تهران- ایرنا- مدیرعامل خانه تئاتر با اشاره به چالش‌های این حوزه گفت: تاکنون سیاست‌گذاری تخصصی برای تئاتر انجام نشده است. اگر انجام می‌شد، بازار فروش هشت همتی فروش سالانه آثار نمایشی در استان تهران مدیریت می‌شد و با وضع قوانین حمایتی، بسیاری از مشکلات هنرهای نمایشی حل می‌شد.
به گزارش خبرنگار فرهنگی ایرنا، نشست خبری هیات مدیره خانه تئاتر شنبه (۲۵ مهرماه) با حضور علیرضا گیلوری مدیرعامل، محمد بهرامی، بهرام ابراهیمی، مهدی قلعه، مجید قناد و مریم رحیمی اعضای هیات مدیره این نهاد در سالن جلسات عمارت خانه تئاتر برگزار شد.
گزارشی از وضعیت هنرهای نمایشی و چالش‌ها
علیرضا گیلوری مدیرعامل خانه تئاتر در این نشست با ارائه گزارشی از فعالیت‌های خانه تئاتر، هنرهای نمایشی و چالش‌های این حوزه اظهار کرد: در کل کشور، معاونت هنری اسامی افرادی را که در حوزه هنرهای نمایشی فعال هستند، برای عضویت در صندوق اعتباری هنر معرفی کرده است که این تعداد در حوزه هنرهای نمایشی در کل کشور به حدود ۱۲ هزار نفر می‌رسد.
وی گفت: خانه تئاتر تنها در استان تهران، بیش از ۴هزار و ۲۰۰ عضو دارد که از این تعداد، در سال ۱۴۰۴ با حمایت‌های صندوق اعتباری هنر بیمه شده و تحت پوشش بیمه قرار گرفته‌اند. اگر خانواده‌های آنها را نیز اضافه کنیم، حدود ۳ هزار و ۷۰۰ نفر در سال گذشته تحت پوشش بیمه تکمیلی بوده‌اند.
گیلوری با اشاره به فعالیت ۱۷ صنف تخصصی در حوزه تئاتر افزود: سالانه حدود ۴۰۰ جلسه تخصصی در خانه تئاتر برگزار می‌شود و عملا بخش اعظمی از سیاست‌گذاری‌های کلان ما در حوزه صنفی توسط همین تشکل‌های تخصصی انجام می‌گیرد. در حوزه انتخاب سراسری مجاز نیز، همه موارد با رأی مستقیم اعضا و برگزاری انتخابات تعیین می‌شود.
مدیرعامل خانه تئاتر با اشاره به آمار اشتغال هنرمندان تئاتر اظهار کرد: بر اساس مشاهدات میدانی و بارگذاری فعالیت‌های اعضا در سایت‌های مرتبط با تئاتر و صندوق هنر، سال گذشته حدود ۲ هزار نفر حداقل برای یک بار مشغول به کار بودند.
وی گفت: ۲۴ مهرماه، ۱۷۰ نمایش در استان تهران روی صحنه رفته است که تمامی آنها مجوز رسمی نمایش را از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی دریافت کرده بودند، ظرفیت سالن‌های این ۱۷۰ اجرا در آن شب ظرفیت فروش حدود ۵۰ هزار و ۱۱ صندلی را داشت. اگر این عدد را در ۲۲۰ شب مفید اجرای سالانه ضرب کنیم، عددی حدود ۱۱ میلیون صندلی قابل فروش برای تئاتر به دست می‌آید. با در نظر گرفتن میانگین قیمت بلیت دانشجویی حدود ۳۰۰ تا ۴۰۰ هزار تومان، ابعاد این بازار جذاب‌تر می‌شود.
گیلوری با اشاره به چالش بودجه و اقتصاد هنر افزود: وقتی کل بودجه مصوب تئاتر در وزارت ارشاد کمتر از ۱۵۰ میلیارد تومان برای کل تئاتر و جشنواره‌هاست یعنی بزرگترین جشنواره مثل جشنواره فجر و جشنواره مریوان از این ۱۵۰ میلیارد تومان بودجه تغذیه می‌کنند که این رقم مربوط به بودجه سال گذشته است، اهمیت اقتصاد تئاتر بیشتر آشکار می‌شود.
مدیرعامل خانه تئاتر بیان کرد: تنها در استان تهران، ظرفیت بالقوه فروش سالانه به حدود ۸ همت (هزار میلیارد تومان) می‌رسد، این پرسش مطرح می‌شود که واقعاً چه کسی برای این حجم از ظرفیت و شرایط اقتصادی سیاست‌گذاری و ریل‌گذاری می‌کند و تصمیم می‌گیرد؟ سال گذشته ما حتی اداره‌کل هنرهای نمایشی را هم نداشتیم اما امروز با تلاش‌های مهدی شفیعی معاون امور هنری این اقدام انجام شد.
وی با اشاره به مذاکرات و جلساتی با اعضای کمیسیون فرهنگی مجلس گفت: این کمیسیون اعلام کرده که برای رفع برخی چالش‌ها و بهره‌برداری مطلوب از ظرفیت هنرهای نمایشی، اقداماتی از سوی سیاست‌گذاران و برنامه‌ریزان باید انجام شود که هشت محور اصلی دارد که بازآرایی ساختار مدیریت هنرهای نمایشی در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و ارتقای آن به یک سازمان مستقل زیر نظر وزارتخانه مطبوع با عنوان «سازمان مرکز ملی هنرهای نمایشی» برای تقویت تئاتر و نمایش‌های میدانی بزرگ است.
گیلوری افزود: ساماندهی مراودات صنفی میان فعالان تئاتر از طریق توسعه نظام صنفی شفاف و قانونمند ذیل قانون نظام صنفی نظیر مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی تا قراردادها و تفاهم‌نامه‌های روشن و هدفمند در هنرهای نمایشی محقق شده و فعالان این حوزه از آسیب‌های واسطه‌گری نجات پیدا کنند.
مدیرعامل خانه تئاتر با انتقاد از خلا سیاست‌گذاری کلان و نماینده نداشتن اصناف در شوراها گفت: هفته گذشته در کمیسیون فرهنگی مجلس این مسائل تأیید شد. در این ۴۰ سال سیاست‌گذاری تخصصی برای حوزه تئاتر انجام نشده است. اگر انجام می‌شد، همین بازار ۸ همتی مدیریت می‌شد و با وضع قوانین حمایتی توسط حاکمیت، دولت و صداوسیما، بسیاری از مشکلات هنرهای نمایشی حل می‌شد.
وی افزود: از آقای عارف، دکتر صالحی و آقای شفیعی تشکر می‌کنیم که در جدیدترین شورای عالی به نام «شورای عالی هنر و ادب» یک عضو از خانه تئاتر را برای فعالیت پذیرفتند. ما ۲۱ شورای عالی داریم اما چند تعداد از آنها نماینده صنف هنری دارند؟ طبق تحقیقی که انجام دادم، در سایر اصناف (سینما، موسیقی و تئاتر) متأسفانه جایگاه مناسبی نداریم و سیاست‌های کلان کشور در حوزه هنرهای نمایشی چه در بخش خصوصی و چه دولتی متولی مشخصی ندارد.
دولت و حاکمیت باید یک‌سری کارها را انجام دهند که در حال حاضر نمی‌کنند. حرف ما با مرکز پژوهش‌ها و کمیسیون فرهنگی مجلس یکی است؛ چرا این پیشنهادها در دستور کار دولت قرار نمی‌گیرد؟ در آن جلسه، آقای تهرانی خیلی شفاف با آقای شفیعیان مطرح کردند که اگر این پیشنهاد به هر دلیلی از طرف شما نمی‌آید، اعلام کنید مشکل کجاست تا ما کمک کنیم. من فکر می‌کنم اگر روزی «سازمان ملی هنرهای نمایشی» را داشته باشیم، بسیاری از این مشکلات حل خواهد شد.
واسپاری جشنواره‌ها به خانه تئاتر
گیلوری با اشاره به واسپاری برگزاری جشنواره‌ها به خانه تئاتر گفت: در این ارتباط، فکر می‌کنم شخص آقای وزیر و به ویژه آقای شفیعی بسیار مصر بودند که این اتفاق از طریق خودشان توضیح داده شود؛ پیش از آن نیز این اتفاق افتاده بود، یعنی از سال گذشته هم آقای وزیر قولش را داده بود. نکته‌ای که وجود دارد و من فکر می‌کنم در آن بسیار جدی هستند، این است که این موضوع در بروکراسی اداری و در سطح مدیران میانی متوقف نمی‌شود.
وی گفت: با توجه به اینکه ما درخواست خود را برای یک جشنواره اعلام کردیم حتی می‌توانیم یک حامی مالی با رقم قابل توجهی به جشنواره بیاوریم که بتواند بخشی از بودجه را تأمین کند یا حتی اگر لازم باشد همکاری کنند تا بتوانیم درباره برگزاری آن در یک شهر خاص صحبت کنیم. شاید بتوان با یک حامی مالی صحبت کرد که تمام هزینه‌ها را تقبل کند، چرا که بخش اعظمی از مشکلات این روزهای تئاتر ما مربوط به بودجه است، به ویژه در بخش ثبت و ما می‌توانستیم این کار را انجام دهیم اما متاسفانه اتفاق نیفتاد.
گیلوری افزود: امیدواریم امکان برون سپاری فراهم شود و اگر لازم باشد نامه‌های رسمی که در تاریخ مشخصی داده شده است.