پس از شهادت رهبر انقلاب، این موضوع در مرکز توجه قرار گرفت که با توجه به شرایط و انتخاب رهبر جدید، باید دید ایشان از لحاظ فقهی به فتوای پدرشان چه نگاهی دارند و قائل به تغییر، استمرار یا ورود به راهبرد ابهام از طریق مشخص نشدن سرنوشت فتوای پیشین هستند. موضوعی که به شکل‌های مختلف از سوی مقامات و تریبون‌های رسمی نیز مطرح شد و پایه‌ای فقهی دارد.

فرارو- محسن صالحی‌خواه؛ خروج ایران از NPT اگرچه موضوعی تکراری‌ست، اما نگاهی به صحنه سیاسی و رسانه‌ای نشان می‌دهد که این بار، با صراحت یا در لفافه، موضوع «بازآرایی دکترین دفاعی ایران» نیز در کنار آن مطرح می‌شود؛ عنوانی که می‌تواند به ساخت بمب اتم از سوی ایران اشاره داشته باشد. طرح این مطالبه از سوی جریانی خاص، همراه با طرح پروژه‌هایی مجازی و حقیقی برای تزریق این مفهوم که ساخت بمب اتم تنها راه احیای بازدارندگی ایران در برابر تجاوز خارجی است، نشان می‌دهد احتمالاً طرحی بزرگ‌تر در دست اجراست.

از سال گذشته، یک جریان با رعایت جوانب احتیاط و به صورتی تدریجی، بر این موضوع تأکید می‌کند که ایران هزینه سیاسی و مادی ساخت سلاح هسته‌ای را در دو دهه گذشته پرداخت کرد، اما دست به این کار نزد.

پس از جنگ ۴۰ روزه، این جریان یک قدم جلوتر آمد و وارد موضوع فتوای آیت‌الله خامنه‌ای درباره حرمت تسلیحات کشتارجمعی شد. ابتدا در فضای مجازی این خط داغ شد که رهبر پیشین کشورمان، به‌کار بردن سلاح هسته‌ای را حرام اعلام کردند و در فتوای ایشان اشاره‌ای به ساخت این سلاح ـ با تأکید بر ایجاد بازدارندگی ـ نشده است.

جدیدترین خط هم که پیش از صدور بیانیه جبهه پایداری و چند فهرست یا تشکل سیاسی ناشناخته رادیکال آغاز شد و پیش از این هم به‌صورت جسته‌وگریخته شنیده می‌شد، این بود که فتوای حرمت تسلیحات کشتارجمعی از آیت‌الله خامنه‌ای گرفته شد. جمعی از چهره‌های اصلاح‌طلب و منتقد هم به این خواسته‌ها واکنش نشان دادند.

این‌که ایران از NPT خارج شود یا نشود، با دو موضوع ارتباط مستقیم دارد: تصمیم دارد بمب اتم بسازد یا نه و هزینه‌فایده این اقدام را چگونه ارزیابی می‌کند.

این‌که فتوا چیست، موضوعی فقهی است که با توجه به همین دو منطق، اگر در سطح حاکمیتی نیاز به آن احساس و ارزشمند تلقی شود، کاملاً قابل تغییر است. اما موضوع تنها در فتوا خلاصه نمی‌شود و ریشه‌ای‌تر از دعواهای جناحی داخلی است.

برای این‌که بفهمیم چرا جمهوری اسلامی ایران بمب اتم نمی‌سازد یا از NPT خارج نمی‌شود، ابتدا باید پاسخ چند سؤال را به‌صورت جدی حلاجی کنیم.

اول؛ ایران قرار است صرفاً از این معاهده خارج شود، بدون این‌که بمب اتم بسازد؟ این اقدام چه فایده‌ای برای کشور دارد؟ آیا بیش از پیش در سیبل امنیتی‌سازی قرار نمی‌گیریم؟ حمله اتمی آسانتر نمی‌شود؟

دوم؛ پس از خروجمان از NPT سلاح هسته‌ای را تست خواهیم کرد؟ این موضوع خود سؤال‌هایی درباره دو دهه تأکید بر برنامه هسته‌ای صلح‌آمیز به وجود خواهد آورد و موضع اصولی تهران در موضوع هسته‌ای زیرسوال خواهد رفت. در صورتی که این سلاح ساخته شده باشد و صرفاً رونمایی شود نیز همین خروجی را دارد.

سوم؛ با فرض این‌که ساخت بمب اتم برای ایران بازدارندگی به دنبال خواهد داشت و خروج از NPT منافع ملی را تأمین می‌کند، طرح این پرسش ضروری است که پس از اتفاقاتی که طی دو جنگ برای پروژه هسته‌ای ایران افتاد، آیا در حال حاضر امکان انجام این پروژه در ایران وجود دارد؟

چهار؛ آیا سلاح هسته‌ای بازدارندگی می‌آورد؟ پاسخ به این سؤال را می‌توانیم در همین دو جنگ اخیر که کشورمان از سر گذراند، پیدا کنیم. آیا زرادخانه هسته‌ای آمریکا و اسرائیل مانع حملات ایران شد؟