یک نویسنده با بیان اینکه باید از حضرت زهرا(س) در تربیت کودکان الگوبرداری کنیم گفت: فرزندانمان را بهگونهای تربیت کنیم که نسبت به سختیها و بحرانها و ستمهایی که از سوی دشمنان صورت میگیرد.
سیدمحمد مهاجرانی در گفتوگو با خبرنگار مهر، درباره سهم داستانهایی با موضوع زندگی و شخصیت حضرت زهرا(س) در بازار کتاب کودک گفت: هرچقدر در مورد این بزرگوار کار شود، کم است؛ چون شخصیت حضرت زهرا(س) الگو و اسوه است برای همه زنان و دختران، نه فقط در ایران بلکه در همه جهان. این بزرگوار، بهترین الگو برای هر بانوی آزاده هستند. از طرف دیگر شخصیت حضرت زهرا(س) چندبعدی و چندجانبه است؛ بنابراین متناسب با هر یک از ابعاد شخصیتی ایشان میتوان کاری انجام داد و متناسب با هر عصر، نسل، دوره، سرزمین و فرهنگی میتوان بخشی از ابعاد وجود ایشان را مطرح کرد. پس هرچقدر هم درباره ایشان کار کنیم، باز کم است.
او افزود: البته نمیشود بگوییم به اندازه کافی کار انجام شده. با توجه به اینکه نویسندگان در حوزههای مختلف تخصص دارند، مثلا بعضیها در حوزه علوم تربیتی و روانشناسی، بعضی جامعهشناسی و مسائل خانواده و موارد دیگر و هرکس هم سلیقه و ذوق و استعدادی دارد و براساس دانش و هنرش کار انجام میدهد، اینها میتوانند از ابعاد مختلف زندگی آن حضرت، برداشتهایی داشته باشند و متناسب با نیاز عصر و زمانه، مطالبی بنویسند. به همین خاطر هرچقدر هم کار انجام شود، باز هم کم است.
این نویسنده ادبیات دینی کودک و نوجوان در پاسخ به این سؤال که «بهنظر شما داستانهای موجود، چه بخشهایی از زندگی و شخصیت حضرت زهرا(س) را پوشش میدهند و کدام بخشها را نادیده میگیرند؟ (مثلاً کودکی، همسرداری، تربیت فرزند، خطبه فدک، جایگاه اجتماعی…)» بیان کرد: نویسندگان و شاعران تقریبا به بخشهای مختلف زندگی حضرت اشارههایی داشتهاند. بسیاری از سیرههایی که ایشان در زندگیشان دارند در قالب داستان و شعر آمده است؛ منتها علت این را که من تأکید دارم هرچقدر هم کتاب نوشته شود، کم است با یک مثال میگویم. ماجرای معروفی است که میگویند حضرت مشغول عبادت بودند و نام همسایگان را میبردند، وقتی که فرزندشان امام حسن مجتبی(ع) میپرسند که چرا اسم همسایهها را گفتید ولی اسم اعضای منزل خودمان را نگفتید، ایشان جواب میدهند که «اول به فکر همسایه باشیم و بعد به فکر خودمان».
او افزود: خب، همسایهداری و به فکر همسایه بودن یک قاعده کلی است ولی در هر زمانی به شکل خاصی اهمیت پیدا میکند. در دورهای که فرهنگ زندگیها ساده و خانهها یکطبقه بوده، همسایهداری بهشکلی بوده است و امروز که مردم در فضاهای آپارتمانی و محلههای عمودی زندگی میکنند، همسایهداری بهشکل دیگری درآمده است. پس قصه حضرت زهرا خیلی مهم است و ما باید آن را بهخوبی تبیین کنیم و بهنوعی با زندگی امروز ارتباط ایجاد کنیم و به مخاطب ارائه دهیم. یا مثال دیگری بگویم. حضرت زهرا(س)، امام حسن علیهالسلام را در سال سوم هجری و امام حسین علیهالسلام را در سال چهارم هجری به دنیا آوردند و برخی از جنگهای مهم اسلام از قرن پنجم به بعد آغاز میشود مثل جنگ احزاب که قرن پنجم بوده و ماجرای فتح خیبر که قرن هفتم بوده؛ یعنی این بزرگواران در دورانی کودکیشان را سپری کردهاند که پدرشان امیرمؤمنان خیلیوقتها در میدانهای جنگ بودهاند و شهر مدینه نیز شهری بوده که دائما مسلمانان و رزمندگان در آن آماده میشدند برای میدان جنگ و شهر از سوی دشمنان خارجی و منافقان داخلی و یهودیهایی که اطراف مدینه بودند هم تهدید میشده؛ منتها حضرت زهرا(س) بهگونهای فرزندانشان را تربیت میکنند که همیشه برای مواجهه با چنین صحنههایی آماده بودند؛ در واقع کودکان طوری تربیت شدهاند که با وجود اینکه پدرشان در میدان جنگ است ولی ترس و نگرانی از اینطور چیزها ندارند. این نکته خیلی مهمی است که میتوان متناسب با هر عصر و دورهای آن را برای مخاطبان بازگو کرد.
مهاجرانی درخصوص اینکه «مهمترین درونمایهای که این داستانها باید منتقل کنند، چیست؟ آیا آثار موجود موفق به این انتقال بودهاند؟» توضیح داد: چند فراز برجسته در زندگی حضرت زهرا وجود دارد که خیلی خوب است روی اینها کار و تبیین انجام شود. یکی از منظر دنیای دختران و زنان و مقوله حجاب و عفاف است؛ مقولهای که بسیار مهم و جدی است مخصوصا در جامعه ما که با چالشهای فراوانی همراه شده و شبکههای مجازی و ماهوارهای هم قصد تخریب و تضعیف آن را دارند. ما در اینباره میبینیم که حضرت زهرا بهشدت در حفظ حریم حجاب و عفاف تلاش داشتند. مورد دیگر، دفاع ایشان از امیرمؤمنان و حمایتشان از مقوله ولایت و امام جامعه و پیوند محکمی است که بین امت و امام باید وجود داشته باشد. حضرت زهرا(س) روی این مسئله تأکید داشتند. اکنون به این موضوع نیز به شکلهای مختلف توسط دشمنان هجمه وارد شده و آنها میخواهند بین ولیِ جامعه و مردم فاصله بیندازند. مورد سوم نیز این است که فرزندانمان را بهگونهای تربیت کنیم که نسبت به سختیها و بحرانها و ستمهایی که از سوی کفار، مشرکان و دشمنان صورت میگیرد، توان و تحملِ تابآوری و پایداری داشته باشند.
