خواب‌های ترسناک گاهی فقط تجربه‌ای ناخوشایند هستند؛ اما تکرار آن‌ها پرسش‌هایی درباره سلامت مغز ایجاد کرده است.

به نقل از بی‌بی‌سی، بیشتر افراد گاهی خواب بد می‌بینند؛ اما اگر مرتب با اضطراب و عرق سرد از خواب بیدار می‌شوید، ممکن است نگران شوید که این کابوس‌ها فقط نتیجه استرس هستند یا به مسئله‌ای جدی‌تر ارتباط دارند.

برخی پژوهش‌ها ارتباط میان کابوس‌های مکرر و افزایش احتمال زوال عقل را مطرح کرده‌اند. مطالعه‌ای در سال ۲۰۲۲ که در نشریه علمی «لنست» منتشر شد، نشان داد افراد میانسالی که هر هفته خواب‌های آزاردهنده می‌بینند، بیشتر در معرض افت توانایی‌های شناختی قرار دارند. در سالمندان نیز کابوس‌های مکرر با احتمال بیشتر ابتلا به زوال عقل در سال‌های بعد ارتباط داشت.

آیا کابوس نشانه آلزایمر است؟

این یافته‌ها لزوما به معنای آن نیست که کابوس‌های شبانه نشانه اولیه آلزایمر هستند. پژوهش یادشده ارتباط میان این دو موضوع را نشان می‌دهد، نه رابطه علت و معلولی آن‌ها را.

هنوز مشخص نیست کابوس‌ها از نشانه‌های اولیه تغییراتی باشند که پیش‌تر در مغز آغاز شده‌اند یا اختلال خواب به‌نوعی در روند بیماری نقش داشته باشد. توضیح‌های دیگری هم وجود دارد؛ برای مثال، افراد مبتلا به اضطراب یا افسردگی و کسانی که خواب بی‌کیفیتی دارند، بیشتر کابوس می‌بینند. همین مشکلات نیز با افزایش خطر زوال عقل ارتباط دارند.

برای خواب بهتر چه کنیم؟

آنچه با اطمینان بیشتری می‌دانیم، اهمیت خواب برای سلامت مغز است. برخی شواهد نشان می‌دهند خواب نامنظم یا بی‌کیفیت در بلندمدت ممکن است احتمال بروز اختلالات شناختی را افزایش دهد.

داشتن ساعت خواب و بیداری منظم، کاهش مصرف کافئین و کنارگذاشتن صفحه‌نمایش‌ها پیش از خواب می‌تواند به بهبود کیفیت استراحت کمک کند. در مجموع، کابوس‌های مکرر به‌تنهایی نشانه قابل‌اعتمادی برای تشخیص زودهنگام آلزایمر نیستند؛ اما توجه به کیفیت خواب و مشکلات مداوم آن همچنان اهمیت دارد.