صنعت هوش مصنوعی آمریکا با چهار چالش هم‌زمان روبه‌روست: مخالفت عمومی با گسترش مراکز داده، نگرانی درباره ایمنی و کنترل‌پذیری سامانه‌ها، تردید سرمایه‌گذاران نسبت به بازده هزینه‌های سنگین و حاشیه‌های مدیریتی شرکت‌های بزرگ. مخالفت رأی‌دهندگان با ۴۰ مورد از ۴۱ طرح مراکز داده و برنامه دموکرات‌ها برای افزایش نظارت کنگره، فشار سیاسی بر این صنعت را بیشتر کرده است. افت سهام شرکت‌های فناوری نیز نشانه نگرانی بازار است.

فرارو- اریکا پَندی، خبرنگار حوزه کسب‌وکار در رسانه آکسیوس

به گزارش فرارو به نقل از آکسیوس، صنعت هوش مصنوعی آمریکا که تا همین اواخر با رشد سریع سرمایه‌گذاری و حمایت سیاسی روبه‌رو بود، اکنون با چهار بحران هم‌زمان در حوزه سیاست، ایمنی، اقتصاد و مدیریت مواجه شده است. افزایش مخالفت عمومی با مراکز داده، نگرانی درباره کنترل‌پذیری سامانه‌های هوشمند، تردید سرمایه‌گذاران نسبت به بازده مالی این صنعت و حاشیه‌های مدیریتی شرکت‌های بزرگ، اعتماد عمومی به غول‌های فناوری را تحت فشار قرار داده است.

این تحولات در آستانه آغاز فعالیت کنگره جدید اهمیت بیشتری پیدا می‌کند؛ جایی که دموکرات‌ها قصد دارند نظارت و قانون‌گذاری درباره هوش مصنوعی را در اولویت قرار دهند. هم‌زمان، شماری از جمهوری‌خواهان نیز با رویکردی انتقادی به فعالیت شرکت‌های بزرگ فناوری نزدیک شده‌اند.

بحران سیاسی؛ مخالفت عمومی با گسترش مراکز داده

هوش مصنوعی برای نخستین بار در انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا به یکی از موضوعات مستقیم رأی‌گیری تبدیل شد. مجموعه‌ای از طرح‌های مرتبط با احداث مراکز داده در ایالت‌های مختلف به رأی گذاشته شد و بر اساس آمار گزارش‌شده، رأی‌دهندگان در ۴۰ مورد از ۴۱ مورد با این طرح‌ها مخالفت کردند. این مخالفت‌ها نشان‌دهنده افزایش حساسیت عمومی نسبت به گسترش زیرساخت‌های هوش مصنوعی است؛ زیرساخت‌هایی که به زمین، انرژی و منابع گسترده نیاز دارند و نگرانی‌هایی درباره پیامدهای محلی آن‌ها ایجاد کرده‌اند.

بر اساس گزارشی از رویترز، دموکرات‌ها در نظر دارند پس از به دست گرفتن کنترل کنگره در ژانویه، مجموعه‌ای از طرح‌های قانونی برای تنظیم فعالیت صنعت هوش مصنوعی ارائه کنند. احضار مدیران ارشد شرکت‌های بزرگ فناوری برای پاسخ‌گویی در جلسات کنگره نیز بخشی از برنامه آن‌ها خواهد بود. در نتیجه، شرکت‌هایی که پیش‌تر عمدتاً با تعهدات داوطلبانه درباره ایمنی فعالیت می‌کردند، ممکن است با نظارت قانونی و الزامات سخت‌گیرانه‌تری روبه‌رو شوند.

بحران ایمنی؛ نگرانی درباره کنترل سامانه‌های هوشمند

دومین محور بحران به امنیت و کنترل‌پذیری هوش مصنوعی مربوط است. افشای رخنه امنیتی مرتبط با هگینگ‌فیس و شرکت اوپن‌ای‌آی در ماه ژوئیه، نگرانی‌هایی درباره پیامدهای فعالیت سامانه‌هایی ایجاد کرد که ممکن است فراتر از نظارت مؤثر انسان عمل کنند.

پس از آن، گزارش‌ها و هشدارهای متعددی از سوی مدیران و مهندسان صنعت درباره خطرهای فناوری هوش مصنوعی منتشر شد. برخی از فعالان این حوزه حتی درباره احتمال تهدید بقای بشر در صورت توسعه کنترل‌نشده این فناوری هشدار داده‌اند. بر اساس گزارش مدیسون میلز در آکسیوس، شرکت‌های اوپن‌ای‌آی و آنتروپیک در حال بررسی ده‌ها هزار رخداد امنیتی هستند. همچنین نگرانی‌هایی درباره دسترسی عامل‌های هوش مصنوعی که به‌درستی ارزیابی نشده‌اند، به حساب‌های بانکی در آمریکا مطرح شده است. این تحولات پرسش مهمی را پیش روی شرکت‌های فناوری قرار داده است: چگونه می‌توان سامانه‌هایی را که توانایی انجام مستقل وظایف پیچیده دارند، بدون ایجاد خطر برای کاربران و زیرساخت‌های حیاتی توسعه داد؟

بحران مالی؛ تردید درباره بازده سرمایه‌گذاری‌های سنگین

سومین بحران به اقتصاد صنعت هوش مصنوعی مربوط است. شرکت‌های بزرگ فناوری در سال‌های اخیر سرمایه‌گذاری‌های عظیمی برای توسعه مدل‌ها، تراشه‌ها و مراکز داده انجام داده‌اند، اما اکنون بخشی از سرمایه‌گذاران درباره زمان و میزان بازگشت این هزینه‌ها تردید دارند. افت سهام شرکت‌های فناوری از نشانه‌های این نگرانی است. سهام انویدیا در هفته مورد اشاره ۱۳ درصد کاهش یافت و از زمان انتشار نخستین گزارش نیویورک‌تایمز در اواخر اکتبر درباره ارتباطات جنسن هوانگ با فردی مظنون به جاسوسی برای چین، نزدیک به ۲۵ درصد از ارزش خود را از دست داده است.

چشم‌انداز عرضه اولیه سهام شرکت آنتروپیک نیز با انتظارات قبلی فاصله گرفته است. ارزش‌گذاری پیش‌بینی‌شده این شرکت حدود ۶۰۰ میلیارد دلار کمتر از رقمی عنوان شده که برخی سرمایه‌گذاران چند ماه پیش انتظار داشتند. این وضعیت نشان می‌دهد بازار دیگر صرفاً بر اساس وعده‌های آینده هوش مصنوعی ارزش‌گذاری نمی‌کند و شرکت‌ها باید توانایی خود را برای تبدیل سرمایه‌گذاری‌های سنگین به درآمد و سود پایدار نشان دهند.

بحران مدیریتی؛ تمرکز قدرت در دست مدیران معدود

چهارمین بحران به مدیران و ساختار قدرت در شرکت‌های بزرگ هوش مصنوعی مربوط می‌شود. استعفای جنسن هوانگ از سمت مدیریتی در انویدیا، پس از انتشار گزارش‌هایی درباره روابط شخصی و حاشیه‌های مرتبط با او، پرسش‌هایی درباره آسیب‌پذیری مدیران شرکت‌هایی ایجاد کرده است که نقش مهمی در اقتصاد و سیاست فناوری آمریکا دارند. افت ارزش سهام انویدیا نیز نمونه‌ای از پیامدهای احتمالی تمرکز قدرت و نفوذ اقتصادی در دست تعداد محدودی از مدیران برجسته فناوری تلقی می‌شود.

دونالد ترامپ حدود شش هفته پیش اعلام کرده بود مدیران ارشد شرکت‌های هوش مصنوعی با یک توافق داوطلبانه ایمنی موافقت کرده‌اند. با این حال، تحولات اخیر نشان می‌دهد چنین توافق‌هایی به‌تنهایی برای رفع نگرانی‌های عمومی و سیاسی کافی نیستند. بخشی از مشکلات کنونی را می‌توان پیامد طبیعی بلوغ یک صنعت نوظهور دانست: سرمایه‌گذاران خواهان بازدهی هستند، قانون‌گذاران مسئولیت‌پذیری بیشتری مطالبه می‌کنند و افکار عمومی نسبت به پیامدهای فناوری حساس‌تر شده است. این وضعیت شباهت‌هایی با تجربه شبکه‌های اجتماعی دارد؛ صنعتی که زمانی نماد نوآوری و پیشرفت در سیلیکون‌ولی بود، اما به‌تدریج با انتقادهای گسترده درباره حریم خصوصی، قدرت انحصاری و آثار اجتماعی مواجه شد.

با این تفاوت که سرعت رشد و گسترش هوش مصنوعی بسیار بیشتر بوده است. اکنون شرکت‌های این حوزه باید هم‌زمان اعتماد عمومی را بازسازی کنند، امنیت محصولات خود را افزایش دهند، سرمایه‌گذاران را درباره بازده اقتصادی متقاعد سازند و خود را برای نظارت سخت‌گیرانه‌تر آماده کنند. به این ترتیب، آینده صنعت هوش مصنوعی فقط به پیشرفت فنی مدل‌ها و تراشه‌ها وابسته نخواهد بود؛ بلکه توانایی شرکت‌ها برای پاسخ‌گویی، مدیریت خطرها و جلب دوباره اعتماد جامعه نیز در تعیین مسیر این صنعت نقش اساسی خواهد داشت.