یافته‌های جدید پژوهشگران نشان می‌دهد انجام مستمر فعالیت‌های محرک ذهن می‌تواند افت شناختی در دوران سالمندی را متوقف یا حتی معکوس کند.
فرارو- در شرایطی که نگرانی‌ها پیرامون زوال عقل و افت حافظه در جهان رو به افزایش است، پژوهشگران دریافته‌اند مغز انسان تا سنین کهنسالی قابلیت انعطاف‌پذیری و بازسازی خود را حفظ می‌کند.
به گزارش فرارو به نقل از هافپست، پروفسور پل لیتل، استاد پژوهش‌های مراقبت‌های اولیه در دانشگاه ساوت‌همپتون، به همراه تیم پژوهشی خود مطالعه‌ای گسترده را بر روی ۱۱ هزار داوطلب در بازه سنی ۶۰ تا ۸۵ سال به اجرا درآورد. تمامی این شرکت‌کنندگان با درجات متفاوتی از اختلالات شناختی، از نوع خفیف تا شدید، مواجه بودند.
محققان این افراد را به سه گروه مجزا تفکیک کردند:
گروه اول (گروه کنترل): عادات و فعالیت‌های روزانه تحریک‌کننده ذهن در آن‌ها بررسی شد. سپس وضعیت شناختی افراد سنجیده شد و توصیه‌های علمی مبتنی بر شواهد شامل ورزش منظم، تغذیه متعادل و انجام سرگرمی‌های ذهنی دریافت کردند.
گروه دوم: علاوه بر دریافت راهنمایی‌های عمومی گروه اول، دسترسی اختصاصی به یک پایگاه اینترنتی ویژه تمرینات مغزی و دستورالعمل‌های سبک زندگی سالم به آنان اختصاص یافت.
گروه سوم: تمام خدمات ارائه شده به گروه دوم را دریافت کردند و افزون بر آن، دو جلسه مشاوره کوتاه با تسهیل‌گران سلامت نظیر پرستاران داشتند تا مشارکت فعال‌تری در سامانه داشته باشند.
پس از گذشت یک سال، عملکرد شناختی داوطلبان بار دیگر مورد ارزیابی بالینی قرار گرفت و دستاوردی شگفت‌آور به ثبت رسید. مطابق پیش‌بینی‌ها، گروه‌های دوم و سوم بهینه‌سازی بارزتری در توانایی‌های ذهنی نسبت به گروه کنترل ثبت کردند. با این حال، پژوهشگران از این واقعیت شگفت‌زده شدند که حتی در گروه اول، علائم افت شناختی در ۲۸ درصد از شرکت‌کنندگان به طور کامل ناپدید شده بود. در گروه دوم حدود ۳۳ درصد و در گروه سوم نزدیک به ۳۲ درصد از شرکت‌کنندگان موفق شدند روند افت شناختی خود را معکوس سازند.
از آنجا که سبک تغذیه و ورزش شرکت‌کنندگان در طول این بازه زمانی ثابت مانده بود، دانشمندان این بهبود چشمگیر را حاصل افزایش مداوم فعالیت‌های تحریک‌کننده ذهن ارزیابی کردند. اما این فعالیت‌های تقویت‌کننده ذهن شامل چه مواردی هستند؟
به گفته پروفسور لیتل و بر مبنای یافته‌های بالینی، این فهرست مواردی نظیر بازی‌های فکری، حل جدول، معماها، مطالعه کتاب، گوش دادن به موسیقی، نواختن یک ساز موسیقی، معاشرت‌های اجتماعی پویا، هم‌خوانی در گروه‌های سرود و یادگیری زبانی جدید را در بر می‌گیرد. علاوه بر این موارد، فعالیت‌های هنری و خلاقانه دیگری از قبیل طراحی، نقاشی، مجسمه‌سازی، بافندگی و نجاری نیز تأثیرات عمیقی در برانگیختن توان عصبی مغز دارند.
پروفسور لیتل با تاکید بر این دستاوردها خاطرنشان می‌سازد: «این آزمایش اثبات می‌کند مغز انسان ساختاری انعطاف‌پذیر است و می‌تواند حتی در دوران پیری مهارت‌های نوینی بیاموزد؛ بنابراین تمرین‌های کوچک روزمره تغییراتی بنیادین در مقابله با زوال عقل ایجاد می‌کنند.» متخصصان دانشگاه هاروارد نیز تاکید دارند این فعالیت‌ها ارتباطات عصبی جدیدی می‌سازند، تولید سلول‌های تازه را تسریع می‌کنند و با ایجاد «ذخیره شناختی»، سدی دفاعی در برابر تحلیل نورونی مغز پدید می‌آورند.
البته کارشناسان یادآور می‌شوند در کنار تمرینات ذهنی، مدیریت فشار خون، کنترل قند خون، حفظ وزن متناسب، ورزش منظم، رژیم غذایی سالم، پیگیری و درمان مشکلات شنوایی و برخورداری از ۷ الی ۸ ساعت خواب باکیفیت شبانه، ارکان اساسی سلامت بلندمدت مغز به شمار می‌روند.