ب‌ام‌و جینا با بهره‌گیری از پوشش پارچه‌ای منعطف و سازه متحرک، امکان تغییر شکل بدنه را بدون نیاز به قطعات فلزی مرسوم فراهم کرده است.
تصور کنید خودرویی را در اختیار دارید که بدنه آن به‌جای ورق‌های فولادی و آلومینیومی، از پارچه ساخته شده است؛ پارچه‌ای که می‌تواند تغییر شکل دهد، چراغ‌های جلو را پنهان کند و حتی با تغییر سرعت خودرو، فرم بخش‌هایی از بدنه را تغییر دهد. شاید چنین ایده‌ای بیشتر به داستان‌های علمی تخیلی شباهت داشته باشد، اما شرکت ب‌ام‌و در سال ۲۰۰۸ با معرفی خودروی مفهومی GINA Light Visionary Model نشان داد که چنین تصوری چندان هم دور از ذهن نیست.
این خودرو یکی از متفاوت‌ترین پروژه‌های تاریخ طراحی ب‌ام‌و به شمار می‌رود. جینا نه‌تنها تعریف متداول از بدنه خودرو را به چالش کشید، بلکه نشان داد که برای ساخت یک خودروی آینده‌نگر، لزوماً نباید به مواد و روش‌های مرسوم خودروسازی پایبند بود.
بی ام و جینا چگونه متولد شد؟
پروژه جینا حاصل ایده‌پردازی کریس بنگل مدیر وقت طراحی ب‌ام‌و به همراه گروه طراحی او بود. این پروژه سرانجام در دهم ژوئن ۲۰۰۸ به‌صورت رسمی معرفی شد. نام GINA از عبارت Geometry and Functions In N Adaptions گرفته شده است که می‌توان آن را هندسه و عملکرد در سازگاری‌های متعدد ترجمه کرد.
هدف اصلی از توسعه این خودرو، ساخت یک محصول آماده تولید انبوه نبود؛ بلکه مهندسان و طراحان ب‌ام‌و می‌خواستند محدودیت‌های متداول در طراحی بدنه خودرو را کنار بگذارند و امکان استفاده از مواد انعطاف‌پذیر و سازه‌های متحرک را بررسی کنند. به همین دلیل، جینا بیشتر یک آزمایشگاه متحرک برای بررسی آینده طراحی خودرو بود تا یک خودروی مفهومی با هدف ورود به خط تولید.
این رودستر دونفره از یک شاسی فضایی آلومینیومی بهره می‌برد و پیشرانه هشت سیلندر آن نیروی خود را به چرخ‌های عقب منتقل می‌کرد. با این حال، مهم‌ترین ویژگی جینا نه پیشرانه یا مشخصات حرکتی، بلکه پوشش خارجی کاملاً متفاوت آن بود.
راز بدنه پارچه‌ای جینا چه بود؟
ب‌ام‌و برای ساخت بدنه این خودرو از یک پارچه صنعتی ویژه با مقاومت بالا در برابر کشش استفاده کرد. این پوشش از ساختاری ترکیبی شامل یک لایه توری تثبیت‌کننده و لایه بیرونی مقاوم در برابر آب و تغییرات دمایی تشکیل شده بود. در واقع، با پارچه معمولی مورد استفاده در پوشاک یا روکش صندلی روبه‌رو نبودیم؛ بلکه ماده‌ای مهندسی‌شده بود که می‌توانست شکل خود را در شرایط مختلف حفظ کند.
این پوشش روی یک ساختار فلزی متحرک کشیده شده بود که در نقاطی با قطعات کربنی تقویت می‌شد. مجموعه‌ای از مکانیسم‌های الکتریکی و الکتروهیدرولیکی نیز امکان حرکت بخش‌هایی از این سازه را فراهم می‌کردند. در نتیجه، با حرکت اجزای زیرین، سطح پارچه‌ای نیز تغییر شکل می‌داد، بدون آنکه کشش و نظم ظاهری آن از بین برود.
نکته جالب اینکه بدنه جینا از چهار بخش اصلی پارچه‌ای تشکیل شده بود و برخلاف خودروهای معمولی، خبری از مجموعه متداول قطعاتی مانند کاپوت، گلگیرها، درها و صندوق عقب با ساختار مستقل و ورق فلزی نبود.
بدنه‌ای که تغییر شکل می‌داد؛ از چراغ‌های مخفی تا اسپویلر متحرک
یکی از جذاب‌ترین قابلیت‌های ب‌ام‌و جینا، امکان تغییر شکل بدنه متناسب با شرایط رانندگی بود. برای مثال، زمانی که چراغ‌های جلو خاموش بودند، پوشش پارچه‌ای روی آن‌ها را می‌پوشاند و نمایی یکپارچه به قسمت جلویی خودرو می‌داد. با روشن شدن چراغ‌ها، سازه فلزی زیر پوشش حرکت می‌کرد و پارچه کنار می‌رفت تا چراغ‌ها نمایان شوند.
در قسمت عقب نیز شرایط مشابهی وجود داشت. اسپویلر خودرو با افزایش سرعت می‌توانست به‌صورت خودکار بالا بیاید و نیروی رو به پایین بیشتری روی محور عقب ایجاد کند. رکاب‌های جانبی نیز قابلیت تغییر شکل داشتند تا مسیر جریان هوا بهینه شود. حتی جلوپنجره کلیوی شکل ب‌ام‌و می‌توانست با توجه به نیاز پیشرانه به هوای خنک‌کننده، بازتر شود.
درهای خودرو نیز طراحی متفاوتی داشتند و به سمت بیرون و بالا باز می‌شدند. پس از بسته شدن درها، چین‌وچروک‌های ایجادشده در پوشش پارچه‌ای از بین می‌رفتند و سطح بدنه دوباره ظاهری صاف و یکپارچه پیدا می‌کرد.
آیا بی ام و جینا وارد خط تولید شد؟
با وجود جذابیت‌های فنی و طراحی، جینا هیچ‌گاه به مرحله تولید انبوه نرسید. اساساً هدف ب‌ام‌و از توسعه این پروژه، عرضه یک خودروی تجاری نبود، بلکه این شرکت می‌خواست مرزهای طراحی، مهندسی مواد و روش‌های ساخت خودرو را گسترش دهد.
با این حال، برخی ایده‌های مطرح‌شده در این پروژه در تحقیقات بعدی ب‌ام‌و درباره طراحی و فرایندهای تولید مورد توجه قرار گرفتند. برای نمونه، این پروژه نشان داد که چگونه می‌توان به‌جای استفاده از مجموعه‌ای از قطعات مستقل، از ساختارهای یکپارچه و انعطاف‌پذیر برای ایجاد فرم‌های متفاوت استفاده کرد.
ب‌ام‌و جینا امروز بیش از آنکه یک خودروی قابل خرید باشد، نمادی از جسارت طراحان در به چالش کشیدن قواعد تثبیت‌شده صنعت خودرو است. خودرویی که ثابت کرد حتی پارچه نیز می‌تواند در صورت استفاده از مهندسی مناسب، به بخشی از بدنه یک ماشین اسپرت تبدیل شود؛ هرچند این ایده هنوز نتوانسته جایگزین روش‌های متداول ساخت بدنه خودروهای تولید انبوه شود.
