اردبیل - ایرنا - اگرچه تابستان دوره اوج مصرف برق در استان اردبیل به شمار می‌رود، اما فصل زمستان نیز از منظر تأمین انرژی با چالش‌های خود همراه است و باید همه ما مشترکین از مصرف بی‌رویه خودداری کنیم تا در سرما با ناترازی و قطعی برق مواجه نشویم.
به گزارش ایرنا، تداوم فعالیت‌های اقتصادی، خدمات عمومی و زندگی روزمره شهروندان بیش از هر زمان دیگری به دسترسی پایدار انرژی برق وابسته شده و اختلال در تأمین آن می‌تواند از فعالیت واحدهای صنعتی و تولیدی گرفته تا خدمات درمانی، ارتباطات، حمل‌ونقل و تأمین آب آشامیدنی را تحت تأثیر قرار دهد.
استان اردبیل با دارا بودن نیروگاه سبلان، ظرفیت‌های تولید پراکنده، نیروگاه‌های تجدیدپذیر و شبکه گسترده توزیع برق از زیرساخت‌های مهم انرژی در شمال‌غرب کشور برخوردار است.
با توجه به شرایط اقلیمی و اهمیت استمرار خدمات عمومی، دستگاه‌های مسئول باید پیش از ورود به روزهای سرد، برنامه مشخصی برای مدیریت بار، تأمین سوخت نیروگاه‌ها، آماده‌سازی تجهیزات اضطراری و حفاظت از زیرساخت‌های حیاتی داشته باشند.
در این میان، همکاری مردم و کاهش مصرف غیرضروری هم می‌تواند مکمل اقدامات فنی و مدیریتی باشد اما مسئولیت اصلی تأمین برق پایدار، پیشگیری از خاموشی و افزایش تاب‌آوری شبکه بر عهده دستگاه‌های متولی است.
با توجه به شرایط اقلیمی سردسیر منطقه، افزایش استفاده از وسایل گرمایشی برقی و وابستگی بخش مهمی از تولید برق کشور به نیروگاه‌های حرارتی، اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
اگرچه میزان مصرف برق در فصل تابستان به دلیل استفاده از تجهیزات سرمایشی به اوج می‌رسد، اما زمستان نیز به دلیل افزایش مصرف گاز خانگی و احتمال محدودیت سوخت نیروگاه‌ها می‌تواند دوره‌ای حساس برای صنعت برق باشد.
مدیریت هوشمند و اصلاح الگوی مصرف برق
از دیدگاه کارشناسان انرژی، نخستین اقدام برای جلوگیری از بروز ناترازی برق، مدیریت تقاضا و کاهش مصرف غیرضروری در ساعات اوج بار است در فصل زمستان، استفاده هم‌زمان از بخاری‌های برقی، تجهیزات گرمایشی پرمصرف، وسایل برقی خانگی و سامانه‌های گرمایشی ساختمان‌ها می‌تواند فشار مضاعفی بر شبکه وارد کند.
از این رو، استفاده از تجهیزات دارای برچسب انرژی مناسب، خاموش کردن وسایل غیرضروری، استفاده از روشنایی LED، عایق‌کاری ساختمان‌ها و تنظیم صحیح سامانه‌های گرمایشی اهمیت زیادی دارد.
یکی از راهکارهای مؤثر، مدیریت بار از طریق کنتورهای هوشمند و سامانه‌های کنترل مصرف است این تجهیزات امکان شناسایی مشترکان پرمصرف، تشخیص الگوی مصرف و مدیریت هدفمند بار را فراهم می‌کنند همچنین انتقال فعالیت تجهیزات پرمصرف و برخی فرایندهای صنعتی به ساعات کم‌بار، می‌تواند بدون کاهش محسوس تولید، فشار را بر شبکه کاهش دهد.
کارشناسان معتقدند یکی از راهبردهای بلندمدت مقابله با ناترازی برق، توسعه نیروگاه‌های خورشیدی، زمین‌گرمایی، برق‌آبی کوچک و نیروگاه‌های تولید هم‌زمان برق و حرارت است.
استان اردبیل به دلیل برخورداری از ظرفیت‌های طبیعی و اقلیمی، قابلیت توسعه برخی از این منابع را دارد و توسعه نیروگاه‌های خورشیدی در ساختمان‌های دولتی، واحدهای صنعتی، شهرک‌های صنعتی و اراضی مستعد می‌تواند بخشی از نیاز شبکه را تأمین کند.
البته انرژی خورشیدی به دلیل وابستگی به تابش خورشید، به‌تنهایی تضمین‌کننده تأمین برق در شب‌های طولانی زمستان نیست بنابراین توسعه سامانه‌های ذخیره‌سازی انرژی، باتری‌های صنعتی، نیروگاه‌های پشتیبان و تولید پراکنده باید در کنار نیروگاه‌های تجدیدپذیر مورد توجه قرار گیرد.
کارشناسان حوزه مدیریت بحران بر این باورند که شبکه برق باید در برابر حوادث طبیعی، بارش سنگین برف، یخ‌زدگی خطوط، طوفان، سیلاب، نقص فنی تجهیزات و اختلال در تأمین سوخت نیروگاه‌ها تاب‌آوری لازم را داشته باشد.
در این راستا، تعمیرات پیشگیرانه پست‌ها و خطوط انتقال، نوسازی تجهیزات فرسوده، تأمین مولدهای برق اضطراری برای مراکز حیاتی، پیش‌بینی مسیرهای جایگزین تأمین برق و ایجاد سامانه‌های ارتباطی پشتیبان بسیار ضروری است.
همچنین برگزاری مانورهای مشترک میان شرکت برق، مدیریت بحران، هلال احمر، آتش‌نشانی، دستگاه‌های درمانی و سایر نهادهای خدمات‌رسان می‌تواند میزان آمادگی استان را در شرایط اضطراری افزایش دهد.
چگونه از خاموشی گسترده جلوگیری کنیم؟
در استان اردبیل با توجه به شرایط جغرافیایی، سرمای زمستان، احتمال بارش سنگین برف و اهمیت تأسیسات برق در تأمین خدمات عمومی، رعایت اصول پدافند غیرعامل باید یکی از محورهای اصلی برنامه‌ریزی دستگاه‌های مسئول باشد.
شناسایی و حفاظت پست‌های برق، مراکز کنترل و خطوط انتقال و توزیع حساس، پیش‌بینی مسیرهای جایگزین انتقال برق در صورت بروز اختلال در خطوط اصلی، تأمین ژنراتورهای اضطراری برای بیمارستان‌ها، مراکز درمانی، مراکز امدادی، مخابرات و تأسیسات حیاتی آب‌رسانی، تجهیز مراکز کنترل شبکه به سامانه‌های برق اضطراری و ارتباطی پشتیبان، مقاوم‌سازی تأسیسات در برابر برف، یخ‌زدگی، طوفان و سایر مخاطرات طبیعی، پیش‌بینی قطعات یدکی، ترانسفورماتورهای جایگزین و تجهیزات مورد نیاز برای تعمیر سریع شبکه از جمله راهکارهای لازم برای جلوگیری از خاموشی‌های گسترده است.
وظیفه شهروندان برای جلوگیری از خاموشی چیست؟
کارشناسان توصیه می‌کنند شهروندان از بخاری‌های برقی پرمصرف در کنار سایر وسایل گرمایشی به‌صورت هم‌زمان و غیرضروری استفاده نکنند و لامپ‌های کم‌مصرف و LED را جایگزین تجهیزات روشنایی قدیمی کنند.
همچنین لازم است شهروندان وسایل برقی غیرضروری را در ساعات اوج مصرف خاموش و از روشن گذاشتن وسایل گرمایشی برقی در اتاق‌های خالی خودداری کنند.
در ساختمان‌های مسکونی، سیم‌کشی و تجهیزات برقی فرسوده اصلاح ضمن اینکه از استفاده هم‌زمان چند وسیله پرمصرف روی یک مدار برق خودداری شود.
همچنین شهروندان باید توجه داشته باشند که استفاده از ژنراتورهای سوختی در فضای بسته خطر مسمومیت با مونوکسیدکربن و آتش‌سوزی دارد و این تجهیزات باید در فضای مناسب و با رعایت الزامات ایمنی نصب شوند.
بنابراین ضروری است خانوارها در صورت قطعی برق، از باز و بسته کردن مکرر کلیدها و دستکاری تجهیزات شبکه خودداری و هنگام استفاده از ژنراتور اضطراری، اصول ایمنی و اتصال استاندارد به شبکه داخلی ساختمان را رعایت کنند.
پایداری شبکه برق نیازمند هماهنگی دستگاه‌هاست
مسعود امامی‌یگانه، استاندار اردبیل، با اشاره به ضرورت آمادگی دستگاه‌های اجرایی برای مدیریت شرایط زمستانی گفت: هماهنگی دستگاه‌های اجرایی مربوطه برای تامین پایدار انرژی بسیار ضروری است.
وی افزود: تأمین پایدار برق یکی از ضرورت‌های مهم در ارائه خدمات عمومی و استمرار فعالیت‌های اقتصادی و تولیدی استان است و با توجه به شرایط اقلیمی اردبیل، همه دستگاه‌های اجرایی باید برای مدیریت مصرف و مقابله با شرایط احتمالی ناترازی انرژی آمادگی لازم را داشته باشند.
استاندار اردبیل با اشاره به مسئولیت دستگاه‌های اجرایی در کاهش مصرف انرژی ادامه داد: ادارات و سازمان‌های دولتی باید در زمینه اصلاح تجهیزات گرمایشی و روشنایی، کنترل مصرف برق، استفاده از سامانه‌های هوشمند و جلوگیری از هدررفت انرژی پیشگام باشند و گزارش اقدامات خود را به ستاد مدیریت مصرف انرژی ارائه کنند.
وی بر ضرورت هماهنگی شرکت توزیع برق، مدیریت بحران، شرکت پخش فرآورده‌های نفتی و دستگاه‌های خدمات‌رسان تأکید کرد و گفت: برنامه عملیاتی برای استمرار خدمات حیاتی در شرایط اضطراری تدوین می‌شود.
پایان خاموشی در اردبیل با ۱۰ درصد صرفه‌جویی امکان‌پذیر است
ناصر عبداللهیان مدیرعامل شرکت توزیع نیروی برق استان اردبیل با اشاره به وجود ۶۵۰ هزار مشترک در بخش خانگی و تجاری گفت: اگر مشترکان ۱۰ درصد در مصرف خود تعدیل کنند، عمده مشکلات برق استان حل خواهد شد.
وی اظهار کرد: با جمع‌آوری پنج هزار انشعاب غیرمجاز و در مجموع هزار و ۱۵ کیلومتر کابل و سیم غیرمجاز توسط نیروهای عملیاتی شرکت توزیع نیروی برق ۴۲ میلیون کیلووات ساعت انرژی مازاد در استان به چرخه بازگشت.
مدیرعامل شرکت برق استان اردبیل با بیان اینکه یکی از مهم‌ترین مگاپروژه‌های وزارت نیرو و شرکت توانیر جمع‌آوری انشعاب‌های غیرمجاز است، اظهار کرد: شرکت توزیع برق اجرای طرح مهتاب را برای مدیریت هوشمند تلفات انرژی برق و ساماندهی انشعاب‌های غیرمجاز برق در نقاط مختلف استان آغاز کرده است.
مدیرعامل شرکت توزیع نیروی برق استان اردبیل اضافه کرد: با اجرای این طرح علاوه بر جمع‌آوری روشنایی غیرمجاز دستفروشان در مجموع ۳۲ هزار مورد تعدیل روشنایی انجام و هفت هزار و ۴۴۷ دستگاه کنتور جدید و ۹۵۵ مورد انشعاب غیردایم در استان نصب شد.
وی با بیان اینکه طرح ملی و جهادی مهتاب صرفاً یک طرح فنی نیست، بلکه یک حرکت ملی برای حفاظت سرمایه‌های کشور و حقوق مشترکان قانونمند است، افزود: با اجرای این طرح تاکنون ۲ هزار و ۴۰۰ مگاوات انرژی ذخیره‌سازی شده که این رقم معادل ۲ برابر تولید نیروگاه سیکل ترکیبی سبلان است.
مدیرعامل شرکت توزیع نیروی برق استان اردبیل با اشاره به وجود هزار و ۲۰۰ ساختمان و انشعاب اداری در استان اردبیل بیان کرد: تمام این واحدها به کنتور هوشمند مجهز شده است.
وی اظهار کرد: توسعه بسترهای تولید انرژی تجدیدپذیر در استان به خوبی پیش می‌رود و پیش‌بینی می‌شود طی ماه آینده ۲ نیروگاه هرکدام به ظرفیت سه مگاوات در شهرستان‌های نمین و خلخال (گزاز) به بهره‌برداری برسد.
عبداللهیان بیان کرد: مجوزهای لازم برای احداث نیروگاه‌های خورشیدی جدید از جمله ۵۰ مگاوات توسط قرارگاه خاتم‌الانبیاء در محوطه فرودگاه بین‌المللی اردبیل و ۵۹ مگاوات دیگر نیز در دیگر مناطق نقاط مختلف استان صادر شده که عملیات اجرای آنها پس از ارائه تسهیلات آغاز خواهد شد.
مدیرعامل شرکت توزیع نیروی برق استان اردبیل اضافه کرد: توسعه زیرساخت‌های مرتبط با انرژی‌های تجدیدپذیر نقش مهمی در تأمین پایدار برق، کاهش ناترازی انرژی و حمایت از بخش‌های تولیدی و کشاورزی استان خواهد داشت.
آمادگی دستگاه‌ها برای خاموشی احتمالی برق اردبیل
علیرضا علیپور، مدیرکل مدیریت بحران استانداری اردبیل، بر ضرورت آمادگی دستگاه‌های خدمات‌رسان برای مقابله با پیامدهای احتمالی اختلال در شبکه برق تأکید کرد.
وی افزود: مدیریت بحران برق نیازمند برنامه‌ریزی پیشگیرانه، شناسایی زیرساخت‌های حساس و هماهنگی میان دستگاه‌های مسئول است و نباید اقدامات لازم به زمان وقوع حادثه موکول شود.
علیپور با اشاره به ضرورت تأمین برق مراکز حیاتی بیان کرد: بیمارستان‌ها، مراکز درمانی، تأسیسات آب‌رسانی، مراکز امدادی و ارتباطی باید به تجهیزات برق اضطراری مجهز باشند و دستگاه‌های مسئول از آمادگی و عملکرد صحیح ژنراتورها و سامانه‌های پشتیبان اطمینان حاصل کنند.
مدیرکل مدیریت بحران استانداری اردبیل همچنین بر ضرورت برگزاری رزمایش‌های تخصصی، شناسایی نقاط آسیب‌پذیر شبکه، پیش‌بینی مسیرهای جایگزین تأمین برق و آموزش نیروهای عملیاتی تأکید کرد و افزود: هماهنگی میان شرکت برق، هلال احمر، آتش‌نشانی و سایر دستگاه‌های خدمات‌رسان از الزامات مدیریت بحران است.
به گزارش ایرنا، در حال حاضر برق مورد نیاز استان اردبیل از نیروگاه سبلان تامین می‌شود که یکی از نیروگاه‌های سیکل ترکیبی با ظرفیت اسمی یک هزار و ۴۵۰ مگاوات و تولید واقعی یک هزار و ۲۵۰ مگاوات است که ۶ واحد گازی ۱۵۹ مگاواتی و سه واحد بخار ۱۶۰ مگاواتی دارد و ۲ برابر نیاز استان برق تولید می‌کند.