بندرعباس - ایرنا - برنامه‌ریزی زودهنگام، آماده‌سازی زیرساخت‌های حیاتی و هماهنگی دستگاه‌های اجرایی، هرمزگان را برای کاهش خسارت‌های احتمالی بارندگی‌های پاییزی و مقابله با مخاطرات طبیعی آماده‌تر می‌کند.
به گزارش خبرنگار ایرنا، ۲۱ مهرماه، روز کاهش اثرات بلایای طبیعی، فرصتی برای توجه به اهمیت پیشگیری و آمادگی پیش از وقوع حوادث است؛ رویکردی که در استانی مانند هرمزگان، با گستره جغرافیایی متنوع، مناطق ساحلی و جزیره‌ای و روستاهای دورافتاده، می‌تواند نقش مهمی در حفاظت از جان مردم، کاهش خسارت‌ها و تداوم خدمات عمومی داشته باشد.
تجربه حوادث طبیعی نشان داده است که اگرچه نمی‌توان از وقوع همه مخاطرات جلوگیری کرد، اما می‌توان با شناخت دقیق خطر، پیش‌بینی به‌موقع، تقویت زیرساخت‌ها و آمادگی نیروهای عملیاتی، پیامدهای آنها را کاهش داد در همین چارچوب، برنامه‌ریزی برای فصل بارندگی در هرمزگان، از پایش شرایط جوی تا آماده‌سازی شبکه برق و پیش‌بینی نیازهای امدادی، اهمیت ویژه‌ای یافته است.
برنامه‌ریزی زودهنگام برای پاییز پربارش
مدیرکل مدیریت بحران استانداری هرمزگان با اشاره به پیش‌بینی‌های هواشناسی درباره پدیده ال‌نینو، از آغاز برنامه‌ریزی برای پاییز امسال از سه ماه پیش خبر داد و بر ضرورت آمادگی دستگاه‌های اجرایی برای مواجهه با شرایط احتمالی تأکید کرد.
مهرداد حسن‌زاده اعلام کرد: بر اساس الگوهای پیش‌بینی، بارش‌ها می‌تواند از اواخر مهرماه از غرب استان، به‌ویژه شهرستان پارسیان، آغاز شود و در برخی نقاط بارش‌های سنگین بیش از ۱۰۰ میلی‌متر رخ دهد؛ شرایطی که بر اساس این پیش‌بینی‌ها، در آبان‌ماه می‌تواند بخش‌های وسیع‌تری از استان را درگیر کند.
وی همچنین از صدور و ابلاغ ۲۶۸ هشدار هواشناسی، شامل ۱۴۱ هشدار دریایی، طی سال‌های ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵ خبر داده و بر ضرورت تبدیل هشدارها به اقدامات عملیاتی تأکید کرد.
به گفته مدیرکل مدیریت بحران استانداری هرمزگان، شناسایی نقاط آسیب‌پذیر، افزایش ضریب اطمینان شبکه برق، آماده‌سازی تجهیزات و نیروهای عملیاتی و پیش‌بینی سازوکارهای واکنش سریع باید در اولویت برنامه‌های شرکت توزیع نیروی برق قرار گیرد.
حسن‌زاده همچنین بر ضرورت آمادگی دستگاه‌های درمانی و امدادی برای خدمت‌رسانی به ساکنان مناطق صعب‌العبور تأکید کرد و خواستار پیش‌بینی تمهیدات لازم برای انتقال بیماران خاص و مادران باردار پیش از انسداد احتمالی راه‌ها شد.
وی اطلاع‌رسانی دقیق و پرهیز از انتشار اخبار تأییدنشده را نیز از الزامات مدیریت بحران دانست و بیان کرد: هدف از هشدارهای جوی، ایجاد هراس نیست، بلکه افزایش آمادگی عمومی و فراهم کردن زمینه همزیستی ایمن با طبیعت است.
تجربه سیلاب؛ پشتوانه آمادگی برای حوادث آینده
تجربه سیلاب آذرماه ۱۴۰۴ در هرمزگان نیز اهمیت هماهنگی دستگاه‌های اجرایی و آمادگی نیروهای امدادی در مواجهه با مخاطرات طبیعی را نشان داد، این تجربه، در کنار ضرورت امدادرسانی سریع هنگام وقوع حادثه، بر اهمیت اقداماتی تأکید دارد که پیش از بحران انجام می‌شود؛ از شناسایی نقاط آسیب‌پذیر و آماده‌سازی تجهیزات تا پیش‌بینی مسیرهای دسترسی به مناطق دورافتاده و حفظ پایداری زیرساخت‌های حیاتی، به این ترتیب، تجربه حوادث گذشته می‌تواند مبنایی برای تقویت برنامه‌های پیشگیرانه و افزایش آمادگی استان در برابر بارندگی‌های پیش‌رو باشد.
در مواجهه با بارندگی‌های پیش‌رو نیز همین هماهنگی اهمیت دارد، آماده‌سازی شبکه برق، بررسی ظرفیت نیروهای عملیاتی، تأمین تجهیزات مورد نیاز و پیش‌بینی مسیرهای دسترسی به مناطق دورافتاده، اقداماتی هستند که می‌توانند از گسترش اختلال در خدمات عمومی جلوگیری کنند، هرچند که اثربخشی این برنامه‌ها به اجرای دقیق مصوبات، استمرار پایش و به‌روزرسانی اطلاعات متناسب با تغییر شرایط جوی وابسته است.
تاب‌آوری زیرساخت‌ها؛ حلقه مکمل پیشگیری
کاهش خسارت‌های ناشی از بلایای طبیعی تنها به آماده‌باش نیروهای امدادی محدود نمی‌شود؛ وضعیت راه‌ها، شبکه‌های خدماتی، بافت‌های شهری و روستایی و میزان دسترسی مردم به امکانات ضروری نیز در گستره پیامدهای یک حادثه نقش دارد.
از این منظر، تاب‌آوری به معنای توانایی زیرساخت‌ها و جوامع برای تحمل مخاطرات، حفظ خدمات حیاتی و بازگشت به شرایط پایدار پس از حادثه است، شناسایی نقاط پرخطر، بهسازی تأسیسات آسیب‌پذیر، رعایت ملاحظات ایمنی در اجرای طرح‌های عمرانی و تقویت سامانه‌های هشدار، از اقداماتی است که می‌تواند این ظرفیت را افزایش دهد.
در هرمزگان، تنوع شرایط جغرافیایی و پراکندگی سکونتگاه‌ها ضرورت برنامه‌ریزی متناسب با ویژگی‌های هر منطقه را دوچندان می‌کند، در مناطقی که احتمال انسداد راه‌ها وجود دارد، دسترسی به خدمات درمانی و امدادی باید از پیش مورد توجه قرار گیرد و در مناطق شهری نیز آمادگی برای مقابله با آب‌گرفتگی و حفاظت از زیرساخت‌های حیاتی اهمیت دارد.
از سوی دیگر، آمادگی دستگاه‌های اجرایی زمانی به نتیجه مطلوب می‌رسد که با مشارکت مردم همراه شود، توجه به هشدارهای رسمی، پرهیز از تردد در مسیرهای سیلابی، رعایت توصیه‌های ایمنی و آگاهی از راه‌های دریافت اطلاعات معتبر، بخشی از اقداماتی است که می‌تواند خطرپذیری خانوارها را کاهش دهد. در این میان، رسانه‌ها نیز با انتقال دقیق و به‌موقع هشدارها، نقشی مؤثر در افزایش آگاهی عمومی و جلوگیری از انتشار اطلاعات نادرست دارند.
پیشگیری، سرمایه‌گذاری برای امنیت پایدار
قرار گرفتن هرمزگان در آستانه فصل بارندگی، ضرورت تداوم برنامه‌های پیشگیرانه را برجسته می‌کند؛ برنامه‌هایی که از پایش شرایط جوی و آماده‌سازی نیروهای عملیاتی آغاز می‌شود و با تقویت زیرساخت‌ها، آموزش عمومی و هماهنگی میان دستگاه‌های مسئول ادامه می‌یابد.
آغاز زودهنگام برنامه‌ریزی برای پاییز، بررسی آمادگی شبکه برق و توجه به نیازهای امدادی مناطق صعب‌العبور، از جمله محورهایی است که در برنامه‌های اعلام‌شده مدیریت بحران استان مورد توجه قرار گرفته است، تداوم این اقدامات و ارزیابی میزان آمادگی دستگاه‌ها می‌تواند زمینه کاهش آسیب‌پذیری و استمرار خدمات‌رسانی در شرایط اضطراری را فراهم کند.
روز کاهش اثرات بلایای طبیعی یادآور این واقعیت است که آمادگی مؤثر در زمان وقوع حادثه شکل نمی‌گیرد، بلکه نتیجه تصمیم‌ها و اقداماتی است که پیش از بحران انجام می‌شود. در هرمزگان، پیوند میان پیش‌بینی علمی، برنامه‌ریزی اجرایی، زیرساخت‌های تاب‌آور و مشارکت مردم می‌تواند مسیر مدیریت مخاطرات طبیعی را از واکنش پس از حادثه به پیشگیری هدفمند و کاهش خسارت‌ها نزدیک‌تر کند.