آلن ایر، دیپلمات پیشین آمریکایی در نشریه آتلانتیک نوشت: با وجود افزایش جریان نفت از طریق تنگه هرمز، ایالات متحده به پایان دادن به جنگ خود با ایران نزدیکتر نشده است. نشریه آتلانتیک در ارزیابی خود میگوید برتری نظامی و فشار اقتصادی آمریکا هنوز به موفقیت راهبردی تبدیل نشده و تهران همچنان توان تحمل هزینههای سنگین و تشدید تنش را دارد؛ در نتیجه، ممکن است این رویارویی بسیار طولانیتر از آنچه واشنگتن انتظار داشت ادامه پیدا کند.
به گزارش انتخاب، در ادامه این مطلب آمده: دولت دونالد ترامپ پس از هفت ماه جنگی که قرار بود چند هفته بیشتر طول نکشد، میان سلطه تاکتیکی و موفقیت راهبردی دچار خلط شده است. از نظر او، افزایش صادرات نفت به معنای نزدیک شدن واشنگتن به پایان جنگ بر اساس شروط خود نیست.
اقتصاد ایران زیر فشار شدید
ترامپ معتقد است جنگ بر اساس توانایی هر طرف برای تحمل درد و فشار اقتصادی تعیین تکلیف خواهد شد. اقتصاد ایران در شرایط بدی قرار دارد؛ ارزش ریال به بیش از ۲.۵ میلیون ریال در برابر یک دلار کاهش یافته، در حالی که پیش از جنگ حدود ۱.۲ میلیون ریال بود. همچنین بر اساس آمارهای دولتی ایران، تورم مواد غذایی در اواخر اوت به صورت سالانه از ۱۲۵ درصد فراتر رفته است.
صندوق بینالمللی پول پیشبینی میکند اقتصاد این کشور در سال ۲۰۲۶ حدود ۵.۴ درصد کوچک شود.
دولت آمریکا میگوید ایران وارد یک «مارپیچ مرگ» شده و به توافق نیاز دارد. همزمان، محاصره دریایی آمریکا و کارزار موسوم به «طردشده اقتصادی» فشار بر تهران را افزایش داده است؛ اما این فشارها لزوماً به معنای نزدیک بودن فروپاشی نیست.
هرمز باز است، اما با شروط و خطرات زیاد
ایران پیش از این با استفاده از مینگذاری و حمله به نفتکشها، میزان عبور روزانه نفت از تنگه هرمز را از حدود ۲۰ میلیون بشکه پیش از جنگ به کمتر از ۳ میلیون بشکه در مارس گذشته کاهش داده بود.
در ماه اوت، نیروهای آمریکایی اعلام کردند مینهای دریایی را پاکسازی کردهاند و فرماندهی مرکزی آمریکا نیز اعلام کرد تنگه هرمز باز است.
در ماه سپتامبر، میانگین جریان نفت از تنگه به حدود ۱۰ میلیون بشکه در روز رسید و ۶ میلیون بشکه دیگر نیز از طریق بنادر و خطوط لوله جایگزین منتقل شد. با این حال، این افزایش به معنای بازگشت وضعیت کشتیرانی به شرایط عادی نیست.
شرکتهای نفتی کشورهای خلیج فارس با هماهنگی نیروی دریایی آمریکا، عملیات انتقال نفت را در شرایطی پرخطر انجام میدهند تا از حملات ایران اجتناب کنند. نفتکشهای کوچکتر نفت را در آبهای امنتر به نفتکشهای بسیار بزرگ منتقل میکنند و این عملیات به حفاظت گسترده آمریکا متکی است؛ مسئلهای که آن را پرهزینه، خطرناک و غیرقابل توسعه در مقیاس گسترده میکند.
نویسنده تأکید میکند که کشتیرانی همچنان بسیار خطرناک است. دستکم هشت نفتکش در هفته منتهی به ۵ اکتبر هدف حمله قرار گرفتهاند و مرکز اطلاعات دریایی مشترک، سطح تهدید را «شدید» ارزیابی میکند.
همچنین میزان تردد کشتیها از تنگه همچنان حدود ۷۵ درصد کمتر از سطح پیش از جنگ است و صادرات فرآوردههای پالایششده نیز از ۵۸ درصد میزان پیش از جنگ فراتر نرفته است.
پیروزی همچنان دور از دسترس است
آتلانتیک احتمال نمیدهد که ترامپ در مورد تشدید بحران در ایران کاملاً اشتباه کرده باشد، اما میگوید جمهوری اسلامی در حال جنگی وجودی است و ممکن است توان تحمل رنج و فشار بیشتری نسبت به دولت آمریکا داشته باشد؛ دولتی که با جنگی نامحبوب در داخل کشور و افزایش قیمت سوخت، آن هم در آستانه انتخابات میاندورهای، مواجه است.
به اعتقاد آلن ایر، مقامات کنونی ایران که نسبت به گذشته سختگیرتر و نظامیتر شدهاند.
این مقاله هشدار میدهد که نباید شاخصهای تجاری را جدا از وضعیت سیاسی تفسیر کرد. ادامه عبور نفت از تنگه هرمز ممکن است برای واشنگتن یک فرصت اقتصادی موقت ایجاد کند، اما لزوماً محاسبات رهبران ایران را تغییر نمیدهد و تضمین نمیکند که تهران یک توافق تحمیلشده از طریق قدرت نظامی یا فشارهای فزاینده را بپذیرد؛ بهویژه آنکه تاکنون مسیر قابلاعتمادی برای مذاکرات وجود نداشته است.
جمعبندی
نویسنده در نهایت میگوید نابودی توانمندیهای نظامی ایران، تحت فشار قرار دادن اقتصاد این کشور و افزایش جریان نفت از تنگه هرمز، همگی دستاوردهای تاکتیکی هستند؛ اما هیچکدام لزوماً آمریکا را به پیروزی نزدیکتر نمیکنند.
