پرتغال با کریستیانو رونالدو خارق‌العاده بود ولی آیا بدون او هم می‌تواند؟ هم‌تیمی‌های سابق رونالدو و کارشناسان از ورود پرتغال به عصر جدید پسارونالدو بعد از ۲۳ سال عادت کردن به او می‌گویند.
در فوتبال روزهایی هست که هواداران آرزو می‌کنند هرگز از راه نرسد و برای فوتبال پرتغال، امروز دقیقاً یکی از همان روزهاست. کریستیانو رونالدو به مدت ۲۳ سال بزرگ‌ترین فوتبالیست تاریخ این کشور بود و البته واقعا چیزی فراتر از این. او نماد غرور ملی و چهره اصلی ورزش پرتغال بود و در زندگی روزمره هواداران حضوری همیشگی داشت. شماره ۷ افسانه‌ای بعد از ۲۳۴ بازی ملی و به ثمر رساندن ۱۴۶ گل، سرانجام این داستان باشکوه را تمام کرد و تیم ملی پرتغال امشب مقابل دانمارک برای اولین بار بازی بدون حضور او را تجربه می‌کند.
فارغ از نبود یک فوق‌ستاره در زمین، پرتغال از امشب جای خالی یکی از بزرگ‌ترین برندهای تجاری جهان را هم حس خواهد کرد. دنیل سا، مدیر اجرایی موسسه مدیریت بازاریابی پرتغال، معتقد است تیم ملی این کشور برای حفظ بخشی از میلیون‌ها بیننده‌ای که فقط به خاطر تماشای کریستیانو پای تلویزیون می‌نشستند تا بازی‌های تیم ملی پرتغال را ببینند، نیازمند یک تغییر اساسی است.
او می‌گوید: «بر اساس آخرین ارزیابی‌های ما، برند شخصی رونالدو به تنهایی ۸۵۰ میلیون یورو ارزش دارد. مردم با داستان زندگی او همذات‌پنداری می‌کنند. پسر نوجوانی که به تنهایی به لیسبون رفت، پدرش را از دست داد و با تلاش بی‌وقفه خودش به قله موفقیت رسید. پرتغال تاریخ طولانی‌ای پر از بازیکنان بزرگ دارد، اما هیچ‌کس هرگز به چنین سطحی از شهرت جهانی دست نیافته بود. از دیدگاه بازاریابی هیچ شکی ندارم که بخش عمده مردم جهان مسابقات تیم ملی پرتغال را فقط به خاطر کریستیانو رونالدو تماشا می‌کردند.»
فرصت سوخته‌ای که برای تجلیل از اسطوره از دست رفت
سوال این است که بعد از رونالدو برای تیم ملی پرتغال که امشب در شهر براگا میزبان دانمارک است، چه چیزی باقی مانده است؟ قطعاً گنجینه‌ای از استعدادهای ناب. بازیکنانی مثل ویتینیا، برونو فرناندز، ژوائو نوس، نونو مندز و دیوگو کاستا و اسکوادی مملو از بازیکنان با کیفیت فنی و هوش تاکتیکی بالا.
پتیت، هافبک سابق تیم ملی پرتغال که از ۲۰۰۳ تا ۲۰۰۸ کنار رونالدو بازی کرد و این روزها هدایت سانتا کلارا را بر عهده دارد، معتقد است نسل فعلی باید بار مسئولیت را به دوش بکشد: «رونالدو می‌توانست یک‌تنه گره یک بازی سخت را درون محوطه جریمه، با یک ضربه آزاد یا روی یک ضربه ایستگاهی باز کند. ما به عنوان هم‌تیمی‌هایش این را می‌دانستیم. اما حالا بازیکنان بزرگی در بهترین باشگاه‌های جهان داریم که باید به پا خیزند. برای برخی از آن‌ها، این شاید آخرین شانس برای کسب افتخار ملی باشد. البته بازیکنان جوان‌تری هم در حال اضافه شدن هستند و پرتغال سبک و ایده‌های تاکتیکی لازم برای رسیدن به موفقیت را دارد.»
دنی موتا: او یک ماشین جنگی بود و عشقی بی‌پایان به پرتغال داشت
جانشینی رونالدو فقط پیدا کردن بازیکنی نیست که گل‌های او را بزند یا پیراهن شماره ۷ را بپوشد. هواداران پرتغال با تماشای او بزرگ شدند و به واسطه حضورش باور کردند که تیم ملی کشورشان می‌تواند کارهای خارق‌العاده انجام دهد. لئونل پونتس که از ۲۰۱۰ تا ۲۰۱۴ دستیار پائولو بنتو در تیم ملی بود، می‌گوید: «او فداکاری‌های بسیار زیادی برای تیم ملی کرد. با وجود مصدومیت بازی کرد، زمانی که کاملاً آماده نبود به میدان رفت، اما همیشه در خدمت تیم بود و بهترین عملکردش را ارائه داد.»
تعهد بی‌نظیر رونالدو برای دنی موتا، مهاجم باشگاه مونتزا که در یوونتوس و تیم ملی با او هم‌بازی بوده، کاملاً ملموس است: «وقتی به یوونتوس رفتم، این جمله مشهور را شنیده بودم که رونالدو اولین نفر به تمرین می‌آید و آخرین نفر خارج می‌شود. می‌خواستم خودم این را ببینم. یک روز صبح خیلی زود به سالن بدنسازی رفتم و دیدم او از قبل آنجا مشغول تمرین است. بعد از چند روز تمرین پرفشار، طبیعی است که کمی خسته شوید یا انگیزه‌تان کم شود، اما چنین چیزی هرگز برای او اتفاق نمی‌افتاد. او همچنان شنا می‌کرد، می‌دوید یا وزنه می‌زد. او یک ماشین جنگی تمام‌عیار بود و عشقی بی‌پایان به تیم ملی داشت.»
تبدیل اشک‌های ۲۰۰۴ به افتخار جاودانه ۲۰۱۶
پرتغال پیش از رونالدو هم یک تیم ملی پر از استعداد بود، اما جام‌های بزرگ برایش دست‌نیافتنی بود. نسل طلایی با حضور لوئیس فیگو، روی کاستا و ژوائو پینتو تا نیمه‌نهایی یورو ۲۰۰۰ و همراه با رونالدوی جوان تا فینال یورو ۲۰۰۴ پیش رفت، اما در نهایت ناکام ماند. رونالدو از شکست تلخ مقابل یونان در فینال یورو ۲۰۰۴ در خاک کشورش به عنوان سوختی برای رسیدن به قله استفاده کرد.
مانیش، هم‌تیمی او در آن شب تلخ، می‌گوید: «کریستیانو توانایی بسیار خاصی داشت که ناکامی را به انگیزه‌ای برای پیشرفت تبدیل می‌کرد. این ویژگی در تمام دوران حرفه‌ای همراهش ماند. استعداد می‌تواند درهای زیادی را باز کند، اما این ذهنیت است که به شما اجازه می‌دهد سال‌های متمادی در اوج بمانید.»
دوازده سال پس از اشک‌های حسرت‌بار ۲۰۰۴، اشک‌های شوق در فینال یورو ۲۰۱۶ از راه رسید. پرتغال به لطف رونالدو قهرمان اروپا شده بود. رونالدو در آن فینال مقابل فرانسه به دلیل مصدومیت مجبور به ترک زمین شد، اما از کنار خط با تمام وجود هم‌تیمی‌هایش را هدایت و تشویق کرد و این قهرمانی را با احساساتی که سالها رهایش نمی‌کرد و هر وقت اسم قهرمانی اروپا می‌آمد اشکی می‌شد جشن گرفت.
پونتس خاطره‌ای جالب از نوجوانی کریستیانو تعریف می‌کند: «وقتی برای اولین بار او را به فرودگاه بردم تا برای تعطیلات کریسمس به مادیرا برگردد، می‌ترسیدم که دیگر برنگردد. اما او برگشت. من بچه‌های زیادی را تمرین داده‌ام، اما کریستیانو دو ویژگی داشت که در هیچ‌کس دیگری ندیده بودم: اول توانایی رهبری ذاتی و نفوذ فوق‌العاده روی هم‌تیمی‌ها به واسطه کیفیت فنی و نترس بودنش، و دوم درک مکانیکی استثنایی از بدن خودش. او دقیقاً می‌دانست چگونه بدنش را در موقعیت مناسب قرار دهد تا به چیزی که می‌خواهد برسد.»
در ۴۱ سالگی، دوران باشگاهی او با النصر عربستان همچنان بدون هیچ نشانه‌ای از پایان ادامه دارد. چه چیزی غیر از رسیدن به رکورد هزار گل حرفه‌ای، انگیزه این اسطوره را زنده نگه داشته است؟ هیچ چیز. کریستیانو این رکورد جاودان را می‌خواهد. مانیش پاسخ می‌دهد: «این یک ذهنیت رقابت‌طلبانه است که در تار و پود شخصیت او ریشه دوانده. چالشی همیشگی برای اینکه به خودش ثابت کند هنوز به اندازه کافی خوب است و می‌تواند فراتر از محدودیت‌هایش حرکت کند.»
پرتغال با کریستیانو رونالدو کارهای خارق‌العاده‌ای انجام داد. حالا نوبت نسل جدید است که نشان دهد بدون او هم می‌تواند این مسیر باشکوه را ادامه دهد.