی و شناسایی مسیرهای احتمالی فروش و انتقال آثار است.
امیدواریم پلیس با جدیت بیشتری موضوع را دنبال کند و شاهد نتیجه مشخصی از این پیگیری‌ها باشیم.
امنیت دارایی، پوشش بیمه‌ای، شفافیت مالکیت و سازوکارهای حقوقی و انتظامی برای حفاظت از آثار، موضوعات فرعی اقتصاد هنر نیستند. این‌ها پیش‌شرط‌های شکل‌گیری اعتماد در بازارند.
در پایان اگر نکته‌ای دارید، می‌شنویم.
به نظرم لازم است این اتفاق را در نسبت با شرایط عمومی اقتصاد هنر ایران ببینیم. ما از یک‌سو برای توسعه بازار هنر، افزایش مشارکت بخش خصوصی، جذب مجموعه‌داران و ایجاد فرصت‌های سرمایه‌گذاری تلاش می‌کنیم و از سوی دیگر، همچنان با فقدان زیرساخت‌هایی مواجه هستیم که لازمه شکل‌گیری هر بازار حرفه‌ای است.
امنیت دارایی، پوشش بیمه‌ای، شفافیت مالکیت و سازوکارهای حقوقی و انتظامی برای حفاظت از آثار، موضوعات فرعی اقتصاد هنر نیستند. این‌ها پیش‌شرط‌های شکل‌گیری اعتماد در بازارند. نمی‌توان انتظار داشت سرمایه به حوزه هنر وارد شود، اما برای حفاظت از آن مسئولیت مشخصی تعریف نکرد. این تناقض، هزینه فعالیت حرفه‌ای را افزایش می‌دهد و در بلندمدت به اعتبار بازار هنر ایران آسیب می‌زند.
متأسفانه در مواجهه با مسائل حوزه هنر، هنوز نگاه نهادی و بلندمدت به اندازه کافی شکل نگرفته است. بسیاری از مشکلات زمانی مورد توجه قرار می‌گیرند که حادثه‌ای اتفاق افتاده باشد، درحالی‌که وظیفه نهادهای مسئول، پیشگیری و فراهم‌کردن شرایطی است که احتمال وقوع چنین حوادثی کاهش پیدا کند.
انتظار می‌رود وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، نهادهای انتظامی و نظارتی و صنعت بیمه، مسئولیت خود را در قبال این بخش از اقتصاد کشور جدی‌تر بگیرند. این مطالبه صرفاً برای بازگرداندن پنج مجسمه نیست. مسئله، ضرورت به رسمیت شناختن آثار هنری به‌عنوان دارایی‌هایی با ارزش اقتصادی و فرهنگی و فراهم‌کردن سازوکارهای متناسب برای حفاظت از آن‌هاست.
توسعه اقتصاد هنر بدون نهادسازی و ایجاد زیرساخت‌های حمایتی، بیش از آنکه یک برنامه توسعه باشد، به تکرار مجموعه‌ای از اهداف تحقق‌نیافته تبدیل خواهد شد. امیدوارم این حادثه علاوه بر پیگیری برای بازگشت آثار، زمینه‌ای برای توجه جدی‌تر به این مسئولیت‌های فراموش‌شده باشد.