رئیس سازمان هواشناسی اعلام کرد با وجود احتمال افزایش ۶۰ تا ۷۰ میلی‌متری بارش‌ها نسبت به میانگین بلندمدت، احیای منابع آب زیرزمینی به زمان طولانی و تداوم مدیریت دقیق نیاز دارد.
به گزارش وزارت نیرو، سحر تاج‌بخش، رئیس سازمان هواشناسی کشور، با اشاره به آخرین پیش‌بینی‌های اقلیمی و تقویت پدیده ال‌نینو اظهار کرد: بر اساس نقشه‌ها و مدل‌های پیش‌بینی، احتمال وقوع بارش‌های فراتر از نرمال در کشور از اوایل آذرماه حدود ۷۰ درصد برآورد می‌شود؛ با این حال، شدت بارش‌های پیش‌بینی‌شده در مقایسه با برآورد‌های اولیه کمتر است.
وی با بیان اینکه ال‌نینو به‌تنهایی تعیین‌کننده وضعیت بارش‌های ایران نیست، افزود: در برخی دوره‌های وقوع این پدیده، کشور بارش‌های بیشتری را تجربه کرده است، اما این ارتباط همیشگی و قطعی نیست و شاخص‌های اقلیمی دیگری از جمله وضعیت اقیانوس هند و اطلس و نوسانات میان‌فصلی نیز بر الگو‌های بارشی کشور تأثیر می‌گذارند.
رئیس سازمان هواشناسی کشور درباره مناطق مستعد بارش‌های بیش از نرمال گفت: تمرکز بارش‌ها بیشتر در مناطق واقع در حاشیه رشته‌کوه‌های البرز و زاگرس پیش‌بینی می‌شود. نوار شمالی کشور در مقطع کنونی تحت تأثیر سامانه‌های بارشی قرار دارد و به‌تدریج استان‌های غربی و مناطق واقع در دامنه‌های زاگرس، از جمله تهران، نیز می‌توانند شاهد فعالیت سامانه‌های بارشی باشند.
تاج‌بخش با تأکید بر ضرورت توجه به مخاطرات احتمالی بارش‌های شدید افزود: فراتر از نرمال بودن بارش‌ها الزاماً به معنای وقوع سیلاب نیست؛ با این حال، فرسودگی برخی زیرساخت‌ها، تغییر کاربری اراضی و پیامد‌های تغییر اقلیم می‌تواند خطر بروز سیلاب را در صورت وقوع بارش‌های شدید و متمرکز افزایش دهد. ازاین‌رو، پیگیری پیش‌بینی‌ها و هشدار‌های کوتاه‌مدت هواشناسی برای شناسایی مخاطرات و اتخاذ اقدامات پیشگیرانه اهمیت ویژه‌ای دارد.
وی با اشاره به برآورد‌های مدل‌های پیش‌بینی درباره میزان بارش‌ها خاطرنشان کرد: در برخی مناطق، افزایش بارش در حدود ۶۰ تا ۷۰ میلی‌متر نسبت به میانگین بلندمدت محتمل است؛ البته این میزان در همه مناطق کشور یکسان نیست و تأثیر آن با توجه به شرایط اقلیمی و میانگین بارش هر منطقه متفاوت خواهد بود.
رئیس سازمان هواشناسی کشور با اشاره به استمرار خشکسالی و فشار بر منابع آب کشور گفت: کمبود آب ایران حاصل یک یا دو سال خشکسالی نیست، بلکه نتیجه دوره‌ای طولانی از کم‌بارشی و چالش‌های مدیریت منابع آب است. حتی اگر بارش‌های یک سال آبی به محدوده نرمال برسد، نمی‌توان نتیجه گرفت که کشور از خشکسالی، به‌ویژه خشکسالی هیدرولوژیک و افت منابع آب زیرزمینی، خارج شده است.
تاج‌بخش افزود: احیای منابع آب زیرزمینی و جبران کسری انباشته‌شده این منابع به زمان طولانی و تداوم شرایط مناسب بارشی نیاز دارد؛ بنابراین، حتی در صورت تحقق بارش‌های فراتر از نرمال نیز مدیریت دقیق و مستمر منابع آب باید در اولویت قرار گیرد.
وی در پایان تأکید کرد: ال‌نینو به‌خودی‌خود به معنای وقوع سیلاب نیست و مخاطراتی مانند سیلاب باید بر اساس شرایط جوی هر منطقه و با اتکا به پیش‌بینی‌ها و هشدار‌های کوتاه‌مدت ارزیابی شود.
بر این اساس، افزایش احتمالی بارش‌ها می‌تواند فرصتی برای بهبود وضعیت منابع آب کشور باشد، اما با توجه به تداوم خشکسالی و کسری منابع آب زیرزمینی، حفظ منابع موجود، مدیریت مصرف و برنامه‌ریزی برای تأمین پایدار آب شرب همچنان از اولویت‌های اصلی صنعت آب و فاضلاب کشور خواهد بود.
در آستانه بارش‌های احتمالی ناشی از ال‌نینو، آبفای همدان مجموعه‌ای از اقدامات پیشگیرانه برای حفاظت از تأسیسات و استمرار خدمات را به اجرا گذاشت
مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان همدان از اجرای مجموعه‌ای از اقدامات پیشگیرانه برای مقابله با پیامد‌های احتمالی بارش‌های شدید ناشی از پدیده ال‌نینو خبر داد و گفت: لایروبی شبکه‌های فاضلاب، اصلاح اتصالات آب‌های سطحی، جابه‌جایی تأسیسات واقع در مسیر سیلاب و خرید ۸ دستگاه دیزل‌ژنراتور جدید از مهم‌ترین اقدامات انجام‌شده برای افزایش آمادگی این شرکت است.
فرهاد بختیاری‌فر با اشاره به اهمیت آمادگی زیرساخت‌های آب و فاضلاب در برابر بارش‌های فراتر از نرمال اظهار کرد: یکی از چالش‌های اصلی در زمان بارندگی‌های شدید، ورود آب‌های سطحی به شبکه فاضلاب و بروز پس‌زدگی در معابر و منازل است؛ ازاین‌رو، با هماهنگی شهرداری همدان و سایر دستگاه‌های مسئول، بخش عمده اتصالات غیرمجاز آب‌های سطحی به شبکه فاضلاب شناسایی و قطع شده است.
وی افزود: لایروبی شبکه‌های فاضلاب در شهر‌های برخوردار از این زیرساخت نیز مطابق برنامه انجام شده تا ظرفیت انتقال فاضلاب حفظ و احتمال بروز اختلال در زمان بارندگی‌های شدید کاهش یابد. همچنین، با هماهنگی دستگاه‌های مسئول و در پی طرح موضوع در کمیته بحران استانداری، اقدامات لازم برای سامان‌دهی اتصالات آب‌های سطحی به شبکه فاضلاب دنبال شده است.
مدیرعامل آبفای همدان با اشاره به اقدامات انجام‌شده برای کاهش خطرات احتمالی سیلاب گفت: تعدادی از تأسیسات شرکت که در حریم یا بستر رودخانه‌ها قرار داشتند و می‌توانستند مانعی در مسیر عبور سیلاب ایجاد کنند، شناسایی و جابه‌جا شدند تا در صورت افزایش دبی رودخانه‌ها، جریان سیلاب با مانع مواجه نشود.
بختیاری‌فر ادامه داد: آمادگی تصفیه‌خانه‌های فاضلاب برای مدیریت شرایط افزایش ناگهانی دبی ورودی نیز مورد توجه قرار گرفته و تمهیدات لازم برای استفاده از خطوط بای‌پس در شرایط اضطراری پیش‌بینی شده است.
وی با اشاره به تقویت تجهیزات برق اضطراری تأسیسات اظهار کرد: با خرید ۸ دستگاه دیزل‌ژنراتور جدید، ظرفیت تأمین برق اضطراری در تأسیسات آب و فاضلاب افزایش یافته است. به گفته وی، در حال حاضر حدود ۱۵ درصد تأسیسات شرکت از قابلیت استفاده از برق اضطراری برخوردارند و توسعه این ظرفیت برای افزایش تاب‌آوری زیرساخت‌ها همچنان اهمیت دارد.
مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان همدان همچنین از اجرای طرح‌های بهسازی در تصفیه‌خانه‌های آب عباس‌آباد همدان و شهر گیان خبر داد و گفت: در این تأسیسات، عملیات نصب فیلتر‌های جدید و احداث حوضچه‌های تکمیلی در حال انجام است تا امکان تصفیه آب در شرایط افزایش کدورت منابع سطحی بهبود یابد و پایداری تأمین آب تقویت شود.
وی افزود: بخش عمده منابع تأمین آب استان متکی به چاه‌هاست و در منابع سطحی نیز تمهیدات لازم برای مدیریت شرایط در نظر گرفته شده است.
بختیاری‌فر با اشاره به برنامه‌ریزی برای تأمین آب در شرایط اضطراری گفت: علاوه بر ناوگان تانکری شرکت آبفا، ظرفیت تانکر‌های دستگاه‌هایی مانند شهرداری، منابع طبیعی و سپاه نیز شناسایی شده است تا در صورت نیاز، امکان استفاده از این ظرفیت‌ها برای پشتیبانی از آبرسانی فراهم باشد.
وی با تأکید بر نقش همکاری شهروندان در کاهش پیامد‌های بارندگی‌ها خاطرنشان کرد: ورود آب باران به شبکه فاضلاب می‌تواند موجب افزایش ناگهانی دبی و پس‌زدگی فاضلاب شود؛ بنابراین، شهروندان باید از هدایت آب‌های سطحی و باران به دریچه‌های فاضلاب خودداری کنند. در همین راستا، اطلاع‌رسانی از طریق رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی برای آگاه‌سازی شهروندان انجام شده است.