پس از حمله نظامی آمریکا به عراق در سال ۲۰۰۳ و سقوط حکومت صدام حسین، یکی از عجیبترین صحنههای بهجامانده از دوران جنگ در این کشور آشکار شد: دهها فروند هواپیمای نظامی عراقی که به دستور حکومت بعث در زیر شن و خاک مدفون شده بودند، از دل بیابان بیرون آورده شدند.
به گزارش خبرفوری، در میان این هواپیماها، یک فروند جنگنده میگ۲۵ نیز وجود داشت؛ هواپیمایی پیشرفته و پرسرعت ساخت شوروی که در دوران جنگ سرد از مهمترین تجهیزات نیروی هوایی عراق به شمار میرفت.
چرا صدام هواپیماهایش را زیر خاک دفن کرد؟
ماجرای دفن هواپیماهای عراقی به نگرانی حکومت صدام از حملات هوایی آمریکا و متحدانش بازمیگشت. تجربه جنگ خلیج فارس در سال ۱۹۹۱ نشان داده بود که نیروی هوایی عراق در برابر برتری هوایی ائتلاف بهشدت آسیبپذیر است.
در جریان عملیات طوفان صحرا، بخش مهمی از توان هوایی عراق نابود شد و تعدادی از هواپیماهای این کشور نیز برای در امان ماندن از حملات به ایران منتقل شدند.
در سال ۲۰۰۳، با افزایش احتمال حمله مجدد آمریکا، ارتش عراق تلاش کرد بخشی از هواپیماهای باقیمانده خود را از دید ماهوارهها و حملات هوایی پنهان کند. یکی از روشهای بهکاررفته، دفن هواپیماها در بیابان و پوشاندن آنها با خاک و شن بود.
کشف اتفاقی در نزدیکی پایگاه هوایی التقدم
در تابستان ۲۰۰۳، نیروهای آمریکایی هنگام جستوجو در اطراف پایگاه هوایی التقدم، در غرب بغداد، با شانههایی از وجود هواپیماهای مدفون در زیر شنها روبهرو شدند. در ابتدا بخشهایی از دم و بدنه برخی هواپیماها از زیر خاک قابل مشاهده بود.
نیروهای آمریکایی با استفاده از ماشینآلات سنگین مهندسی عملیات حفاری را آغاز کردند. در جریان این عملیات، چندین فروند جنگنده میگ۲۵ و هواپیمای تهاجمی سوخو ۲۵ از زیر خاک بیرون آورده شدند. بر اساس گزارش نیروی هوایی آمریکا، یک گروه جستوجوگر در ششم ژوئیه ۲۰۰۳ موفق شد یک فروند میگ۲۵ شناسایی را از زیر شنها خارج کند.
برخی گزارشهای نظامی بعدی تعداد هواپیماهای کشفشده و خارجشده از زیر خاک در این پایگاه را بیش از ۳۰ فروند اعلام کردند.
سرنوشت هواپیماهای کشفشده چه شد؟
کشف این هواپیماها نشان داد که بخشی از توان هوایی عراق، برخلاف تصور اولیه نیروهای ائتلاف، در جریان جنگ کاملاً نابود نشده بود، بلکه در نقاطی از بیابان پنهان شده بود.
با این حال، دفن طولانیمدت در شن و ماسه، وضعیت فنی هواپیماها را با ابهام روبهرو کرده بود. برخی از آنها بدون محافظت مناسب دفن شده بودند و پس از سقوط حکومت بعث نیز شماری از هواپیماهای کشفشده هدف غارت قرار گرفتند و قطعاتشان به سرقت رفت.
ماجرای میگ۲۵ مدفون در عراق اکنون یکی از تصاویر ماندگار جنگ سال ۲۰۰۳ است؛ جنگندهای که قرار بود با پنهان شدن در دل بیابان از بمباران آمریکا جان سالم به در ببرد، اما سرانجام با ماشینآلات سنگین مهندسی از زیر خاک بیرون کشیده شد.
