رئیس‌جمهوری گفت: دانشگاه‌ها می‌توانند با مشارکت در اجرای طرح‌ها و ارائه خدمات تخصصی، بخشی از هزینه‌های خود را تأمین کنند و وابستگی مالی خود به دولت را کاهش دهند.
مسعود پزشکیان، ظهر امروز شنبه ۲۵ مهرماه در نشست علمی «بررسی طرح نظام تحول و ارتقای بهره‌وری شرکت‌های دولتی» که با حضور وزرای امور اقتصادی و دارایی، تعاون، کار و رفاه اجتماعی و علوم، تحقیقات و فناوری و جمعی از استادان دانشگاه برگزار شد، بر ضرورت گسترش همکاری و هم‌افزایی میان دانشگاه‌ها و دستگاه‌های دولتی و اجرایی تأکید کرد.
رئیس‌جمهوری با اشاره به پیشنهادها و راهکارهای مطرح‌شده در این نشست اظهار کرد: پیشنهادهای ارائه‌شده درباره موضوع محوری این نشست علمی، مفید و قابل استفاده است اما مسئله اساسی، عبور از مرحله نظریه‌پردازی و هدایت این راهکارها به سمت اجراست. برای تحقق این هدف، باید کارگروه‌هایی متشکل از استادان مجرب دانشگاه و نخبگان حوزه‌های علمی و پژوهشی تشکیل شود.
پزشکیان همچنین تأکید کرد که مأموریت نهادهای متولی بهره‌وری نباید صرفاً به اندازه‌گیری شاخص‌ها محدود بماند، بلکه این نهادها باید با افزایش حساسیت سازمان‌ها و ذی‌نفعان نسبت به اهمیت بهره‌وری، پایش مستمر عملکردها و تقویت قابلیت‌های سازمانی، زمینه مشارکت مؤثر بخش‌های مختلف را فراهم کنند.
رئیس‌جمهوری، سیاست‌گذاری مبتنی بر عملکرد را یکی از الزامات اساسی برای تحقق اهداف کلان و حل مسائل پیچیده کشور دانست و گفت: طرح‌ها و ایده‌های اجرایی باید بر پایه فرایندهایی طراحی شوند که به نتایج ملموس منتهی شوند. برای دستیابی به این نتایج نیز باید مجموعه‌ای از عوامل مؤثر، از جمله قوانین و مقررات، وضعیت نیروی انسانی، آموزش، تغییرات سیاستی و چالش‌های موجود، مورد توجه قرار گیرد.
پزشکیان با اشاره به ظرفیت‌های علمی و تخصصی کشور افزود: ظرفیت‌های ارزشمندی در کشور و دانشگاه‌ها وجود دارد که می‌توان با توسعه همکاری‌های بین‌بخشی و فرابخشی، از آن‌ها برای پیشبرد سیاست‌ها و راهبردهای مورد نظر بهره گرفت. شفافیت، مشارکت، نوآوری و ایجاد ظرفیت‌های لازم برای همکاری میان دستگاه‌ها نیز از مؤلفه‌های مؤثر در شکل‌گیری و تقویت این اکوسیستم به شمار می‌روند.
رئیس‌جمهوری با اشاره به هم‌سویی دیدگاه‌های رهبر شهید انقلاب و مقام معظم رهبری با دولت در زمینه ساماندهی، تحول و ارتقای بهره‌وری شرکت‌های دولتی، از استادان و نخبگان دانشگاهی خواست ابعاد حقوقی این موضوع را به‌دقت بررسی کنند تا در فرآیندهای اجرایی از بروز تنش و اصطکاک میان بخش‌های نظارتی و بازرسی جلوگیری شود.
پزشکیان افزود: اجرای الگوهای تحول‌آفرین باید بر اساس نقشه راهی روشن و مشخص صورت گیرد. دولت آمادگی دارد از ایجاد و تقویت ارتباط میان شرکت‌ها و دانشگاه‌ها حمایت کند و زمینه لازم را برای هم‌افزایی و انجام فعالیت‌های مشترک فراهم آورد.
رئیس‌جمهوری ارتقای دانشگاه‌ها و مراکز علمی از نسل دوم به نسل‌های سوم و چهارم را از دیگر ضرورت‌های نظام علمی کشور برشمرد و اظهار کرد: در بخش‌های اقتصادی، مدیریتی، صنعتی، کشاورزی و علمی، دانشجویان باید در کنار فراگیری مباحث نظری، مهارت‌های عملی مورد نیاز را نیز کسب کنند و با بهره‌گیری از فناوری‌های نوین و الگوهای موفق جهانی، برای حل مسائل واقعی جامعه آماده شوند.
پزشکیان با تأکید بر اهمیت نقش دانشگاه‌های استانی تصریح کرد: باید تا حد امکان اختیارات به استان‌ها واگذار شود؛ چراکه در این مناطق نیز نخبگان و ظرفیت‌های علمی ارزشمندی حضور دارند که می‌توانند در مسیر توسعه و شکوفایی کشور نقش‌آفرینی کنند.
رئیس‌جمهوری از استادان دانشگاه خواست طرح و ساختار مدیریت اقتصادی دانشگاه‌ها را تدوین و تصویب کنند و در این زمینه گفت: دانشگاه‌ها می‌توانند با مشارکت در اجرای طرح‌ها و ارائه خدمات تخصصی، بخشی از هزینه‌های خود را تأمین کنند و وابستگی مالی خود به دولت را کاهش دهند. دولت نیز مسیر همکاری فعال و پویا میان دانشگاه‌ها و دستگاه‌های اجرایی را هموار خواهد کرد.
پزشکیان در ادامه با اشاره به وجود هماهنگی و هم‌افزایی میان مجلس شورای اسلامی و قوه قضائیه، بر ضرورت بهره‌گیری از این ظرفیت برای پیشبرد برنامه‌های تحول‌آفرین با همیاری دانشگاه‌ها و مراکز علمی تأکید کرد.
رئیس‌جمهوری اندازه‌گیری نتایج عملکردی در سطح بنگاه‌ها و شرکت‌ها از سوی نهادهای علمی و دانشگاهی را ضروری دانست، اما تأکید کرد: ارزیابی جامع بهره‌وری صرفاً با سنجش خروجی‌ها محقق نمی‌شود. برای دستیابی به تصویری دقیق از وضعیت بهره‌وری، باید عوامل مؤثر بر نتایج نیز بررسی شوند. از این رو، ارزیابی انگیزه‌ها و قابلیت‌های سازمانی و سنجش میزان تأثیر سیاست‌های اتخاذشده بر ارتقای بهره‌وری، باید در کنار شاخص‌های عملکردی قرار گیرد.
پزشکیان با تأکید بر ضرورت حضور نمایندگان دستگاه‌های ذی‌نفع در فرایند حل مسائل در حوزه ارتقاء سطح بهره‌وری افزود: مشارکت این نمایندگان می‌تواند به ارتقای بهره‌وری و کارایی، مدیریت اصولی فرایندها و بهبود عملکرد سازمان‌ها کمک کند.
رئیس‌جمهوری با تأکید بر ضرورت فراهم‌کردن زمینه فعالیت مؤثر دانشگاه‌ها در حوزه‌های مختلف و تحول‌آفرین افزود: دستاوردهای هر نهاد یا دانشگاه باید به نام همان مجموعه معرفی شود. ظرفیت‌های علمی و تخصصی گسترده‌ای در دانشگاه‌های سراسر کشور وجود دارد و نباید تصور کرد که این توانمندی‌ها صرفاً به چند دانشگاه محدود است.
وی همچنین بر ضرورت ایفای نقش دانشگاه‌ها متناسب با مأموریت تخصصی آن‌ها تأکید کرد و گفت: هر دانشگاه باید بر اساس رسالت خود در حل مسائل کشور مشارکت داشته باشد؛ برای مثال، دانشگاه پیام نور می‌تواند در زمینه آموزش‌های ضمن خدمت نقش فعالی ایفا کند.
پزشکیان با بیان اینکه توسعه و تحول باید به‌تدریج و بر اساس یک فرایند چندجانبه پیش برود، تصریح کرد: دولت زمینه لازم را فراهم خواهد کرد تا دانشگاه‌ها و صاحبان فرایند در کنار یکدیگر فعالیت کنند و برای حل مسائل به راهکارهای عملیاتی دست یابند. مداخلات تحول‌آفرین نباید به‌صورت دفعی انجام شوند.
رئیس‌جمهوری در بخش دیگری از سخنان خود، با اشاره به نتایج اقدامات انجام‌شده در زمینه مدیریت الگوی مصرف و صرفه‌جویی در مصرف برق و انرژی، اظهار کرد: در حوزه حکمرانی آب، توانسته‌ایم بخشی از مسائل مرتبط با کم‌آبی و خشکسالی را مدیریت کنیم. همچنین در حوزه حکمرانی انرژی و مدیریت ناترازی در بخش‌های سوخت، برق و گاز، با وجود پیچیدگی‌ها و مشکلات موجود، اقداماتی انجام شده که از جمله نتایج آن، کاهش ۱۰ درصدی مصرف انرژی بوده است.
پزشکیان مدیریت تغییر و فرهنگ‌سازی را از الزامات اساسی اجرای طرح‌ها و مدیریت مسائل کشور دانست و بر ضرورت توجه به این مؤلفه‌ها در فرایند اصلاح و بهبود عملکردها تأکید کرد.
رئیس‌جمهوری فقدان کار گروهی، ضعف هم‌افزایی و مشارکت جمعی و محدود بودن تعاملات میان بخش‌های مختلف را از جمله موانع حل مسائل کلان کشور برشمرد و گفت: اگر میان دانشگاه، دولت و جامعه همدلی و مشارکت شکل بگیرد، حتی محله‌ها نیز می‌توانند در تحقق اهداف و بهبود حکمرانی نقش مؤثری ایفا کنند.
رئیس‌جمهوری در ادامه، تحول نظام تعلیم و تربیت از مقطع ابتدایی را ضروری دانست و اظهار کرد: دانش‌آموزان باید از دوران مدرسه با رویکردی مسئله‌محور آموزش ببینند. اگر نظام آموزش‌وپرورش بر پایه دانش و مهارت‌های روز متحول شود و دانش‌آموزان علاوه بر شناخت مسائل، مهارت و انگیزه لازم برای اجرای برنامه‌ها را نیز کسب کنند، می‌توان برای رفع بسیاری از مسائل و کاستی‌های کشور اقدام کرد.