افزایش بیسابقه دمای اقیانوس آرام میتواند نشانه شکلگیری یکی از شدیدترین رویدادهای ال نینو باشد؛ پدیدهای با پیامدهای جهانی.
به نقل از لایو ساینس، دمای سطح آب در بخشی از اقیانوس آرام استوایی برای نخستین بار در دادههای ثبتشده از ۳۰ درجه سانتیگراد فراتر رفته است. این رکورد میتواند نشانهای از شدت گرفتن النینو باشد؛ پدیدهای اقلیمی که بر دمای جهانی و الگوهای بارش در مناطق مختلف اثر میگذارد. بااینحال، دانشمندان هنوز نمیدانند آیا این تغییر به معنای شکلگیری الگویی تازه و ماندگار برای النینو است یا نه.
این رکورد در منطقه «نینو ۳٫۴» ثبت شده است؛ محدودهای در بخش مرکزی اقیانوس آرام استوایی که پژوهشگران برای پایش النینو از آن استفاده میکنند. دادههای اولیه منتشرشده در ۵ اکتبر نشان میدهند دمای سطح آب در این منطقه از ۳۰ درجه سانتیگراد عبور کرده است؛ دمایی که معمولا در آبهای گرم غرب اقیانوس آرام دیده میشود، نه در این بخش مرکزی.
بر اساس دادههای ۶ اکتبر، دمای این منطقه حدود ۳٫۳۴ درجه سانتیگراد بالاتر از میانگین بود. در یک ال نینوی معمولی، افزایش دما در این محدوده اغلب به حدود یک تا دو درجه سانتیگراد بالاتر از میانگین میرسد. به گفته جینیی یو، استاد دانشگاه کالیفرنیا در ارواین، این اختلاف دما بسیار چشمگیر است و میتواند از شکلگیری النینویی بسیار شدید حکایت کند.
ال نینو چگونه بر آبوهوا اثر میگذارد؟
النینو زمانی شکل میگیرد که آب گرم غرب اقیانوس آرام استوایی به سمت شرق و سواحل آمریکای جنوبی حرکت کند. این جابهجایی، گردش جو را تغییر میدهد و میتواند الگوهای بارش و دما را در نقاط مختلف جهان دگرگون کند.
در برخی مناطق، از جمله شرق آفریقا، جنوب چین و بخشهایی از جنوب آمریکا، احتمال بارندگی شدید و سیلاب افزایش مییابد؛ در مقابل، مناطقی مانند اندونزی، فیلیپین، جنوب آفریقا و شمال آمریکای جنوبی ممکن است خشکسالی شدیدتری را تجربه کنند. شدت و محل این پیامدها در هر رویداد یکسان نیست.
تیموتی آزبورن، استاد علوم اقلیم در دانشگاه آنگلیای شرقی، میگوید دمای مطلق سطح آب بهتنهایی معیار سنجش شدت النینو نیست. دانشمندان معمولا دمای منطقه نینو ۳٫۴ را با میانگین بلندمدت آن مقایسه میکنند یا تغییرات دما را نسبت به دیگر بخشهای مناطق گرمسیری میسنجند تا اثر گرمشدن کلی اقیانوسها را در محاسبات لحاظ کنند.
با این معیارها نیز النینوی کنونی به یکی از شدیدترین رویدادهای ثبتشده نزدیک شده است و پیشبینیها از احتمال تقویت بیشتر آن در هفتههای آینده حکایت دارند. کارشناسان انتظار دارند دمای آب در ماههای نوامبر یا دسامبر به اوج برسد و در سال ۲۰۲۷ کاهش پیدا کند.
آیا النینو در حال تبدیل شدن به پدیدهای تازه است؟
گرمایش ناشی از فعالیتهای انسانی، دمای پایه اقیانوسها را افزایش داده و میتواند شدت اثر النینو را بیشتر کند. بااینحال، دانشمندان تأکید میکنند که هر النینو لزوما رکوردشکن نخواهد بود؛ زیرا شدت، مدت و محل وقوع این پدیده از یک رویداد تا رویداد دیگر تفاوت دارد.
جینیی یو و همکارانش در پژوهشهای پیشین، دو الگوی اصلی النینو را بررسی کردهاند: نوعی که گرمایش آن بیشتر در بخش شرقی اقیانوس آرام متمرکز میشود و نوعی دیگر که بیشترین گرمایش را در بخش مرکزی تجربه میکند. به گفته یو، النینوهای نوع دوم در دهههای اخیر برجستهتر شدهاند و برخی رویدادها نیز مدت بیشتری ادامه یافتهاند.
او احتمال میدهد تغییرات اقلیمی از طریق تقویت برهمکنش میان جو و اقیانوس در بخش نیمهگرمسیری اقیانوس آرام، زمینه شکلگیری رویدادهای بسیار شدید را فراهم کند. بااینحال، این احتمال به معنای آن نیست که همه النینوهای آینده قویتر از نمونههای قبلی خواهند بود.
نگرانی اصلی دانشمندان این است که گرمایش جهانی، پیش از آغاز النینو نیز برخی مناطق را در برابر خشکسالی یا بارندگی شدید آسیبپذیرتر کرده باشد. اگر این شرایط با اثرات النینو همزمان شوند، پیامدهای اقلیمی میتوانند شدیدتر شوند. بنابراین، رکورد تازه اقیانوس آرام نشانهای مهم برای بررسی تغییرات اقلیمی است، اما هنوز برای نتیجهگیری قطعی درباره آینده النینو به دادهها و پژوهشهای بیشتری نیاز داریم.
