به گزارش خبرآنلاین، هاوارد ویلیام لوتنیک (زاده ۱۴ ژوئیه ۱۹۶۱) تاجر میلیاردر آمریکایی است که از ماه فوریه ۲۰۲۵ به عنوان چهل و یکمین وزیر بازرگانی ایالات متحده کار خود را آغاز کرده است. نام او این روزها به دلیل بالا گرفتن بحران در انویدیا و پس از استعفای جنسن هوانگ بر سر زبانها افتاده است.
به تازگی دموکراتهای کنگره در نامهای به هاوارد لوتنیک، وزیر بازرگانی آمریکا، خواستار توضیح درباره سیاست دولت ترامپ در صادرات تراشههای پیشرفته هوش مصنوعی شدند و نسبت به تلاش چین برای دستیابی به این فناوریها هشدار دادند. به گزارش نیویورکتایمز، این درخواست در پی انتشار گزارشهایی درباره ارتباط آلیس هوانگ، مدیر اجرایی سابق شرکت مگاسپید و مظنون به جاسوسی برای وزارت امنیت دولتی چین، با جنسن هوانگ، مدیرعامل انویدیا، مطرح شده است. بر اساس اطلاعات ارائهشده به مقامهای اطلاعاتی آمریکا، آلیس هوانگ مأمور جمعآوری اطلاعات درباره توسعه تراشههای پیشرفته هوش مصنوعی انویدیا و کمک به دسترسی چین به این فناوری بوده است. در حال حاضر میلیاردر حوزه فناوری جِنسِن هوانگ و هاوارد لوتنیک، وزیر بازرگانی آمریکا، احضار شدهاند تا در برابر قانونگذاران ایالات متحده درباره رسوایی در حال گسترش انویدیا شهادت دهند.
اما لوتنیک کیست و چرا از چهرههای جنجالی این روزها محسوب میشود؟
هاوارد لوتنیک تنها یک وزیر بازرگانی عادی نیست. او نماینده نوعی نگاه به سیاست است که در آن مرز میان دولت، تجارت و شبکههای خانوادگی قدرت چندان روشن نیست. لوتنیک از مدیران باسابقه والاستریت است که با ثروت، روابط گسترده اقتصادی و اعتقاد به سیاست تجاری مبتنی بر معامله وارد دولت دونالد ترامپ شد. او نهتنها در شکلگیری تیم اقتصادی ترامپ نقش داشت، بلکه از چهرههایی بود که به رئیسجمهور آمریکا کمک کردند سیاست تعرفهای و جذب سرمایهگذاری خارجی را به یکی از محورهای اصلی دولت دوم او تبدیل کند.
هاوارد ویلیام لوتنیک در ۱۴ ژوئیه ۱۹۶۱ در لانگآیلند نیویورک به دنیا آمد. دوران نوجوانی او با دو فقدان بزرگ همراه شد. مادرش در پی ابتلا به سرطان درگذشت و پدرش نیز زمانی که لوتنیک دانشجوی سال اول کالج هاورفورد بود، بر اثر سرطان از دنیا رفت. او با کمک بورسیهای که مسئولان کالج برای ادامه تحصیل در اختیارش گذاشتند، تحصیلات خود را به پایان رساند و در سال ۱۹۸۳ با مدرک اقتصاد فارغالتحصیل شد.
لوتنیک پس از پایان تحصیلات به شرکت کانتور فیتزجرالد پیوست؛ شرکتی که در بازار اوراق قرضه و خدمات مالی فعالیت میکرد. او بهسرعت پلههای ترقی را طی کرد و در ۲۹سالگی به مدیرعاملی شرکت رسید. در سال ۱۹۹۶ نیز ریاست هیئتمدیره را بر عهده گرفت. کانتور فیتزجرالد بهتدریج از یک شرکت کارگزاری به مجموعهای بزرگتر با فعالیت در حوزههای مالی، فناوری، املاک و مستغلات و سرمایهگذاری تبدیل شد.
ورود به حلقه ترامپ؛ از دموکرات سابق تا معمار سیاست تعرفهای
لوتنیک در گذشته به حزب دموکرات نزدیکتر بود، اما بهتدریج به جمهوریخواهان گرایش پیدا کرد و رابطه نزدیکی با دونالد ترامپ ساخت. او در انتخابات ۲۰۲۴ یکی از حامیان مهم ترامپ بود و پس از پیروزی جمهوریخواهان، ریاست مشترک تیم انتقال قدرت ترامپ و جیدی ونس را بر عهده گرفت.
ترامپ در ۱۹ نوامبر ۲۰۲۴ او را برای وزارت بازرگانی معرفی کرد.لوتنیک از حامیان جدی تعرفههای ترامپ بود. او برخلاف اقتصاددانانی که تعرفههای گسترده را عامل افزایش هزینه تولید و مصرفکنندگان میدانستند، معتقد بود آمریکا باید از قدرت بازار خود برای وادار کردن شرکای تجاری به سرمایهگذاری در داخل این کشور استفاده کند. در نگاه او، تعرفه صرفا ابزار حمایت از تولید داخلی نبود؛ وسیلهای برای تغییر رفتار اقتصادی دیگر کشورها و گرفتن امتیاز از آنها هم محسوب میشد.
پرونده مشکوک
لوتنیک پیش از ورود به دولت، مالک و مدیر یکی از مجموعههای مهم مالی آمریکا بود. او طبق توافق اخلاقی خود متعهد شد منافعش را در شرکتهای اصلی این مجموعه واگذار کند. در مه ۲۰۲۵ اعلام شد که سهام او در کانتور فیتزجرالد به تراستهایی منتقل خواهد شد که از منافع چهار فرزند بزرگسال او بهرهمند میشوند. براندون لوتنیک، پسر او، کنترلکننده این تراستها شد و ریاست و مدیرعاملی کانتور فیتزجرالد را بر عهده گرفت. برادرش کایل هم به سمت نایبرئیس اجرایی شرکت رسید.
این انتقال از نظر شکلی برای رعایت مقررات تعارض منافع طراحی شده بود، اما از نظر ماهوی پرسش مهمی را بیپاسخ گذاشت: آیا انتقال دارایی از پدر به فرزندان میتواند مانع از تلاقی منافع اقتصادی خانواده با تصمیمهای دولتی شود؟ بهویژه زمانی که فرزندان همچنان در همان کسبوکار فعالیت میکنند و پدرشان در رأس نهادی قرار دارد که میتواند برای آن کسبوکار فرصتهای اقتصادی ایجاد کند؟
گزارش تحقیقی نیویورکتایمز در نوامبر ۲۰۲۵ درباره فعالیت فرزندان لوتنیک در صنعت هوش مصنوعی، این نگرانی را برجستهتر کرد. بر اساس این گزارش، کایل لوتنیک در پروژههای ساخت مراکز داده هوش مصنوعی فعالیت داشت و شرکتهای خانوادگی در تأمین مالی و واسطهگری معاملات این حوزه نقش ایفا میکردند. در همان زمان، پدرش در مقام وزیر بازرگانی بهشدت از توسعه مراکز داده و سرمایهگذاری در زیرساختهای هوش مصنوعی حمایت میکرد و در مذاکرات با شرکای خارجی نیز جذب سرمایه برای این پروژهها را دنبال میکرد.
یکی از نمونههای مورد اشاره نیویورکتایمز، پروژه فرمی آمریکا در تگزاس بود. کایل لوتنیک در ارتباط با این پروژه و جذب سرمایه آن فعالیت داشت و مدتی بعد، پدرش در مراسمی در نزدیکی کاخ سفید که به همکاری این پروژه با یک شرکت کرهجنوبی اختصاص داشت، حضور پیدا کرد.
نیویورکتایمز در گزارش خود تصریح کرد که شواهدی پیدا نکرده است که نشان دهد لوتنیک با هدف هدایت منافع اقتصادی به سوی خانوادهاش در تصمیمهای سیاستی مداخله کرده است. با این حال، همزمانی حمایت دولتی از یک صنعت و رشد کسبوکارهای خانوادگی در همان صنعت، نگرانیهای جدی درباره تعارض منافع ایجاد میکند.
در ژوئن ۲۰۲۶ نیز گزارش دیگری از نیویورکتایمز این موضوع را به سطحی گستردهتر برد. بر اساس این گزارش، در پروژه معدنی قزاقستان که دولت ترامپ برای آن تا ۱.۶ میلیارد دلار تأمین مالی بالقوه در نظر گرفته بود، پسران ترامپ و پسران لوتنیک از مسیر شرکتهای مرتبط با خود در بخش خصوصی این معامله حضور داشتند. دونالد ترامپ جونیور و اریک ترامپ از طریق شرکت دومیناری سکیوریتیز در پروژه سرمایهگذاری کردند و کانتور فیتزجرالد نیز به جذب ۲۱۰ میلیون دلار سرمایه برای یکی از شرکتهای مرتبط با سرمایهگذاران این پروژه کمک کرد.
نکته مهم این بود که این فعالیتهای اقتصادی در همان دورهای جریان داشت که پدران این دو خانواده در مذاکرات مربوط به پروژه و حمایت دولت آمریکا از آن نقش داشتند. نیویورکتایمز گزارش داد که دستکم ۱۴ شرکت با پیوندهای مالی به خانوادههای ترامپ و لوتنیک در معاملات مرتبط با بخش معدن حیاتی حضور داشتند و مجموع حمایت مالی دولت آمریکا از این شرکتها یا حمایتهای در دست بررسی از ۸.۹ میلیارد دلار فراتر میرفت.
پرونده اپستین؛ تناقض در روایت لوتنیک از گذشته
یکی دیگر از حاشیههایی که در سال ۲۰۲۶ اعتبار سیاسی لوتنیک را تحت تأثیر قرار داد، انتشار اسناد مربوط به ارتباط او با جفری اپستین، سرمایهدار و مجرم جنسی آمریکایی بود.
لوتنیک پیشتر گفته بود که پس از آشنایی با اپستین در سال ۲۰۰۵ و مشاهده رفتار نامناسب او، تصمیم گرفته است دیگر هیچ ارتباطی با وی نداشته باشد. اما اسناد منتشرشده وزارت دادگستری آمریکا نشان دادند که ارتباط این دو نفر پس از آن تاریخ نیز ادامه داشته است.
بر اساس این اسناد، لوتنیک در سال ۲۰۱۲ همراه همسر، فرزندان و شماری از همراهان خانوادگیاش برای صرف ناهار به جزیره خصوصی اپستین رفت. همچنین اسناد به مکاتبات و ارتباطات تجاری و مالی میان آنها در سالهای بعد اشاره داشتند. از جمله، نام لوتنیک در ارتباط با یک پروژه تجاری در سال ۲۰۱۲ و دعوت اپستین به مراسمی در سال ۲۰۱۵ برای جمعآوری کمک مالی به هیلاری کلینتون مطرح شد.
لوتنیک در فوریه ۲۰۲۶ در برابر سناتورها پذیرفت که به جزیره اپستین رفته است، اما گفت این دیدار حدود یک ساعت طول کشیده و خانوادهاش نیز همراه او بودهاند. او همچنین تأکید کرد که رابطه نزدیکی با اپستین نداشته است.
در ماه مه همان سال، او در جلسهای غیرعلنی در کمیته نظارت مجلس نمایندگان حاضر شد و به پرسشهای نمایندگان پاسخ داد. دموکراتها روایت او را متناقض و غیرقابل اعتماد توصیف کردند، در حالی که جیمز کومر، رئیس جمهوریخواه کمیته، گفت لوتنیک همکاری کرده و شفاف بوده است.
