سرطان روده بزرگ در جوانان رو به افزایش است و کارشناسان می‌گویند شش عادت روزمره ممکن است بی‌صدا خطر ابتلا را افزایش دهند. سرطان روده بزرگ، دومین عامل مرگ ناشی از سرطان و سومین سرطان شایع در جهان است؛ با این حال، یکی از پیشگیری‌پذیرترین سرطان‌ها نیز به‌شمار می‌رود
به گزارش سایت دیدبان ایران؛ وبگاه ایتینگ‌وِل در گزارشی آورده است:
دکتر واصف سیف (Wasif Saif)، متخصص سرطان می‌گوید: پژوهش‌ها نشان می‌دهد حدود ۴۰ تا ۵۰ درصد سرطان‌های روده بزرگ ممکن است به عوامل سبک زندگی قابل تغییر نسبت داده شود.
دکتر پَشتون کاسی (Pashtoon Kasi)، متخصص سرطان می‌گوید: سرطان روده بزرگ زودرس در بزرگسالان زیر ۵۰ سال نیز در حال افزایش است و در سه دهه گذشته تقریباً دو برابر شده است. سرطان روده بزرگ با شیب تندی در حال افزایش است.
در ادامه، شش عادتی مرور می‌شود که ممکن است بی‌صدا خطر سرطان روده بزرگ را افزایش دهد.
۱. نشستن بیش از حد
پژوهش‌ها نشان می‌دهد افرادی که روزانه مدت‌های طولانی می‌نشینند، در مقایسه با کسانی که به‌طور منظم حرکت می‌کنند، ممکن است خطر سرطان روده بزرگ بالاتری داشته باشند. این خطر حتی اگر در اوقات فراغت خود ورزش کنید هم باقی می‌ماند. خبر خوب اینکه شکستن دوره‌های طولانی نشستن با پیاده‌روی‌های کوتاه یا وقفه‌های حرکتی در طول روز می‌تواند به کاهش خطر کمک کند.
سیف می‌گوید: نشستن طولانی به‌طور مستقل با افزایش خطر سرطان روده بزرگ مرتبط است و با چاقی و مقاومت به انسولین (وضعیتی که بدن به انسولین درست پاسخ نمی‌دهد) هم ارتباط دارد. علاوه بر این، سبک زندگی کم‌تحرک زمان عبور مواد از روده را کند می‌کند و تماس بین مواد سرطان‌زا و روده را افزایش می‌دهد. این وضعیت التهاب مزمن را تشویق می‌کند و سوخت‌وساز بدن را به شکلی تغییر می‌دهد که ممکن است رشد تومور را تحریک کند.
۲. اضافه وزن
داشتن اضافه‌وزن، به‌ویژه در ناحیه شکم، یک عامل خطر تغییرپذیر برای سرطان روده بزرگ است؛ با این حال، در بحث‌های مربوط به پیشگیری از سرطان توجه کافی به آن نمی‌شود. پژوهش‌ها نشان می‌دهد افراد مبتلا به چاقی ممکن است با خطر بیشتری برای ابتلا به سرطان روده بزرگ مواجه باشند و چربی اضافی شکم ممکن است عامل اصلی آن باشد.
سیف توضیح می‌دهد: بافت چربی اضافی سیتوکین‌های التهابی (موادی که التهاب ایجاد می‌کنند) تولید می‌کند، انسولین و فاکتور رشد شبه‌انسولین-۱ را افزایش می‌دهد و حالت التهابی مزمن و خفیفی را تشویق می‌کند که به رشد سرطان کمک می‌کند.
۳. مصرف زیاد گوشت فرآوری‌شده
گوشت‌های فرآوری‌شده از سوی سازمان جهانی بهداشت در گروه ۱ سرطان‌زاها طبقه‌بندی شده‌اند. دکتر والنتین او. میلیِن (Valentine O. Millien)، متخصص گوارش می‌گوید: پژوهش‌ها نشان داده است که خوردن گوشت‌های فرآوری‌شده خطر نسبی ابتلا به سرطان را افزایش می‌دهد.
به گفته او، مواد سرطان‌زا مانند نیتریت‌ها در جریان فرآوری یا نمک‌سودکردن این گوشت‌ها تولید می‌شوند؛ این مواد به پوشش روده و دی‌اِن‌اِی آسیب می‌زنند و در نتیجه خطر ابتلا به سرطان روده بزرگ را افزایش می‌دهند.
۴. سیگار کشیدن
همه از ارتباط سیگار و سرطان ریه آگاه هستند، اما تنباکو می‌تواند خطر سرطان روده بزرگ را نیز افزایش دهد. میلیِن می‌گوید: سیگاری‌ها ۱۸ تا ۲۶ درصد بیشتر در معرض ابتلا به سرطان روده بزرگ هستند. به گفته او، دود سیگار حاوی مواد سرطان‌زاست که می‌تواند التهاب مزمن ایجاد کند، میکروبیوم روده (اجتماع باکتری‌های طبیعی روده) را تغییر دهد و سیستم ایمنی مسئول از بین بردن سلول‌های پیش‌سرطانی را تضعیف کند. این مواد همچنین می‌توانند رشد سریع پولیپ‌های روده بزرگ را تسریع کنند؛ پولیپ‌هایی که پیش‌زمینه سرطان روده بزرگ هستند.
۵. نوشیدن الکل
پژوهش‌ها حتی مصرف متوسط الکل را با افزایش خطر سرطان روده بزرگ مرتبط دانسته‌اند. الکل در بدن به استالدهید (یک ماده سرطان‌زا که استرس اکسیداتیو را افزایش می‌دهد) متابولیزه می‌شود، به دی‌اِن‌اِی آسیب می‌زند و سوخت‌وساز فولات را مختل می‌کند و بر توانایی بدن برای ترمیم دی‌اِن‌اِی تأثیر می‌گذارد.
کاسی توضیح می‌دهد: مصرف الکل می‌تواند خطر سرطان را افزایش دهد چون بر سلول‌های سالم اثر منفی می‌گذارد.
۶. دریافت ناکافی فیبر
بسیاری از بزرگسالان فیبر کافی مصرف نمی‌کنند که می‌تواند خطر سرطان روده بزرگ را افزایش دهد. فیبر اساساً مانند اسفنجی عمل می‌کند که سموم را از دستگاه گوارش پاک می‌کند، التهاب را کاهش می‌دهد و خطر سرطان روده بزرگ را کم می‌کند. زنان باید روزانه ۲۵ گرم و مردان ۳۸ گرم فیبر مصرف کنند.
گام‌های عملی برای پیشگیری
متخصصان چند گام دیگر را برای کاهش خطر سرطان روده بزرگ توصیه می‌کنند.
- فعال بمانید. سیف توصیه می‌کند حداقل ۱۵۰ دقیقه در هفته ورزش متوسط و دست‌کم دو بار در هفته تمرین قدرتی انجام دهید. او می‌گوید: حتی عادت‌های ساده‌ای مانند پیاده‌روی بعد از غذا، استفاده از پله یا کاهش زمان نشستن در طول روز هم تفاوت ایجاد می‌کند.
- رژیم غذایی گیاه‌محور و پر فیبر داشته باشید. پژوهش‌ها نشان می‌دهد رژیم غذایی گیاه‌پایه مبتنی بر غذاهای کامل می‌تواند خطر سرطان روده بزرگ را کاهش دهد. سیف توصیه می‌کند: بر افزایش میوه، سبزی، غلات کامل، حبوبات و مغزها در رژیم غذایی تمرکز کنید و مصرف گوشت فرآوری‌شده و گوشت قرمز را محدود کنید.
- غربالگری را به‌موقع شروع کنید. کاسی می‌گوید: غربالگری روتین سرطان روده بزرگ باید از ۴۵ سالگی آغاز شود، مشروط بر آنکه فرد علامتی نداشته باشد و سابقه شخصی یا خانوادگی پولیپ خوش‌خیم یا پیش‌سرطانی یا سرطان روده بزرگ نداشته باشد.
- علائم هشداردهنده را جدی بگیرید. میلیِن می‌گوید: اگر تغییراتی در عادات روده یا خونریزی مقعدی متوجه شدید، حتما با پزشک خود صحبت کنید. سیف می‌افزاید علائمی مانند کم‌خونی فقر آهن بدون دلیل، کاهش وزن ناخواسته یا درد مداوم شکم می‌تواند نشانه سرطان روده بزرگ باشد. اگر هر یک از این علائم را دارید، درباره غربالگری با متخصص سلامت خود صحبت کنید.
پیام پایانی: پیشگیری، در دست شماست
سرطان روده بزرگ جدی است، اما با عادت‌های درست و غربالگری به‌موقع تا حد زیادی پیشگیری‌پذیر است. افزایش فعالیت بدنی، حفظ وزن سالم، رژیم غذایی گیاه‌محور، دریافت فیبر کافی و پرهیز از تنباکو و الکل می‌تواند خطر ابتلا را کاهش دهد. اگر ۴۵ سال یا بیشتر دارید یا درباره خطر سرطان برای خودتان نگران هستید، درباره غربالگری با پزشک خود صحبت کنید.