پس از اعلام خروج نیروهای آمریکایی از اقلیم کردستان عراق، آمریکا تنها از کنسولگری بیستهکتاری خود و فرودگاه اربیل محافظت خواهد کرد.این اعلام موضع،فضای امنیتی اقلیم را با یک متغیر جدید مواجه کرده است.
مرتضی سیمیاری کارشناس امنیت منطقه در یادداشتی در کانال ایتایی خود نوشت:
پس از اعلام خروج نیروهای آمریکایی از اقلیم کردستان عراق، تحولات در جامعه کردی عراق شدت چشمگیری یافته است. ترامپ در پیامی نوشته است که حتی یک پیچ نیز در شمال عراق باقی نگذارید؛ این در حالی است که هنگام خروج آمریکا از افغانستان، حجم قابلتوجهی سلاح، مهمات و ادوات نظامی برجای گذاشته شد. اما در عراق، علاوه بر تخلیه تجهیزات، اعلام شده است که آمریکا تنها از کنسولگری بیستهکتاری خود و فرودگاه اربیل محافظت خواهد کرد. این اعلام موضع، فضای امنیتی اقلیم را با یک متغیر جدید و بیسابقه مواجه کرده است.
احزاب کردی عراقی از این موضع غیرمنتظره نگران شدهاند و برخلاف دوره آغاز جنگ رمضان که گفتمان تهاجمی و جنگمحور داشتند، اینک با همان شدت به صلحجویی و آرامش منطقه میاندیشند.
از سوی دیگر، موضعگیری نیچیروان بارزانی در کنفرانس میرِ اربیل علیه گروهکهای تجزیهطلب و تروریستی، یک شوک سیاسی ایجاد کرده است. در این کنفرانس که از مسرور بارزانی نیز دعوت نشده بود، مسعود بارزانی از موضعگیری نیچیروان ناخرسند بود و دفتر سیاسی پارتی نیز طی بیانیهای تلاش کرد آن موضعگیری را خنثی کند، اما این تلاش توفیقی نیافت. این مواضع متناقض در منطقه اقلیم، نشانهای از اختلال در انسجام سیاسی و وضعیت شکننده امنیتی اقلیم است.
شکاف بین احزاب، نارضایتی شدید مردم از حاکمیت به دلیل مشکلات حاد اقتصادی و تبعیض اجتماعی، و شائبه بازگشت داعش به منطقه، فضای اقلیم را کاملاً ملتهب کرده است. در تحولی قابل توجه، مسعود بارزانی به همراه تیم دفتر سیاسیاش به دنبال دلجویی از برخی ناراضیان شاخص منطقه است که طی سه دهه از ناحیه پارتی آسیب دیدهاند؛ از جمله شیخ ادهم بارزانی، ناراضی بزرگ خاندان بارزانی که بارها با او تماس گرفته شده تا به اربیل بازگردد.
یک مورد قابل توجه دیگر، ناراضی بزرگ منطقهای یعنی عشیره سورچی است. در انتخابات اخیر، یکی از جوانان این عشیره با رأی قاطع از منطقه اربیل به مجلس ملی عراق راه یافت که به اذعان همه، این رأی اعتراضی و نشانه مخالفت با پارتی بود.
در حال حاضر پارتی بیش از ۵۰ نفر از معتمدین عشیره سورچی را واسطه کرده است تا زید سورچی، رئیس عشیره را از سلیمانیه به اربیل بیاورند و خاطره کشتار سورچیها توسط بارزانیها در مرداد ۱۳۹۶ را فراموش کنند.
به همین منظور، ریبر احمد، وزیر کشور اقلیم، چهارشنبه با یک مأموریت ویژه به دیدار نجات سورچی، برادر زید، رفته و پیام ویژه مسعود بارزانی را برای او فرستاده است؛ در این پیام بر حل مسائل قدیمی و دادن امتیازات فراوان تأکید شده است.
طبق منبعی از درون خاندان بارزانی، مسعود به همراه تیمی ویژه سراغ همه عشایر و شخصیتهای مؤثر رفته اما پاسخ درستی از آنها دریافت نکرده است.
حال با این وضعیت ملتهب در اقلیم و خصوصاً در میان بارزانیها، همچنان احزاب تجزیهطلب ساکن شمال عراق در رسانههای مجازی علیه مردم ایران تهدیدهای رسانهای انجام میدهند و دامنهای برای اقدامات تروریستی دارند.
بررسیها نشان میدهد که اقلیم شمال عراق از بدو تأسیس تاکنون به این شکل ضعیف و بیپشتیبان نبوده است. در این وضعیت، پرسش اصلی آن است که چه عاملی موجب تعلل در تعیین تکلیف احزاب تجزیهطلب در شمال عراق میشود؟
