تنگه هرمز و تضمین حقوق ایران، دو محور اصلی هر توافق احتمالی با آمریکاست؛ توافقی که به گفته یک نماینده مجلس، بدون تأمین مطالبات ایران نمی‌تواند پایدار بماند.
باشگاه خبرنگاران جوان؛ آرزو رئوفی‌راد - بیژن نوباوه، نماینده مجلس شورای اسلامی، با اشاره به اهمیت راهبردی تنگه هرمز اظهار کرد: باراک اوباما، رئیس‌جمهور اسبق آمریکا، از این گذرگاه به‌عنوان برگ برنده و حق وتوی ایران در برابر آمریکا یاد کرده است. این موضوع نشان می‌دهد تنگه هرمز چه جایگاه تعیین‌کننده‌ای در معادلات راهبردی دارد و چگونه می‌تواند بر محاسبات نظامی و اقتصادی قدرت‌های بزرگ تأثیر بگذارد.
وی افزود: اگر آمریکا در عرصه نظامی از برتری قابل‌توجهی برخوردار است، در تنگه هرمز با ظرفیت راهبردی ایران روبه‌روست؛ ظرفیتی که نمی‌توان آن را نادیده گرفت. هیچ توافقی نیز نمی‌تواند بدون به‌رسمیت شناختن حقوق ایران در این گذرگاه شکل بگیرد. اگر آمریکا بخواهد این حقوق را از مردم ایران سلب کند، دستیابی به صلح امکان‌پذیر نخواهد بود.
تنگه هرمز؛ اهرمی فراتر از برتری نظامی آمریکا
نوباوه با تأکید بر نقش تنگه هرمز در انتقال انرژی جهان بیان کرد: موقعیت جغرافیایی ایران و توان تاب‌آوری مردم، از مهم‌ترین مؤلفه‌های قدرت کشور است. اهمیت این گذرگاه صرفاً به مسائل نظامی محدود نمی‌شود، بلکه جریان انتقال نفت و گاز جهان را نیز تحت تأثیر قرار می‌دهد و هرگونه تشدید درگیری می‌تواند هزینه‌های سنگینی برای کشور‌های مختلف ایجاد کند.
وی با اشاره به تهدید‌های نظامی آمریکا علیه ایران تصریح کرد: بخشی از این تهدید‌ها با هدف ایجاد فشار روانی و تضعیف اراده مردم مطرح می‌شود. به گفته وی، ایران در جریان درگیری‌های گذشته تجربیاتی به دست آورده که می‌تواند در مواجهه با تهدید‌های آینده مورد استفاده قرار گیرد.
این نماینده مجلس با اشاره به توان دفاعی ایران خاطرنشان کرد: آمریکا با ایران فاصله جغرافیایی زیادی دارد، اما رژیم صهیونیستی در نزدیکی ایران قرار گرفته است و همین موضوع معادلات تقابل را پیچیده می‌کند. وی همچنین معتقد است تجربه درگیری‌های اخیر، آسیب‌پذیری اسرائیل در برابر توان نظامی ایران را آشکار کرده است.
نوباوه با اشاره به تجربه مذاکرات ایران و آمریکا اظهار کرد: واشنگتن در مقاطع مختلف از مذاکره سخن گفته، اما هم‌زمان مسیر تقابل نظامی را دنبال کرده است. از این رو، باید پرسید آیا آمریکا واقعاً به دنبال حل‌وفصل مسالمت‌آمیز اختلافات است یا مذاکره را ابزاری برای پیشبرد اهداف خود می‌داند.
وی افزود: تجربه مذاکرات گذشته نشان داده است که صرف اعلام توافق یا پذیرش برخی شروط، تضمینی برای اجرای تعهدات نیست؛ بنابراین ایران نمی‌تواند بدون دریافت تضمین‌های عملی، بار دیگر به وعده‌های آمریکا اعتماد کند.
این نماینده مجلس تأکید کرد: از نگاه ایران، تأمین حقوق کشور، جبران خسارت‌ها و پایان حضور نظامی آمریکا در منطقه از موضوعاتی است که باید در روند هرگونه توافق مورد توجه قرار گیرد. همچنین حقوق هسته‌ای ایران نباید به ابزاری برای فشار سیاسی تبدیل شود.
نوباوه درباره تهدید‌های نظامی علیه ایران نیز گفت: تهدید به استفاده از تسلیحات قدرتمند، به‌خودی‌خود به معنای توانایی تغییر معادلات سیاسی و اجتماعی کشور نیست. وی با اشاره به آنچه تجربه ایران در مواجهه با فشار‌های خارجی خواند، افزود که توان دفاعی و انسجام اجتماعی از عوامل مؤثر در مقابله با چنین تهدید‌هایی هستند.
امنیت منطقه باید به دست کشور‌های منطقه تأمین شود
نوباوه با انتقاد از حضور نظامی آمریکا در منطقه بیان کرد: مسئولیت پیامد‌های انسانی و اقتصادی جنگ بر عهده طرفی است که آن را آغاز کرده است. وی با اشاره به پیامد‌های درگیری‌ها برای کشور‌های منطقه گفت حضور نظامی آمریکا نتوانسته امنیت پایدار را تضمین کند و در شرایط بحران می‌تواند مخاطرات بیشتری برای کشور‌های میزبان ایجاد کند.
وی با اشاره به آسیب‌پذیری زیرساخت‌های نظامی آمریکا در منطقه افزود: اتفاقات مربوط به پایگاه‌ها و سامانه‌های نظامی آمریکا نشان داده است که اتکا به حضور نیرو‌های خارجی لزوماً امنیت کشور‌های میزبان را تضمین نمی‌کند. به گفته وی، کشور‌های منطقه باید این واقعیت را در محاسبات امنیتی خود در نظر بگیرند.
این نماینده مجلس تأکید کرد: ایران در دهه‌های گذشته همواره بر ضرورت تأمین امنیت منطقه از سوی کشور‌های منطقه تأکید داشته است. همکاری کشور‌های حوزه خلیج فارس برای ایجاد ترتیبات امنیتی مشترک می‌تواند زمینه کاهش تنش‌ها و جلوگیری از تکرار درگیری‌ها را فراهم کند.
نوباوه با اشاره به فشار‌های اقتصادی و تحریم‌ها اظهار کرد: آمریکا در جریان تقابل با ایران از ابزار‌های نظامی، سیاسی و اقتصادی استفاده کرده است، اما ادامه فشار‌ها لزوماً به معنای
حقوق هسته‌ای ایران نیز قابل چشم‌پوشی نیست
وی افزود: پیامد‌های جنگ و اختلال در انتقال انرژی می‌تواند اقتصاد کشور‌های مختلف، به‌ویژه کشور‌های وابسته به واردات نفت و گاز، را تحت فشار قرار دهد. در آستانه فصل سرما نیز افزایش هزینه‌های انرژی و مشکلات صنایع می‌تواند ابعاد گسترده‌تری پیدا کند.
نوباوه با اشاره به مخالفت‌هایی که به گفته وی در آمریکا و برخی کشور‌های اروپایی با ادامه جنگ مطرح شده است، خاطرنشان کرد: هزینه‌های اقتصادی و سیاسی درگیری می‌تواند بر مواضع دولت‌ها و افکار عمومی تأثیر بگذارد. وی گفت: کشور‌های مختلف در نهایت منافع اقتصادی و امنیتی خود را در محاسباتشان لحاظ خواهند کرد.
نوباوه همچنین نقش کشور‌های منطقه در پایان دادن به جنگ را مهم دانست و گفت این کشور‌ها باید واقعیت‌های موجود را بپذیرند و امنیت خود را صرفاً به حضور نظامی آمریکا گره نزنند. همکاری منطقه‌ای می‌تواند به کاهش وابستگی امنیتی و جلوگیری از تکرار بحران کمک کند.
نوباوه در پایان با تأکید بر نبود تضمین قطعی برای جلوگیری از تکرار جنگ اظهار کرد: هرگونه مذاکره باید بر پایه تأمین حقوق ایران، تضمین اجرای تعهدات و جلوگیری از تکرار حملات انجام شود. حقوق هسته‌ای ایران نیز قابل چشم‌پوشی نیست و کشورمان باید در تصمیم‌گیری‌های خود، منافع ملی و ابزار‌های قانونی و دیپلماتیک موجود را مدنظر قرار دهد.