ایلام - ایرنا - کار ساخت بزرگ‌ترین مرکز مبادله‌های تجاری نوار مرزی کشور در منطقه آزاد مهران به زودی آغاز می‌شود که نویدبخش شکوفایی اقتصادی، توسعه صادرات و گشایش دروازه‌های نوین تجاری برای کشور خواهد بود.
به گزارش ایرنا، منطقه آزاد تجاری - صنعتی مهران این روزها با برنامه‌ریزی‌های کلان، رخت نو بر تن کرده و در آستانه تحولی بزرگ، خود را برای ایفای نقشی ملی و فراملی آماده می‌کند.
منطقه‌ای که روزگاری گذرگاهی برای تردد زائران و کالاهای صادراتی بود، اکنون با شتابی چشمگیر به سوی تبدیل شدن به پیشرفته‌ترین کانون گذر کالا و قطب مبادله‌های تجاری غرب کشور در روندی رو به جلو در حرکت است.
برگزاری مسابقه ملی معماری برای طراحی بزرگ‌ترین مرکز مبادلات تجاری نوار مرزی کشور در مهران، نقطه عطفی در تاریخ اقتصادی این منطقه به شمار می‌رود.
رویدادی که نشان داد مدیران و کارشناسان این حوزه دیگر به روش‌های سنتی قانع نیستند و قصد دارند با تلفیق هنر معاصر، فناوری‌های نوین و دیپلماسی فعال اقتصادی، دروازه‌ای نوین رو به بازارهای منطقه، مدیترانه و اروپا بگشایند.
مهران با ثبت میلیون‌ها تردد مسافری و میلیون‌ها تُن صادرات کالا در سال، ظرفیتی نهفته و بزرگ دارد که با همت مسئولان و مقام‌های ارشد، ورود سرمایه‌گذاران و حضور فعال بخش خصوصی، می‌تواند به پیشران توسعه، اشتغال پایدار و شکوفایی اقتصادی استان ایلام و کشور تبدیل شود.
بزرگ‌ترین پروژه تجاری نوار مرزی کشور در مهران
طرح ساخت بزرگ‌ترین بزرگ‌ترین مرکز مبادلات تجاری مرزی کشور در منطقه آزاد تجاری - صنعتی مهران با انتخاب طرح برتر در مسابقه معماری وارد مرحله اجرایی شد و مسئولان از آغاز کار اجرایی ساخت آن در آینده نزدیک خبر دادند.
مدیرعامل منطقه آزاد تجاری - صنعتی مهران روز پنجشنبه در گفت‌وگو با خبرنگار ایرنا، خدمات زائری و گردشگری، تجارت، لجستیک، صنعت و کشاورزی را پنج اولویت اصلی در این منطقه دانست و گفت: برنامه‌ریزی‌ها بر اساس ظرفیت‌های واقعی منطقه و نیازهای اقتصادی استان دنبال می‌شود.
مهدی رعیتی با اشاره به موقعیت جغرافیایی مهران و جایگاه آن در مبادلات ایران و عراق، از برنامه‌ریزی برای ایجاد سایت لجستیک، توسعه مرکز مبادلات تجاری، ساماندهی خدمات مسافری و گردشگری و تقویت زیرساخت‌های تجارت خبر داد .
وی گفت: در حوزه تجارت با طراحی یک مرکز مبادلات جامع و مشارکت بخش خصوصی و اتاق‌های بازرگانی، به دنبال ایجاد نظم و سازوکار مناسب برای توسعه مناسبات با طرف عراقی هستیم.
مدیرعامل منطقه آزاد تجاری - صنعتی مهران یادآور شد: مسابقه طراحی معماری مرکز مبادلات تجارت بین‌الملل مهران با دعوت از طراحان و دانشگاه‌های برتر کشور برگزار و در پایان در همایشی با حضور مسئولان کشوری و استانی، از برگزیدگان قدردانی شد.
رعیتی ادامه داد: در ابتدای کار، نوید یک روند نو را در عرصه اجرایی و مدیریتی داده بودیم و امیدواریم تا لحظه آخر به این وعده وفادار بمانیم.
وی ادامه داد: با توجه به دقت نظر داوران و شورای معماری منطقه آزاد مهران، طرح‌های بسیار مطلوبی ارائه شد و پس از داوری فشرده، طرح برتر انتخاب و اکنون در فرایند اجرایی قرار دارد و به‌زودی آیین کلنگ‌زنی این مجموعه برگزار خواهد شد.
مدیرعامل منطقه آزاد تجاری - صنعتی مهران درباره زمان‌بندی ساخت این پروژه تاکید کرد: امید است این مرکز ظرف مدت ۱۸ تا ۲۴ ماه ساخته و شرایطی فراهم شود تا شفافیت تجاری، رکن اصلی عملکرد آن باشد.
رعیتی با بیان اینکه منطقه آزاد مهران با ثبت سالانه ۱۱ تا ۱۴ میلیون تردد مسافری و جابه‌جایی بیش از ۶ میلیون تُن بار صادراتی، ظرفیت بزرگی برای کشور است، افزود: به دلیل نبود ساماندهی مناسب کالبدی در گذشته، این ظرفیت به یکی از دغدغه‌های تجاری تبدیل شده بود که هیئت‌مدیره سازمان با برنامه‌ریزی هدفمند، ساماندهی اساسی تجارت در مرز را در دستور کار قرار داد.
وی بیان کرد: این مرکز با مشارکت ۶ استان طراحی شده و به عنوان بزرگ‌ترین پروژه تجاری در کل نوار مرزی کشور شناخته می‌شود که گامی عملیاتی در راستای پایان دادن به نابسامانی‌های گذشته و تحویل اثری ماندگار به جامعه اقتصادی کشور است.
حرکت پرشتاب منطقه آزاد مهران؛ جبران زمان‌های ازدست‌رفته
نماینده مردم ایلام در مجلس شورای اسلامی نیز در این باره گفت: مساحت مفید مرکز مبادلات تجاری منطقه آزاد مهران حدود ۲۵ هزار مترمربع خواهد بود و این مجموعه به عنوان بزرگ‌ترین مرکز تجاری مرزی کشور فعالیت خواهد کرد.
فریدون همتی افزود: راه‌اندازی همه بخش‌های مختلف منطقه آزاد، مرحله به مرحله در حال انجام است و قطاری که برای منطقه آزاد مهران راه افتاده، دیگر کُند شدن یا توقفی در کار نخواهد داشت.
وی با دعوت از همه ارکان استان برای همراهی با این روند، بیان کرد: انتظار داریم همه مسئولان، رسانه‌ها، مردم، نخبگان و متنفذان پای کار بیایند و با کمک، همراهی و همدلی، شتاب بیشتری به روند کار اجرایی منطقه آزاد مهران داده شود.
نماینده مردم ایلام در مجلس شورای اسلامی بیان کرد: کوشش می‌کنیم هرچه زودتر، امیدی که مردم استان نسبت به منطقه آزاد پیدا کرده‌اند را لمس کنند و ان‌شاءالله تاثیر این اقدام‌ها در اقتصاد، تولید، اشتغال و درآمد و زندگی مردم و همچنین در اقتصاد کلان استان و کشور نمایان شود.
همتی یادآور شد: منطقه آزاد مهران، گرانیگاه تردد زائران حسینی در طول سال و روزهای اربعین و در نقطه‌ای دایر شده که مزین به خون هزاران شهید در دوران هشت سال دفاع مقدس است.
وی بیان کرد: همه بخش‌های مختلف این منطقه، به برکت خون شهیدان و همراهی مردم قهرمان مهران و مردم سلحشور و بزرگ استان، شکوفا خواهد شد و مایه امید و امیدواری برای ایران عزیز خواهد بود.
توسعه همزمان تجارت و صنعت در دروازه عتبات عالیات
عضو هیئت مدیره سازمان منطقه آزاد مهران نیز گفت: خوشبختانه در شرایط خاصی که امروز در کشور شاهد آن هستیم، منطقه آزاد مهران با شتاب در دو حوزه تجاری و صنعتی در حال فعالیت است.
علی‌اصغر علامه افزود: در کنار مرکز مبادلات تجاری منطقه آزاد مهران، در حوزه صنعت نیز فعالیت‌های گسترده‌ای در حال انجام است تا ماموریت اصلی منطقه آزاد مهران( تحقق همزمان تجارت و تولید) به نتیجه برسد.
وی ادامه داد: منطقه آزاد مهران یکی از جذاب‌ترین مراکز تجاری در کشور است چرا که نزدیک به ۱۴ میلیون نفر جمعیت در دو سوی مرز مهران در خاک ایران و عراق سکونت دارند و این منطقه می‌تواند به عنوان یکی از کانون‌های جذاب سرمایه‌گذاری مطرح شود.
علامه یادآور شد: سازمان منطقه آزاد مهران هم در حوزه تجاری و هم در حوزه صنعتی و تولیدی، از ظرفیت های بسیار ارزشمندی برخوردار است و هیئت مدیره این منطقه بر هر دو موضوع تاکید داشته و با شتاب در حال سیاست‌گذاری در این دو بخش هستند تا شاهد رونق بیش از پیش مهران باشیم.
مهران، مرکز دیپلماسی اقتصادی و دروازه مدیترانه
رئیس کمیسیون برنامه و بودجه مجمع تشخیص مصلحت نظام نیز در این باره با تمجید از ابتکار مدیرعامل منطقه آزاد مهران در برگزاری مسابقه معماری، اظهار کرد: ایده برگزاری مسابقه برای انتخاب بهترین طرح مرکز مبادلات تجاری، اقدامی بسیار ارزشمند بود.
حجت‌الله هاشم‌بیگی افزود: مهران یک فرصت بزرگ برای کشور است و فقط یک گذرگاه تجاری ساده به شمار نمی‌رود و می‌تواند مرکز مبادلات بین‌الملل و کانون دیپلماسی اقتصادی کشور باشد و باید گفت که ظرفیت‌های موجود در استان ایلام و منطقه آزاد مهران، فرصتی برای کل کشور محسوب می‌شود.
وی یادآور شد: مهران دروازه‌ای رو به مدیترانه و اروپا است و ما باید این منطقه آزاد را در مقیاس بین‌المللی ببینیم و حتی ارتباطات آن را با کشورهای شرقی و اروپایی سامان دهیم.
رئیس کمیسیون برنامه و بودجه مجمع تشخیص مصلحت نظام، طراحی مرکز مبادلات تجاری را تابلویی از شکوه و اقتدار کشور دانست و تاکید کرد: جذابیت این‌گونه طراحی‌ها تاثیر فراوانی در دیپلماسی اقتصادی دارد و این گامی بسیار بزرگ است که امیدواریم این طرح در مدت ۱۸ ماه تا دو سال به بهره‌برداری برسد و تغییر اساسی در چهره ورودی کشور ایجاد کند.
هاشم بیگی یادآور شد: سازمان منطقه آزاد مهران از بهمن‌ماه سال گذشته فعالیت خود را آغاز کرد و پس از آن با حوادث و جنگ تحمیلی ۴۰ روزه روبه‌رو شد، اما با وجود این رویدادها کوشش بسیار خوبی انجام شده و امیدواریم این منطقه به یکی از بهترین مناطق آزاد خاورمیانه تبدیل شود.
وی از همه مسئولان ارشد، نمایندگان مجلس و نخبگان استان خواست فارغ از گرایش‌های سیاسی، دست به دست هم دهند تا منطقه آزاد به بهترین نحو ممکن توسعه یابد.
الگویی نوین برای جذب سرمایه‌گذاران در مناطق آزاد
معاون توسعه اقتصادی و سرمایه‌گذاری دبیرخانه شورای عالی مناطق آزاد کشور نیز گفت: طرح جامع و راهبردی مرکز مبادلات تجاری منطقه آزاد مهران می‌تواند پیشران توسعه تجارت مرزی در کشور و حتی منطقه باشد.
اسفندیار شاه‌منصوری افزود: برای نخستین بار در مناطق آزاد کشور است که چنین راهبرد و راهکاری با همه طراحان و معماران بزرگ به اشتراک گذاشته می‌شود تا مرکز مبادلات تجاری به عنوان راهبر همه فعالیت‌های اقتصادی منطقه آزاد مهران شناخته شود.
وی بیان کرد: این طرح آماده بهره‌برداری و جذب سرمایه‌گذاران است تا با مراجعه به منطقه و الگوبرداری از این طرح ماندگار، میزان مشارکت خود را در اجرا و پیاده‌سازی زیرساخت‌ها، عمران، ساخت‌وساز، ترابری و پشتیبانی (لجستیک) مطرح کنند.
عبور از سال‌ها رکود و آغاز شکوفایی اقتصادی در مهران
رئیس اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی استان ایلام نیز با اشاره به اقدام‌های بزرگ زیرساختی انجام شده در منطقه آزاد مهران، بیان کرد: برای نخستین بار در کشور، مسابقه طراحی مرکز مبادلات تجاری مرزی منطقه آزاد مهران برگزار شد و از معماران و طراحان این مرکز قدردانی می‌شود.
سید محمد موسوی‌نسب تاکید کرد: منطقه آزاد مهران پس از گذشت سالیان متمادی که تنها نامی را یدک می‌کشید، با پیگیری‌های نمایندگان مردم در مجلس، استاندار، مسئولان، مدیران و کوشش‌های مدیرعامل سازمان در داخل و خارج از کشور به سرانجام رسیده و امید فراوانی را برا اقشار مختلف، تجار و تولیدکنندگان ایجاد کرده است.
وی گفت: حضور میدانی، ورود نخستین محموله‌های خودرویی و آغاز پروژه‌های زیربنایی، نشان از اراده مسئولان برای تبدیل مهران به قطب مبادلات بین‌المللی و دروازه اصلی تجارت فرامرزی کشور دارد.
گام‌های اجرایی برداشته‌شده در منطقه آزاد مهران، نمایی روشن از یک دگرگونی راهبردی را پیش روی اقتصاد مرزی کشور ترسیم کرده است، رویکردی که عبور از سازوکارهای سنتی و ناکارآمد تجاری و جایگزینی آن با ساختاری علمی، کالبدمحور و نوین را نوید می‌دهد.
راه‌اندازی بزرگ‌ترین مرکز مبادلات مرزی، افزون بر ساخت یک مجموعه فیزیکی بزرگ و مناسب، ایجاد کانونی هماهنگ‌کننده به شمار می‌رود که می‌تواند پراکندگی‌های چند دهه گذشته در مرزهای غربی را سامان دهد و زنجیره کاملی از خدمات ترابری، انبارداری هوشمند و تسهیلات بازرگانی را در اختیار کنشگران اقتصادی قرار دهد.
قرار گرفتن این منطقه در همسایگی بازار پرمصرف عراق و در کانون دسترسی به بازارهای منطقه و اروپا، مهران را از یک معبر فصلی و محدود به گذرگاهی پایدار با ارزش افزوده بالا تبدیل می‌کند.
فعال‌سازی همزمان محورهای پنج‌گانه تجارت، گردشگری زیارتی، ترابری، صنعت و کشاورزی در کنار باز شدن فضا برای حضور بدون واسطه بخش خصوصی و اتاق‌های بازرگانی، زنجیره‌ای از تولید ثروت و امنیت اقتصادی را در امتداد نوار مرزی شکل خواهد داد، روندی که بازتاب مستقیم آن در معیشت مرزنشینان، اشتغال جوانان بومی و ارتقا شاخص‌های رفاهی استان ایلام نمایان می‌شود.
موفقیت این جهش اقتصادی نیازمند هم‌افزایی همه‌جانبه میان دستگاه‌های اجرایی، نمایندگان مردم در مجلس، نخبگان دانشگاهی و جامعه رسانه‌ای است تا با نگاهی جامع و تکیه بر مزیت‌های ذاتی منطقه، زمان‌بندی دوساله ساخت این مجموعه محقق شود.
در چنین بستری، منطقه آزاد مهران نه‌تنها به عنوان پیشران اصلی توسعه غرب کشور شناخته خواهد شد که نقشی اثرگذار و تعیین‌کننده را به عنوان نماد دیپلماسی فعال اقتصادی جمهوری اسلامی ایران در منطقه ایفا خواهد کرد.
منطقه آزاد مهران که پیشینه طرح آن به سال ۱۳۸۹ بازمی‌گردد، پس از سال‌ها پیگیری سرانجام سال ۱۴۰۰ به تصویب نهایی رسید و اساسنامه آن نیز دی‌ماه ۱۴۰۱ در شورای نگهبان تایید شد.
اعضای هیأت مدیره منطقه آزاد مهران در آذر ۱۴۰۴ با احکام صادره از سوی رئیس‌جمهور منصوب شدند و با تصویب طرح جامع منطقه در مهرماه همان سال، فصل تازه‌ای از فعالیت‌های اجرایی و توسعه‌ای این منطقه آغاز شده که هدف آن تبدیل مهران به یکی از مهم‌ترین قطب‌های اقتصادی، تجاری و زیارتی کشور در افق پیش‌رو است.