جوان آنلاین: از روزی که ترامپ وارد کاخ سفید شد اقتصاد و سیاست‌های دنیا یک روز خوش به خود ندیده‌اند. جنگ‌های تعرفه‌ای، جنگ با ایران و سپس تبعات بسته شدن تنگه هرمز رویداد‌هایی هستند که پس از چند ماه از ورود وی به کاخ سفید آغاز شدند و همچنان ادامه دارند. براساس گزارش‌ها، قیمت نفت به مرز ۱۵۰ دلار رسید. همزمان با افزایش قیمت سوخت، افزایش کرایه نفتکش‌ها و کاهش ذخایر نفتی، خطوط هوایی نیز با بحران‌های فزاینده‌ای روبه‌رو شدند و پیش‌بینی می‌شود زمستان پیش‌رو بسیاری از خطوط هواپیمایی را با کاهش پروازها مواجه کند. هرچند ترامپ تلاش کرده تا یک ماه مانده به انتخابات میان‌دوره‌ای که در آن قیمت انرژی به یک مشکل عمده برای حزب او تبدیل شده است با بازکردن موقت مسیر فروش گازوئیل از روسیه دست‌کم فشار را از روی این سوخت بردارد، اما تحلیلگران معتقدند ارقام دخیل بخش کوچکی از تولید و مصرف روزانه گازوئیل ایالات متحده است و تأثیر فوری قیمت ناچیز خواهد بود.
مدیرعامل شرکت نفتی شورون با اشاره به کاهش ذخایر احتیاطی نفت و سوخت در جهان گفت: بازار نفت نسبت به مراحل اولیه جنگ اسرائیل و حماس شکننده‌تر شده و کف قیمت‌ها در حال افزایش است. شرکت شورون، یک شرکت بزرگ نفت و گاز امریکایی است که در حوزه‌های اکتشاف و تولید نفت و گاز، پالایش، تولید سوخت و فعالیت‌های انرژی در کشور‌های مختلف جهان فعال است.
براساس اعلام مایک ورث، در حالی که معاملات آتی نفت برنت در محدوده ۱۰۰ دلار انجام می‌شود قیمت نفت خام فیزیکی تحویلی در آسیا اکنون به ۱۵۰ دلار در هر بشکه نزدیک شده است. ورث همچنین با اشاره به محدودیت‌های فزاینده در بازار فرآورده‌های نفتی گفت که در ماه‌های اخیر، قیمت بنزین و گازوئیل به‌مراتب بیشتر از قیمت نفت خام افزایش یافته است.
جدی شدن خطر اتمام آخرین ذخایر احتیاطی نفت جهان
از زمان آغاز تجاوز نظامی امریکا و رژیم صهیونیستی به ایران، جهان بیش از یک میلیارد بشکه نفت خام از ذخایر خود برداشت کرده است. آژانس بین‌المللی انرژی اوایل هفته گذشته، پس از مشورت با کشور‌های عضو گروه ۷ اعلام کرد که ۱۰۰میلیون بشکه دیگر از ذخایر گازوئیل، بنزین و نفت خام را آزاد خواهد کرد. این اقدام بخشی از طرحی است که در ماه مارس برای آزادسازی ۴۰۰میلیون بشکه نفت در واکنش به مختل شدن عرضه از خلیج فارس پس از تجاوز نظامی امریکا و رژیم صهیونیستی به ایران اعلام شده بود، اما مشکل در این روند آزادسازی این است که ذخایر در حال خالی شدن هستند.
براساس آخرین گزارش ماهانه نفت آژانس بین‌المللی انرژی که مربوط به سپتامبر است، ذخایر جهانی نفت در ماه اوت ۹۵ میلیون بشکه کاهش یافت. بدین ترتیب، مجموع برداشت‌ها از ماه فوریه به ۵۰۷ میلیون بشکه رسید که معادل ۸/۲ میلیون بشکه در روز است.
تنها خبر مثبت در گزارش آژانس این بود که ذخایر تجاری کشور‌های عضو سازمان همکاری و توسعه اقتصادی به میزان ۲۳میلیون بشکه افزایش یافت و کاهش ۱۹میلیون بشکه‌ای ذخایر استراتژیک را جبران کرد. با این حال، این خبر خوش دیری نپایید. اوایل هفته گذشته امین ناصر، مدیرعامل شرکت آرامکو هشدار داد که ذخایر نفت جهان به سطوح خطرناکی کاهش یافته است و تلویحاً اشاره کرد که چشم‌انداز پر کردن مجدد آنها چندان نزدیک نیست.
ناصر خاطرنشان کرد: جبران ذخایر برداشت شده، ممکن است تا دو سال طول بکشد، آن هم تنها پس از بازگشایی تنگه هرمز. در حالی که جهان منتظر وقوع این اتفاق است، ذخایر خود را مصرف می‌کند و در صورت تداوم جنگ تا سال ۲۰۲۷، خود را در معرض شوک‌های شدیدتر عرضه قرار می‌دهد.
هزینه‌های کمرشکن اجاره ابرنفتکش
در کنار کمبود عرضه نفت و ریسک جابه‌جایی نفت و فرآورده‌های نفتی از تنگه هرمز، دستپخت دیگر ترامپ برای اقتصاد جهانی گران شدن هزینه‌های جابه‌جایی است. هزینه اجاره یک ابرنفتکش برای حمل ۲میلیون بشکه نفت امریکا از خلیج مکزیک به چین در ماه نوامبر به ۸۰ میلیون دلار رسید. این یعنی حدود ۴۰ دلار برای هر بشکه، در برابر ۸ دلار پیش از جنگ.
به گفته تاجران و کارگزاران، با چنین هزینه حملی، معاملات نفتی دیگر توجیه اقتصادی ندارد. شرکت کاسموی ژاپنی به‌طور موقت یک ابرنفتکش را به ازای ۸۱ میلیون دلار اجاره کرده، اما تلاش سایرین از جمله اس‌کی انرژی کره‌جنوبی و ترافیگورا برای اجاره با ۷۶ میلیون دلار ناموفق بوده است. بعضی معامله‌گران هم به کشتی‌های کوچک‌تر روی آورده‌اند. شرکت چندملیتی ترافیگورا یک نفتکش را با ۲۴میلیون دلار برای حمل نفت امریکا به ژاپن اجاره کرد.
بالا رفتن هزینه‌های خطوط هوایی
با تداوم سیاست‌های مخرب ترامپ برای اقتصاد جهانی و تداوم محدودیت‌ها در تنگه هرمز، زنگ خطر بحران سوخت در خطوط هواپیمایی نیز به صدا درآمده است. مدیران صنایع هوایی هشدار داده‌اند که قیمت‌های بالای سوخت آنها را مجبور به کاهش پروازها، قطع هزینه‌ها و به تأخیر انداختن پرداخت‌های هواپیما‌های لیزینگ کرده است. مدیران اجرایی زنگ خطری را به صدا درمی‌آورند که این صنعت وارد اولین زمستان خود از زمان جنگ ایران شده است، جنگی که شوک انرژی را به راه انداخت و سود‌ها را تضعیف کرد.
ایزی‌جت، یکی از بزرگ‌ترین خطوط هواپیمایی اروپا و لوفت‌هانزای آلمان از جمله شرکت‌هایی هستند که ظرفیت خود را برای عبور از فصل زمستان کاهش می‌دهند. دلتا ایرلاینز چند روز پیش پیش‌بینی سود سالانه خود را کاهش داد و گفت که افزایش قیمت‌های سوخت ناشی از درگیری‌های خاورمیانه برایش هزینه‌ای معادل ۶ میلیارد دلار اضافی در سال جاری به همراه خواهد داشت.
مایکل او‌لیری، رئیس ایرلاین رایان‌ایر هم وضعیت پیش آمده برای صنایع هوایی را یک بحران تمام‌عیار دانست و گفت: همه سال آینده در عذاب خواهند بود و فقط تلاش می‌کنیم آن را تا جایی که ممکن است اصلاح کنیم.
مایکل فرومن در یادداشتی در روزنامه نیویورک تایمز اقدام ایران در واکنش به حمله رژیم امریکایی- صهیونی و مدیریت هوشمند در تنگه هرمز را اقدامی مهم در تاریخ جهان عنوان کرد و گفت: امروز، ایران از گلوگاه جغرافیا استفاده می‌کند که به قدمت تاریخ است. تنگه هرمز، آبراهی که پیش از جنگ حدود ۲۰ درصد نفت و گاز جهان را جابه‌جا می‌کرد، در اختیار ایران است و این کشور از توانایی خود برای بستن تنگه یا تحمیل هزینه‌ها استفاده می‌کند. بسیاری از کارشناسان مصائب ترامپ برای اقتصاد جهان را ادامه‌دار می‌بینند و معتقدند بازار نفت دست‌کم در میان‌مدت حال و روز خوشی نخواهد داشت.